Mâide Sûresi 27. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Mâide 27Cüz 6 · Sayfa 112

Mâide Sûresi 27. Âyet

المائدة

Vetlu ‘aleyhim nebee-bney âdeme bilhakki iż karrabâ kurbânen fetukubbile min ehadihimâ velem yutekabbel mine-l-âḣari kâle leaktulennek(e)(s) kâle innemâ yetekabbelu(A)llâhu mine-lmuttekîn(e)

(Ey Muhammed!) Onlara, Adem'in iki oğlunun haberini gerçek olarak oku. Hani ikisi de birer kurban sunmuşlardı da, birinden kabul edilmiş, ötekinden kabul edilmemişti. Kurbanı kabul edilmeyen, "Andolsun seni mutlaka öldüreceğim" demişti. Öteki, "Allah, ancak kendisine karşı gelmekten sakınanlardan kabul eder" demişti.

Maide Suresi 27. ayet, Adem'in iki oğlunun kurban hadisesi üzerinden 'kurban sunma', 'kabul edilme' ve 'takva' gibi temel kavramları ele almaktadır. Ayet, bu kavramların ilahi rıza ve insan eylemleri arasındaki ilişkiyi nasıl şekillendirdiğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1نَبَأَn-b-a

Kök:ن ب أ—Bu ayette 'haber, kıssa, önemli olay' anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nebâ (نَبَأَ), faydalı, büyük bir haberdir. Bu haber, ya ilimle elde edilir ya da zann-ı galiple. Kur'an'da geçen nebe' kelimesi, genellikle büyük ve önemli haberler için kullanılır. Burada da Adem'in iki oğlunun kıssası gibi ibret verici ve önemli bir olayı ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Nebâ (نَبَأَ), haber demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın peygamberine, geçmiş ümmetlerin önemli olaylarını anlatmasını emretmesidir. Bu, sadece bir haber değil, aynı zamanda ders çıkarılması gereken bir kıssadır.

2قَرَّبَاk-r-b

Kök:ق ر ب—Yaklaştırmak, sunmak, Allah'a yakınlaşmak amacıyla bir şey takdim etmek anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kurb (قُرْب), yakınlık demektir. Takrîb (تَقْرِيب) ise bir şeyi yaklaştırmaktır. Kur'an'da 'kurban' kelimesi, Allah'a yakınlaşmak amacıyla sunulan her türlü iyilik ve ibadeti ifade eder. Burada da Adem'in oğullarının Allah'a sunmak üzere getirdikleri şeyi anlatır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Kurbân (قُرْبَان), Allah'a yakınlaşmak için sunulan şeydir. Fiil olarak 'karrabâ' (قَرَّبَا) ise, bu yakınlaşma amacını taşıyan bir eylemi, yani kurban sunmayı ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın rızasını kazanmak için yapılan bir takdimi belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kurbân kavramı, Kur'an'da sadece maddi bir sunuyu değil, aynı zamanda Allah'a manevi bir yakınlaşma arayışını da ifade eder. 'Karrabâ' fiili, bu yakınlaşma eyleminin bizzat gerçekleştirildiğini gösterir ve niyetin önemine işaret eder.

3قُرْبَانًاk-r-b

Kök:ق ر ب—Allah'a yakınlaşmak amacıyla sunulan şey, takdim edilen adak veya hediye.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Kurbân (قُرْبَان), Allah'a yakınlaşmak için sunulan her şeydir. Bu, hayvan kesmek olabileceği gibi, sadaka vermek veya başka bir iyilik yapmak da olabilir. Ayetteki kullanımı, Adem'in oğullarının Allah'a sundukları özel bir takdimi ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kurbân (قُرْبَان), Allah'a yakınlaşmak için sunulan şeydir. Bu kelime, hem fiil hem de masdar anlamında kullanılabilir. Burada, sunulan şeyin kendisini ifade eder ve Allah katında bir değer taşıması umulan bir eylemin sonucudur.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kurbân kelimesi, Kur'an'da Allah'a yaklaşma niyetiyle yapılan her türlü ibadet ve hayrı kapsar. Adem'in oğullarının sunduğu kurban, bu geniş anlamın bir örneğidir ve kabul edilip edilmemesi, niyetin ve takvanın önemini vurgular.

