Muhammed Sûresi 8. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): K-f-r kökü, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Bu ayetteki 'keferû' kelimesi, Allah'ın nimetlerini ve hakikatini örtbas eden, yani inkar eden kimseleri ifade eder. Bu, sadece inanmamak değil, aynı zamanda hakikati bile bile reddetmek ve gizlemek anlamını taşır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu'ya göre 'küfür', Kur'an'da sadece inanmama hali değil, aynı zamanda Allah'a karşı nankörlük ve O'nun lütuflarını reddetme eylemidir. Bu ayetteki 'keferû' ifadesi, Allah'ın mesajını ve peygamberini reddederek O'na karşı nankörlük edenleri işaret eder, bu da onların yıkımını hak etmelerine neden olur.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'küfür' kelimesinin mecazi anlamlarına da değinir. Bu ayetteki 'keferû' ifadesi, sadece inançsızlığı değil, aynı zamanda Allah'ın emirlerine karşı gelmeyi ve O'nun yolundan sapmayı da kapsar. Bu, onların amellerinin boşa çıkarılmasının temel sebebidir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ta's' kelimesinin 'helak olmak, düşmek ve yıkıma uğramak' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'feta'sen lehum' ifadesi, inkarcılar için bir beddua olup, onların dünyada ve ahirette perişan olmalarını, işlerinin ters gitmesini ve nihayetinde helak olmalarını diler.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ta's' kelimesini 'düşüş ve yıkım' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, inkarcıların Allah'ın gazabına uğrayarak her türlü hayırdan mahrum kalacaklarını ve kötü bir sona sürükleneceklerini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ta's' kelimesinin 'ayakları üzerine düşmek, yüzüstü kapanmak' gibi fiziksel bir düşüşü ifade ettiğini, ancak Kur'an'da mecazi olarak 'helak ve perişanlık' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, inkarcıların manevi ve maddi olarak yıkıma uğrayacakları kastedilir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): D-l-l kökü, doğru yoldan sapmak, kaybolmak anlamına gelir. 'Edalle' fiili ise, birini saptırmak veya bir şeyi boşa çıkarmak demektir. Bu ayetteki 'edalle a'mâlehum' ifadesi, Allah'ın inkarcıların yaptıkları işleri, çabaları ve amelleri faydasız kıldığını, onlara hiçbir karşılık vermediğini ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'idlal' fiilinin, bir şeyi hedefine ulaştırmamak, onu geçersiz kılmak anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki bağlamda, inkarcıların iyi niyetle bile yapsalar, küfürleri sebebiyle amellerinin Allah katında bir değer taşımadığını ve boşa çıktığını belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'dalâl' kavramının Kur'an'da hem yolunu kaybetme hem de bir şeyi heba etme anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Edalle a'mâlehum' ifadesi, inkarcıların amellerinin, Allah'ın rızasına uygun olmadığı için hiçbir fayda sağlamayacağını, aksine boşa gideceğini vurgular.

Ebû'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'amel' kelimesinin, irade ve kasıtla yapılan her türlü fiili kapsadığını belirtir. Bu ayetteki 'a'mâlehum' ifadesi, inkarcıların dünyada yaptıkları tüm işleri, çabaları ve eylemleri ifade eder. Allah, küfürleri sebebiyle bu amelleri boşa çıkarır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'amel' kelimesinin, bir maksat ve niyetle yapılan her türlü fiil olduğunu açıklar. Ayette geçen 'a'mâlehum' kelimesi, inkarcıların dünyada yaptıkları, kendilerince iyi veya faydalı gördükleri tüm işleri kapsar. Ancak Allah, küfürleri nedeniyle bu amelleri geçersiz kılar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'amel' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel eylemleri değil, aynı zamanda niyetleri ve ahlaki değerleri de içerdiğini belirtir. Bu ayetteki 'a'mâlehum' ifadesi, inkarcıların niyetleri ve eylemleri küfürle yoğrulduğu için, Allah katında hiçbir değer taşımadığını ve boşa çıkarıldığını gösterir.