Zuhruf Sûresi 19. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Zuhruf 19Cüz 25 · Sayfa 490

Zuhruf Sûresi 19. Âyet

الزخرف

Ve ce'alû-lmelâ-ikete-lleżîne hum ‘ibâdu-rrahmâni inâśâ(en)(c) eşehidû ḣalkahum(c) setuktebu şehâdetuhum ve yus-elûn(e)

Onlar, Rahman'ın kulları olan melekleri de dişi saydılar. Onların yaratılışına şahit mi oldular? Onların (yalan) şahitlikleri yazılacak ve sorgulanacaklardır.

Zuhruf Suresi 19. ayet, müşriklerin melekleri dişi olarak nitelendirmesini eleştirmekte ve bu iddialarının temelsizliğini vurgulamaktadır. Ayet, 'ceale', 'melâike', 'ibâd', 'inâs', 'şehide' ve 'halk' gibi temel kavramlar üzerinden, yaratılış ve tanıklık meselelerini sorgulayarak, bu tür inançların ahiretteki sonuçlarına işaret etmektedir.

1جَعَلُوا۟c-a-l

Kök:ج ع ل—Müşriklerin, melekleri dişi olarak kabul etme eylemini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürme, bir şeye bir özellik atfetme veya bir şeyi bir şey olarak kabul etme anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette, müşriklerin melekleri dişi olarak 'kabul etmeleri' veya 'vasıflandırmaları' anlamında kullanılmıştır, yani onlara bu özelliği isnat etmişlerdir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ceale' fiilinin Kur'an'da bazen 'saymak', 'zannetmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 've cealû' ifadesi, müşriklerin melekleri dişi olarak 'zannetmeleri' veya 'saymaları' anlamını taşır, bu da onların bu konudaki bilgisizliğini ve yanlış inancını vurgular.

2ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَm-l-k

Kök:م ل ك—Allah'ın elçileri olan, nurdan yaratılmış varlıkları ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'melek' kelimesinin 'elçilik' (risâlet) ve 'kuvvet' (kuvve) anlamlarına gelen 'el-elûke' veya 'el-meleke' kökünden türediğini belirtir. Melekler, Allah'ın emirlerini yerine getiren, O'nun elçileri olan varlıklardır. Ayette, müşriklerin bu yüce varlıklara dişi vasfını yakıştırmaları eleştirilmektedir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da meleklerin Allah ile insanlar arasında bir aracı rolü üstlendiğini, ilahi iradenin tecelligahı olduğunu ve genellikle cinsiyetsiz veya erkek olarak tasvir edildiğini belirtir. Müşriklerin onları dişi olarak görmesi, Kur'an'ın bu konudaki temel anlayışına aykırı bir sapma olarak sunulur.

3عِبَـٰدُa-b-d

Kök:ع ب د—Meleklerin Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk eden varlıklar olduğunu belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'abd' kelimesinin 'boyun eğme', 'itaat etme' ve 'hizmet etme' anlamlarını taşıdığını ifade eder. 'İbâdullah' (Allah'ın kulları) ifadesi, Allah'a tam bir teslimiyetle itaat eden, O'nun emirlerine boyun eğen varlıkları tanımlar. Ayette meleklerin 'Rahman'ın kulları' olarak nitelendirilmesi, onların yüce makamını ve Allah'a olan mutlak bağlılıklarını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'abd' kelimesinin hem hür hem de köle için kullanılabileceğini, ancak Kur'an'da Allah'a nispet edildiğinde 'tam bir itaat ve teslimiyetle kulluk eden' anlamını taşıdığını belirtir. Meleklerin 'ibâdü'r-Rahmân' olması, onların Allah'ın iradesine kayıtsız şartsız boyun eğen, O'nun emrinden çıkmayan varlıklar olduğunu gösterir.

4إِنَـٰثًاe-n-s

Kök:أ ن ث—Müşriklerin melekleri dişi cinsiyetine atfetmesini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'inâs' kelimesinin 'dişiler' anlamına geldiğini ve bu ayette müşriklerin melekleri dişi olarak kabul etmelerinin yanlışlığını ortaya koyduğunu belirtir. Bu, onların cahiliye dönemindeki batıl inançlarından biridir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'üns' kökünün 'yumuşaklık', 'zayıflık' ve 'dişilik' anlamlarını içerdiğini belirtir. Müşriklerin melekleri 'inâs' olarak nitelendirmesi, onlara bu tür zayıflık ve eksiklik atfetmeleri anlamına gelir ki bu, Kur'an'ın melek tasvirine tamamen zıttır.

5خَلْقَهُمْh-l-q

Kök:خ ل ق—Meleklerin yaratılış biçimini ve mahiyetini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'halk' kelimesinin 'yoktan var etme', 'bir şeyi ölçü ve düzen içinde meydana getirme' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'halkahum' (onların yaratılışı), meleklerin nasıl ve ne şekilde yaratıldığını ifade eder. Soru, müşriklerin meleklerin yaratılışına şahit olup olmadıklarını sorgulayarak, onların bu konudaki bilgisizliğini ortaya koyar.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'halk' kavramının Kur'an'da Allah'ın eşsiz yaratma gücünü ve kudretini ifade ettiğini vurgular. Meleklerin yaratılışı da bu ilahi kudretin bir tecellisidir ve insan aklının tam olarak kavrayamayacağı bir mahiyete sahiptir. Müşriklerin bu yaratılış hakkında bilgi sahibi olmadan hüküm vermeleri eleştirilir.

6شَهِدُوا۟ş-h-d

Kök:ش ه د—Müşriklerin meleklerin yaratılışına tanık olup olmadıklarını sorgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'şehide' fiilinin 'görmek', 'hazır bulunmak', 'bilgi sahibi olmak' ve 'tanıklık etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'eşehidû halkahum' ifadesi, müşriklerin meleklerin yaratılış anına bizzat şahit olup olmadıklarını, dolayısıyla bu konuda kesin bir bilgiye sahip olup olmadıklarını sorgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'şehâdet' kavramının hem duyularla idrak edilen bir şeyi görme hem de bir konuda kesin bilgiye sahip olma anlamlarını içerdiğini açıklar. Ayetteki soru, müşriklerin meleklerin yaratılışını ne gözleriyle gördüklerini ne de bu konuda ilahi bir bilgiye sahip olduklarını ima ederek, iddialarının temelsizliğini ortaya koyar.

Zuhruf Sûresi

Bu âyet-i kerimede “sıfât-rahmâniyet” mertebesi âyetlerindendir.

ve ce’alul melaiketelleziyne hüm ‘ıbadürrahmani inasen ve hu/onlar melaike/melekleri ki rahmanın ibad/kulları ünsa/dişiler ce’al/kıldılar “Onlar; Rahman’ın kulları melekleri dişi saydılar, dediler” Ne gerçekten Rahman’ı ve ne de melekleri gerçek manasıyla tanıdıklarından, kendi hayallerinde kurguladıkları gibi ifadelendirirler.^{^[25]}

“Rahmân” sıfât, rahmaniyet ve hakikat mertebesidir. Meleklerin kaynağını esmâ mertebesinden subbuh ve kuddus esmâları olduğunu bilir. Melek, kuvve demektir. İnsan bir bardağı kaldırsa bunu yerine getiren bir melektir. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(3)

Er-Rahmân Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)Mü'minûn Sûresi