Mâide Sûresi 83. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sem' (سمع) kelimesi, kulağın idrak etmesi ve bazen de idrak edilen şeyi kabul etmesi anlamında kullanılır. Ayetteki 'semî'û' ifadesi, sadece işitmekle kalmayıp, işittiklerini idrak edip anlamaları ve dolayısıyla kalplerinin etkilenmesi manasını taşır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Sem' (سمع), işitme duyusuyla algılamak ve bazen de itaat etmek, kabul etmek anlamlarına gelir. Bu ayette, Kur'an'ı işitenlerin sadece sesleri algılamakla kalmayıp, onun mesajına kulak verip teslimiyet göstermeleri kastedilmektedir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Feyz (فيض), bir şeyin dolup taşması, akması demektir. 'Tefîdu mine'd-dem'i' ifadesi, gözyaşlarının gözlerden adeta bir pınar gibi coşkunca akmasını, duygusal yoğunluğun dışa vurumunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Feyz (فيض), bir şeyin dolup taşması ve akmasıdır. Ayetteki 'tefîdu' kelimesi, gözlerin Kur'an'ın etkisiyle dolup taşan bir duygu yoğunluğuyla yaş akıtmasını, kalpteki huşunun dışa yansımasını anlatır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Arife (عرف), bir şeyi bilmek, tanımak demektir. Ayetteki 'arafû mine'l-hakkı' ifadesi, onların Kur'an'ın getirdiği hakikati, yani Allah'ın birliğini ve peygamberliğin doğruluğunu kalben ve aklen idrak etmeleri, tanımaları anlamına gelir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Ma'rife (معرفة) kavramı, Kur'an'da genellikle bir şeyi deneyimleyerek veya delillerle kesin olarak bilme anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'arafû' kelimesi, onların Kur'an'ın getirdiği hakikati sadece duymakla kalmayıp, onu kendi içlerinde tanıyıp tasdik etmeleri, yani hakikatin kendilerine yabancı gelmemesi durumunu ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Arife (عرف) fiili, bir şeyi bilmek, tanımak ve ayırt etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'arafû mine'l-hakkı' ifadesi, onların Kur'an'ın getirdiği hakikati, yani doğru yolu ve ilahi mesajı kendi vicdanlarında ve akıllarında tanıyıp onaylamaları, onun doğruluğuna şahit olmaları demektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman (إيمان), tasdik etmek, güvenmek ve emniyet içinde olmak anlamlarına gelir. 'Âmennâ' ifadesi, onların kalben tasdik edip, Allah'a ve O'nun mesajına tam bir güvenle teslim olduklarını, bu teslimiyetle emniyet bulduklarını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İman (إيمان) kavramı, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda bir güven ve teslimiyet eylemi olarak ele alınır. Ayetteki 'âmennâ' kelimesi, Kur'an'ı işitip hakikati tanıyanların, bu hakikate gönülden bağlanıp ona güvenerek teslimiyetlerini ilan etmelerini ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kitâbet (كتابة), yazmak, kaydetmek ve hükmetmek anlamlarına gelir. 'Fektübnâ' ifadesi, Allah'tan kendilerini iman eden ve hakikate şahitlik edenler zümresine dahil etmesini, bu zümreye yazmasını talep etmeleridir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kitâbet (كتابة), bir şeyi kaydetmek, yazmak ve bazen de takdir etmek, hükmetmek anlamında kullanılır. Ayetteki 'fektübnâ' kelimesi, Allah'tan kendilerini şahitler zümresine yazmasını, yani onları bu mertebeye layık görmesini ve bu mertebede sabit kılmasını istemeleridir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şehâdet (شهادة), bir şeyi gözle görmek, hazır bulunmak ve haber vermek anlamlarına gelir. 'eş-Şâhidîn' kelimesi, hem hakikate bizzat şahit olanları, hem de bu hakikati başkalarına tebliğ ederek ona tanıklık edenleri ifade eder. Ayette, iman edenlerin, Kur'an'ın getirdiği hakikatin doğruluğuna şahitlik edenler zümresine dahil olmayı arzu ettikleri belirtilir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Şâhid (شاهد), bir olaya tanık olan, hazır bulunan ve bildiğini açıklayan kişidir. 'eş-Şâhidîn' ifadesi, Kur'an'ın getirdiği hakikate iman ederek, bu hakikatin doğruluğuna hem kendi nefislerinde hem de başkaları nezdinde tanıklık eden, onu tasdik eden kimseleri kapsar.