Mâide Sûresi 50. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hükm' kelimesini, bir şeyi engellemek veya düzeltmek için verilen karar olarak tanımlar. Ayetteki 'hükm' ifadesi, Cahiliye döneminin yanlış ve sapkın yargılarını ifade ederken, Allah'ın hükmü ise doğru ve adil olanı temsil eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'hükm' kelimesini 'kazâ' (yargı) ve 'fasl' (ayırma, hükmetme) anlamlarında kullanır. Ayetteki 'hükm' kelimesi, Cahiliye'nin kendi kurallarına göre verdiği kararları ve Allah'ın koyduğu şeriatı karşılaştırmaktadır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hükm' kavramının Kur'an'da hem 'yargı' hem de 'otorite' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayette, Cahiliye'nin kendi otoritesine dayalı yargıları ile Allah'ın mutlak otoritesine dayalı yargıları arasındaki karşıtlık vurgulanır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'Cahiliye'yi, İslam'dan önceki dönemde insanların Allah'ın emirlerini bilmemeleri ve cahilce davranışlar sergilemeleri olarak açıklar. Ayette, bu dönemin yanlış ve batıl hükümlerine atıfta bulunulmaktadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'cehl' kökünden gelen 'Cahiliye'yi, bilginin zıttı olan bilgisizlik ve aklın gerektirdiği şekilde davranmama hali olarak tanımlar. Ayetteki 'Cahiliye hükmü', ilahi vahiyden uzak, akıl ve hikmetten yoksun kararları ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'Cahiliye' kavramının Kur'an'da sadece 'bilgisizlik' değil, aynı zamanda 'kibir', 'öfke' ve 'sorumsuzluk' gibi ahlaki ve sosyal anlamlar taşıdığını belirtir. Ayette, bu dönemin hükümlerinin, bu olumsuz niteliklerden kaynaklandığına işaret edilir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'bağy' kelimesini 'talep etmek' ve 'aramak' olarak açıklar. Ayetteki 'yebğûne' fiili, insanların Allah'ın hükmü yerine Cahiliye'nin hükümlerini arayış içinde olmalarını kınayıcı bir şekilde ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'bağy' kelimesinin 'bir şeyi istemek, talep etmek' ve bazen de 'haddi aşmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette, Cahiliye hükümlerini istemek, ilahi sınırları aşmak olarak da yorumlanabilir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hüsn' kökünden gelen 'ahsen' kelimesini, bir şeyin hem görünüş hem de mahiyet olarak en iyi ve en güzel hali olarak tanımlar. Ayette, Allah'ın hükmünün, her türlü beşeri hükümden daha üstün ve adil olduğu bu kelimeyle ifade edilir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hüsn' kavramını, akıl ve şeriat açısından beğenilen, övülen ve faydalı olan şey olarak açıklar. 'Ahsen' ise bu niteliklerin en üst derecesidir. Ayette, Allah'ın hükmünün mutlak iyilik ve adalet kaynağı olduğu vurgulanır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'yakîn' kelimesini, şüpheyi gideren ve gerçeği kesin olarak ortaya koyan bilgi olarak tanımlar. Ayette, Allah'ın hükmünün üstünlüğünü ancak kesin bir imanla bilenlerin anlayabileceği belirtilir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'yakîn' kavramını, bir şeyin hakikatini tam olarak idrak etmek ve bu konuda hiçbir tereddüt yaşamamak olarak açıklar. Ayetteki 'yûkinûne' fiili, Allah'ın hükmünün doğruluğuna tam bir teslimiyetle inananları ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'yakîn' kavramının Kur'an'da 'kesin bilgi', 'şüphesiz iman' ve 'gerçeği tam olarak kavrama' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayette, Allah'ın hükmünün üstünlüğünü ancak bu tür bir yakîne sahip olanların idrak edebileceği vurgulanır.