Mâide Sûresi 78. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Mâide 78Cüz 6 · Sayfa 121

Mâide Sûresi 78. Âyet

المائدة

Lu'ine-lleżîne keferû min benî isrâ-île ‘alâ lisâni dâvûde ve'îsâ-bni meryem(e)(c) żâlike bimâ ‘asav vekânû ya'tedûn(e)

İsrailoğullarından inkar edenler, Davud ve Meryem oğlu İsa diliyle lanetlendi. Bu, onların isyan etmeleri ve hadlerini aşıyor olmalarından ötürüydü.

Mâide Suresi'nin 78. ayeti, İsrailoğulları'ndan inkar edenlerin Davud ve İsa peygamberler tarafından lanetlenmesini ve bu lanetlenmenin temelinde yatan isyan ve haddi aşma fiillerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, ilahi gazabın nedenlerini ve sonuçlarını güçlü fiiller ve isimler aracılığıyla ortaya koyar.

1لُعِنَl-ayn-n

Kök:ل ع ن—Allah'ın rahmetinden uzaklaştırılmak, kovulmak, ilahi gazaba uğramak.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Lanet (la'n), uzaklaştırmak ve kovmak demektir. Allah'tan lanet, rahmetinden uzaklaştırmak; insanlardan lanet ise beddua etmektir. Ayetteki 'lü'ine' fiili, Allah'ın rahmetinden uzaklaştırma ve ilahi gazaba uğratma anlamındadır, zira bu lanet peygamberlerin diliyle Allah'ın iradesini yansıtmaktadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Lanet, Allah'ın rahmetinden uzaklaştırmasıdır. Burada, İsrailoğulları'nın inkarı sebebiyle ilahi rahmetten mahrum bırakılmaları ve gazaba uğramaları kastedilmektedir. Davud ve İsa'nın diliyle olması, bu ilahi hükmün peygamberler aracılığıyla tecelli ettiğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'lanet' kavramı, genellikle Allah'ın gazabını ve bir kişinin ilahi lütuftan mahrum bırakılmasını ifade eder. Bu ayette, İsrailoğulları'nın inkarı ve isyanı nedeniyle Allah'ın rahmetinden dışlanmaları ve ilahi gazaba uğramaları, Davud ve İsa'nın diliyle sembolize edilmiştir.

2كَفَرُوا۟k-f-r

Kök:ك ف ر—İnkar etmek, gerçeği örtmek, nankörlük etmek, Allah'ın ayetlerini reddetmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Küfür (küfr), bir şeyi örtmek demektir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın birliğini ve peygamberlerin getirdiklerini inkar etmek anlamına gelir. Ayetteki 'keferû' fiili, İsrailoğulları'nın Allah'ın ayetlerini, peygamberlerini ve hakikatleri örtbas etmelerini, yani inkar etmelerini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Küfür, imanın zıddıdır. Burada, İsrailoğulları'nın Allah'ın kendilerine gönderdiği peygamberlere ve vahiylere inanmayı reddetmeleri, yani hakikati inkar etmeleri kastedilmektedir. Bu inkar, onların lanetlenmelerinin temel sebebidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'küfr' kavramı, sadece inanmamak değil, aynı zamanda gerçeği bilerek reddetmek ve nankörlük etmek anlamlarını da taşır. İsrailoğulları'nın 'keferû' fiili, kendilerine gönderilen ilahi mesajlara karşı gösterdikleri bilinçli ret ve nankörlüğü vurgular.

3عَصَوا۟ayn-sad-y

Kök:ع ص ى—İsyan etmek, karşı gelmek, emre itaatsizlik etmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Isyan (ısyân), emre muhalefet etmek ve itaatsizlik etmektir. Ayetteki 'asav' fiili, İsrailoğulları'nın Allah'ın emirlerine ve peygamberlerin tebliğlerine karşı gelmelerini, yani isyan etmelerini ifade eder. Bu isyan, onların lanetlenmelerinin bir diğer önemli nedenidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Isyan, Allah'ın emrinden çıkmaktır. İsrailoğulları'nın 'asav' fiili, kendilerine gönderilen ilahi hükümleri ve peygamberlerin öğütlerini dinlemeyip onlara karşı gelmelerini, böylece ilahi sınırlara tecavüz etmelerini anlatır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Isyan, bir şeyin sınırını aşmaktır. Şeriatta ise, Allah'ın emirlerine karşı gelmek ve yasaklarını çiğnemektir. Ayetteki 'asav' fiili, İsrailoğulları'nın ilahi sınırlara riayet etmeyip, Allah'ın belirlediği hudutları aşarak isyan etmelerini vurgular.

4يَعْتَدُونَayn-dal-w

Kök:ع د و—Haddi aşmak, tecavüz etmek, zulmetmek, düşmanlık etmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Adâvet (adâwah), haddi aşmak ve tecavüz etmektir. 'İ'tedâ' fiili ise, başkasına zulmetmek ve düşmanlık etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'ya'tedûn' fiili, İsrailoğulları'nın sadece isyan etmekle kalmayıp, aynı zamanda başkalarına karşı haddi aşan, zulmeden ve düşmanca tavırlar sergileyen eylemlerde bulunduklarını belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Adâvet, bir şeyin sınırını aşmaktır. 'İ'tedâ' fiili, zulmetmek ve haddi aşmak demektir. İsrailoğulları'nın 'ya'tedûn' fiili, onların ilahi sınırları aşarak hem kendilerine hem de başkalarına karşı haksızlık ve zulümde bulunmalarını ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Adâvet, düşmanlık ve haddi aşmaktır. 'Ya'tedûn' fiili, İsrailoğulları'nın sadece Allah'a karşı isyan etmekle kalmayıp, aynı zamanda peygamberlere ve diğer insanlara karşı da düşmanca ve haddi aşan davranışlar sergilediklerini, zulmettiklerini gösterir. Bu, onların lanetlenmelerinin derinleşen bir nedenidir.

Mâide Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(78) (Luınellezîne keferu min beni isrâîle alâ lisani Davude ve Îsebni Meryem* zâlike Bima asav ve kânu ya'tedun;)

“İsrâîloğulları'ndan küfredenler, Dâvud ve Meryem'in oğlu Îsâ diliyle lânetlenmişlerdir. Bu, onların isyan etmeleri ve aşırı gitmeleri yüzündendi.” Dâvud (a.s.) a Zebûr verildi fakat Tevrâttan sonra gelmesine rağmen hüküm bazında bir şeyler getirmedi ve Tevrât’ın şer’i hükümleri devâm etti, ancak çok katı kurallara sahip olan beniisrâîl kavmini yumuşatıp duygusal tarafa çekmek için indirilmiştir. Dâvud (a.s.) da bu gelenleri çok duygusal bir ses tonu ile okurmuş, işte bu kitâbın içindeki yürek yanıklığı ile lânet edildi denilmek isteniyor burada. Kişinin duygusallığı ne kadar yüksek ise rahmeti de o kadar yüksek olur aynı şekilde lânet etmeside bu şekildedir.

Îsâ (a.s.) a yersiz olarak ulûhiyyet isnâd etmelerinden ve Îsâ (a.s.) da kendisinden önceki diğer peygamberlere göre çok daha yüksek bir ilim ve idrâki olduğundan burada onun ismi zikrediliyor.

Eserin tamamını oku