Duhân Sûresi 26. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Duhân 26Cüz 25 · Sayfa 497

Duhân Sûresi 26. Âyet

الدخان

Ve zurû'in ve mekâmin kerîm(in)

Nice ekinler, nice güzel konaklar!

Duhân Suresi 26. ayet, Firavun ve kavminin geride bıraktığı dünyevi zenginlikleri ve ihtişamı tasvir ederek, bu nimetlerin geçiciliğine ve ahiret karşısındaki değersizliğine işaret eder. Ayet, 'ekinler' ve 'güzel konaklar' gibi kavramlarla bu dünyevi varlıkların somut örneklerini sunar.

1زُرُوعٍz-r-a

Kök:ز ر ع—Ekinler, ekilmiş bitkiler, tarım ürünleri anlamına gelir ve Firavun kavminin sahip olduğu tarımsal zenginliği ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'zera' (زرع) kelimesinin toprağa tohum atmak ve bitki yetiştirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'züru' (زروع) ise bu ekim faaliyetinin neticesi olan ürünleri, yani Firavun kavminin geride bıraktığı tarımsal zenginlikleri ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'züru' kelimesini 'ekinler' olarak açıklar ve bu kelimenin Kur'an'da genellikle dünyevi rızık ve geçim kaynağı olarak kullanıldığına işaret eder. Bu ayette de Firavun'un kavminin sahip olduğu maddi refahın bir göstergesidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ekin' ve 'tarım' gibi kavramların Kur'an'da genellikle dünyevi hayatın geçiciliğini ve insanın çabasının sonucunu simgelediğini belirtir. Bu ayette 'züru' kavramı, Firavun kavminin dünyevi çabalarının ve biriktirdikleri zenginliklerin bir sembolü olarak yer alır.

2مَقَامٍk-v-m

Kök:ق و م—İkamet edilen yer, konak, durulan yer anlamına gelir ve Firavun kavminin sahip olduğu görkemli ve kalıcı addedilen meskenleri ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'makam' (مقام) kelimesini 'ikamet edilen yer' veya 'durulan yer' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Firavun ve kavminin yaşadığı, inşa ettiği ve sahip olduğu görkemli konakları ve yerleşim yerlerini kasteder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'makam' kelimesinin 'kıyâm' (kalkmak, durmak) kökünden türediğini ve bir şeyin durduğu, sabitlendiği yeri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Firavun kavminin kalıcı sandığı, yerleşik hayat sürdüğü konakları ve sarayları anlatır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): el-Kefevî, 'makam' kelimesinin hem 'durulan yer' hem de 'makam sahibi olmak' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'makam' kelimesi, Firavun kavminin sahip olduğu maddi ve sosyal statüyü yansıtan, görkemli ikametgahları vurgular.

3كَرِيمٍk-r-m

Kök:ك ر م—Cömert, değerli, şerefli, güzel ve hoş anlamına gelir ve 'makam' kelimesini niteleyerek, Firavun kavminin konaklarının ihtişamını ve güzelliğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kerîm' (كريم) kelimesinin 'şerefli, değerli, güzel ve hoş' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette 'makam' kelimesini nitelemesiyle, Firavun kavminin konaklarının sadece büyük değil, aynı zamanda estetik ve değerli olduğunu ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'kerîm' kelimesinin 'her türlü iyilik ve güzelliği kendinde toplayan' anlamını taşıdığını ifade eder. Bu bağlamda 'makam-ı kerîm', Firavun kavminin sahip olduğu konakların maddi güzelliğini, ihtişamını ve göz alıcılığını vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'kerîm' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir şeyin üstün niteliğini, değerini ve güzelliğini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'makam-ı kerîm' ifadesi, Firavun kavminin konaklarının sadece büyüklüğünü değil, aynı zamanda estetik ve konfor açısından da üstün olduğunu gösterir.

Duhân Sûresi

Genel manâ da, (ekin) den kasıt topraktan çıkan bitki türü yiyeceklerdir ve bitkisel mertebedir. Anası ise topraktır. Her türlü (ekin) için mutlaka bir “tohum-öz” gereklidir. Aslında bu misalle, bâtınen Musâ, (a.s.) dan da bahsedilmektedir. Onun “tohumu-özü” Hakikat-i Museviye olan manâyı (Mûsâ) “zer-i” ekicisi ise (Rububiyet - esmâ,) ekildiği yer ise Mısır, Hakikikati Muhammediyenin sırrı olan topraktır.

Makamlar ise tarikat mertebesi içinde bulunan esmâ-i ilahiyyenin hakikatidir. Kim ki nefsi emmare istikametinde kullandığı varlığında bulunan birimsel esmâ-i ilahiyyenin hakikatini hakkın olduğunu idrak eder ve bu istikamette yaşamını sürmeye başlar ise ne kadar esmâ-i ilahiyye-yinin idrakini vararsa o menziller onun için makam olmuş olur. esmâ-i ilahiyyeyi tevhid etmeyip ayıranlar bu makamları idark edemeden ardında bırakır. (M.D.)

Eserin tamamını oku