4فَتُقُبِّلَk-b-l

Kök:ق ب ل—Kabul edilmek, rıza gösterilmek, beğenilmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kabul (قَبُول), bir şeyi rıza ile almaktır. 'Tukubbile' (تُقُبِّلَ) fiili, pasif formda kullanılarak, kurbanın Allah tarafından rıza ile alındığını ve beğenildiğini ifade eder. Bu, ilahi bir onay ve lütuf anlamına gelir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Kabul (قَبُول), bir şeyin hoş görülmesi ve onaylanmasıdır. Ayetteki 'fetukubbile' (فَتُقُبِّلَ) ifadesi, Allah'ın bir kurbanı lütfuyla kabul ettiğini, yani o kurbanın amacına ulaştığını ve sahibine fayda sağladığını gösterir.

5يَتَقَبَّلُk-b-l

Kök:ق ب ل—Kabul eder, onaylar, rıza gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Tekabbül (تَقَبُّل), bir şeyi rıza ile almaktır. 'Yetekabbel' (يَتَقَبَّلُ) fiili, Allah'ın kullarından gelen amelleri, özellikle de takva sahiplerinin amellerini kabul etme eylemini sürekli ve genel bir ilke olarak ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kabul (قَبُول), bir şeyin hoş görülmesi ve onaylanmasıdır. 'Yetekabbel' (يَتَقَبَّلُ) fiili, Allah'ın, kullarının ibadetlerini ve takdimlerini, onların niyetlerine ve takvalarına göre değerlendirip onaylamasını ifade eder. Bu, ilahi adaletin ve hikmetin bir göstergesidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'kabul' kavramı, sadece bir eylemin onaylanması değil, aynı zamanda o eylemin arkasındaki niyetin ve kişinin Allah ile olan ilişkisinin bir yansımasıdır. 'Yetekabbel' fiili, Allah'ın takva sahiplerinin amellerini kabul etmesinin, onların içsel durumlarına bağlı olduğunu vurgular.

6ٱلْمُتَّقِينَv-k-y

Kök:و ق ي—Allah'tan korkanlar, sakınanlar, takva sahipleri.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vikaye (وِقَايَة), bir şeyi zarardan korumaktır. Takva (تَقْوَى) ise, nefsi korkulan şeylerden korumaktır. Şeriat dilinde ise, nefsi günahlardan korumaktır. 'Muttakîn' (مُتَّقِينَ), Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak kendilerini günahlardan koruyan kimselerdir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Takva (تَقْوَى), Allah'tan korkmak ve O'nun azabından sakınmaktır. 'Muttakîn' (مُتَّقِينَ), bu vasfa sahip olan, yani Allah'ın rızasını kazanmak için günahlardan uzak duran ve ibadetlerini yerine getiren kişilerdir. Ayetteki bağlamda, kurbanlarının kabul edilmesinin temel şartı olarak belirtilirler.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Takva, Kur'an'ın merkezi kavramlarından biridir ve sadece korku değil, aynı zamanda Allah'a karşı derin bir saygı ve sorumluluk bilincini ifade eder. 'Muttakîn', bu bilince sahip olan ve eylemlerini bu bilinçle şekillendiren kişilerdir. Kurbanın kabulü, onların bu içsel durumlarıyla doğrudan ilişkilidir.

Mâide Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(27) Vetlü aleyhim nebeebney Âdeme bilHakk* iz karrebâ kurbanen fetukubbile min ehadihima ve lem yütekabbel minel ahar* kâle leaktülenneke, kâle innemâ yetekabbelullahu minel müttekîn;)

“Onlara Âdem'in iki oğluyla ilgili haberi hakkıyle oku. Hani her ikisi birer kûrb’ân sunmuşlardı, birinden kabul edilmiş, diğerinden kabul edilmemişti. (Kûrb’ânı kabul edilmeyen, ötekine):" Seni öldüreceğim" demişti. Diğeri ise şöyle demişti: "Allah, yalnız kendisinden korkanlardan kabul eder".

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Mübârek Geceler