Şûrâ Sûresi 48. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Şûrâ 48Cüz 25 · Sayfa 488

Şûrâ Sûresi 48. Âyet

الشورى

Fe-in a'radû femâ erselnâke ‘aleyhim hafîzâ(an)(s) in ‘aleyke illâ-lbelâġ(u)(k) ve-innâ iżâ eżaknâ-l-insâne minnâ rahmeten feriha bihâ(s) ve-in tusibhum seyyi-etun bimâ kaddemet eydîhim fe-inne-l-insâne kefûr(un)

Eğer yüz çevirirlerse (bilesin ki), biz seni onlara bekçi göndermedik. Sana düşen, sadece tebliğdir. Gerçekten biz insana katımızdan bir rahmet tattırdığımızda ona sevinir; ama elleriyle yaptıkları işler yüzünden onlara bir kötülük dokunursa, o zaman da insan pek nankördür.

Şûrâ Suresi 48. ayet, peygamberin tebliğ görevini, insanın nankörlüğünü ve ilahi rahmete karşı tavrını ele almaktadır. Ayet, 'yüz çevirme', 'koruyucu olma', 'tebliğ', 'rahmet tatma' ve 'nankörlük' gibi temel kavramlar üzerinden insan psikolojisini ve ilahi iradeyi dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1أَعْرَضُوا۟a-r-d

Kök:ع-ر-ض—Ayette, hakikatten yüz çevirme, sırt dönme ve kabul etmeme anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'a'râda' fiilinin bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak ve onu terk etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, peygamberin getirdiği mesaja karşı takınılan olumsuz tavrı, onu dinlemeyi ve kabul etmeyi reddetmeyi ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'a'râda' kelimesinin mecazi olarak bir şeyden vazgeçmek, onu bırakmak anlamında kullanıldığını ifade eder. Burada, Allah'ın ayetlerinden ve peygamberin davetinden yüz çevirmek, onlara sırt dönmek kastedilmektedir.

2حَفِيظًاh-f-z

Kök:ح-ف-ظ—Ayette, peygamberin insanları zorla doğru yola sevk eden veya onların amellerinden sorumlu olan bir koruyucu, bekçi olmadığını ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'hafîz' kelimesinin koruyucu, gözetleyici ve bir şeyi muhafaza eden anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, peygamberin insanları zorla imana getirme veya onların amellerinden sorumlu olma gibi bir görevinin olmadığını, sadece tebliğle yükümlü olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hıfz' kökünün bir şeyi korumak, muhafaza etmek ve gözetmek anlamlarını taşıdığını açıklar. 'Hafîz' ise bu görevi üstlenen kişidir. Ayette, Hz. Peygamber'in insanları zorla doğru yola sevk eden bir 'koruyucu' olmadığı, aksine onların hür iradelerine bırakıldığı ifade edilir.

3ٱلْبَلَـٰغُb-l-ğ

Kök:ب-ل-غ—Ayette, peygamberin görevinin sadece ilahi mesajı insanlara ulaştırmak, tebliğ etmek olduğunu belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'belâğ' kelimesinin bir şeyi hedefine ulaştırmak, maksada erdirmek anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'aleyke ille'l-belâğ' ifadesi, peygamberin görevinin sadece Allah'ın vahyini insanlara eksiksiz bir şekilde ulaştırmakla sınırlı olduğunu, hidayetin Allah'tan olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'belâğ' kavramının Kur'an'da peygamberlerin temel misyonunu ifade ettiğini belirtir. Bu, ilahi mesajı açık ve net bir şekilde insanlara iletmek, ancak onların hidayetinden sorumlu olmamak anlamına gelir. Ayetteki kullanım, bu tebliğ görevinin sınırlarını çizmektedir.

4رَحْمَةًr-h-m

Kök:ر-ح-م—Ayette, Allah'ın insanlara lütfettiği nimet, iyilik ve ihsanı ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'rahmet' kelimesinin Allah'tan geldiğinde ihsan, lütuf ve nimet anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'minnâ rahmeten' ifadesi, bu rahmetin doğrudan Allah'tan geldiğini ve insanın bu lütfa karşı sevinç duyduğunu, ancak bu sevincin geçici olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'rahmet' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak bu ayetteki bağlamda Allah'ın insanlara bahşettiği maddi ve manevi iyilikleri, nimetleri ifade ettiğini belirtir. İnsanın bu rahmete karşı ilk tepkisinin sevinç olduğunu, ancak bu durumun kalıcı olmadığını gösterir.

5كَفُورٌk-f-r

Kök:ك-ف-ر—Ayette, insanın kendisine verilen nimetlere karşı nankörlük etmesi, şükretmemesi ve inkarcı bir tavır sergilemesi anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'küfr' kökünün bir şeyi örtmek, gizlemek anlamına geldiğini ve 'küfrân-ı ni'met'in ise nimeti örtmek, yani nankörlük etmek olduğunu açıklar. 'Kefûr' ise çok nankör olan kişidir. Ayette, insanın başına bir kötülük geldiğinde, daha önce kendisine verilen nimetleri unutup nankörlük etme eğiliminde olduğu vurgulanır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da sadece inkâr değil, aynı zamanda Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük etme anlamını da taşıdığını belirtir. 'Kefûr' kelimesi, bu nankörlüğün şiddetli ve sürekli bir halini ifade eder. Ayette, insanın zorluk anında Allah'ın lütuflarını unutup şikayetçi olması, bu nankörlüğün bir göstergesi olarak sunulur.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'kefûr' kelimesinin mübalağa sıfatı olduğunu ve çok nankör anlamına geldiğini ifade eder. Ayette, insanın başına bir musibet geldiğinde, daha önce kendisine verilen sayısız nimeti unutup hemen isyan etme ve şükürsüzlük gösterme eğiliminin altı çizilir.

Şûrâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Âyet zât mertebesi âyetlerindendir.

“Ersalnake” “Na” Biz ifadesi zâta işarettir. Biz seni göndermedik. Altında gönderdik ama göndermedik ifadesi taşımaktadır. Koruyucu olarak gönderilmesi ümmeti icabetedir. Koruyucu olmadığı ise henüz islam olmamış olan ümmeti daveti kapsamaktadır.

“ezaknâ-l-insâne” Biz insana zatımızdan tattırdığımız da, bu tadış onun için bir rahmettir ve sevinir. Her ne kadar “La faile illa Allah” Fail işleyen yok, Ancak Allah varsa da, Nefsi emmarenin boş, beleş işleri ile başa gelenler nefsin sorumluğundadır. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç