Mâide Sûresi 93. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Mâide 93Cüz 7 · Sayfa 123

Mâide Sûresi 93. Âyet

المائدة

Leyse ‘alâ-lleżîne âmenû ve'amilû-ssâlihâti cunâhun fîmâ ta'imû iżâ mâ-ttekav veâmenû ve'amilû-ssâlihâti śümme-ttekav veâmenû śümme-ttekav veahsenû(c) va(A)llâhu yuhibbu-lmuhsinîn(e)

İman edip salih ameller işleyenlere; Allah'a karşı gelmekten sakındıkları, iman ettikleri ve salih amel işledikleri, sonra Allah'a karşı gelmekten sakındıkları ve iman ettikleri, sonra yine Allah'a karşı gelmekten sakındıkları ve iyilik ettikleri takdirde, daha önce tatmış olduklarından dolayı bir günah yoktur. Allah, iyilik edenleri sever.

Bu ayet, iman eden ve salih amel işleyen müminlerin, takva, iman ve ihsan mertebelerine ulaşmaları halinde geçmişteki bazı yediklerinden dolayı bir sorumluluk taşımayacaklarını ifade etmektedir. Ayet, iman, salih amel, takva ve ihsan kavramlarının birbirini tamamlayan ve aşamalı bir gelişim gösteren dinî ve ahlaki değerler olduğunu vurgular.

1ءَامَنُوا۟e-m-n

Kök:أ م ن—İnanmak, güvenmek, tasdik etmek anlamlarına gelir ve burada Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalben bağlanmayı ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman, kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. Güven ve emniyet kökünden gelir. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, Allah'a, peygamberlerine ve ahiret gününe tam bir teslimiyetle inanmayı, bu inancın getirdiği güveni ve huzuru ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutu'ya göre 'iman', Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda bir güven ve teslimiyet eylemidir. Ayetteki tekrarı, imanın sürekli yenilenmesi ve derinleşmesi gereken bir süreç olduğunu gösterir.

2ٱلصَّـٰلِحَـٰتِs-l-h

Kök:ص ل ح—İyi, doğru, faydalı ve ıslah edici işler anlamına gelir; imanla birlikte yapılan her türlü hayırlı ameli kapsar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Salihât, kişinin hem kendisi hem de başkaları için faydalı olan, şeriatın uygun gördüğü her türlü fiildir. Ayetteki kullanımı, imanın pratik hayattaki tezahürü olarak iyi amellerin önemini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Salâh, fesadın zıddıdır ve her şeyin olması gerektiği gibi düzgün ve faydalı olması halidir. 'Amilû's-sâlihât' ifadesi, iman edenlerin sadece inanmakla kalmayıp, inançlarının gereği olarak topluma ve kendilerine faydalı işler yapmalarını ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'salihât' kavramının Kur'an'da genellikle 'iman' ile birlikte anıldığını ve imanın tamamlayıcısı olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, geçmişteki yiyeceklerden dolayı sorumluluğun kalkması için imanın yanı sıra sürekli salih amel işlemenin şart koşulduğunu gösterir.

3جُنَاحٌc-n-h

Kök:ج ن ح—Günah, suç, sorumluluk veya bir şeyi yapmaktan dolayı duyulan sakınca anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Cünah, meyl etmek, sapmak anlamındaki 'cenaha' kökünden gelir ve burada bir hataya düşme, günah işleme veya bir sorumluluk altına girme durumunu ifade eder. Ayetteki 'leyse alâhim cünah' ifadesi, geçmişteki bazı eylemlerden dolayı üzerlerinde bir sorumluluk veya günah olmadığını belirtir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Cünah, bir şeyden dolayı eğrilik, sapma veya günah anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, müminlerin belirli şartları yerine getirmeleri halinde, daha önce yedikleri bazı şeylerden dolayı dinî bir yükümlülük veya kınama ile karşılaşmayacaklarını açıklar.

4ٱتَّقَوا۟v-k-y

Kök:و ق ي—Sakınmak, korunmak, Allah'tan korkmak ve O'nun emirlerine riayet etmek suretiyle kendini günahlardan muhafaza etmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Takva, nefsi korkulan şeylerden korumaktır. Şeriatta ise nefsi günahlardan korumak, Allah'ın emirlerine uyup yasaklarından kaçınmaktır. Ayetteki 'ittakav' kelimesi, müminlerin Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmelerini, haramlardan ve günahlardan uzak durmalarını ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, takvayı 'Allah'ın gazabından korunma' olarak tanımlar ve bunun sadece bir korku değil, aynı zamanda bir sorumluluk bilinci ve dikkatli bir yaşam tarzı olduğunu belirtir. Ayetteki tekrarı, takvanın sürekli ve aşamalı bir çaba gerektiren bir erdem olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, takvanın Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve Allah'a karşı duyulan saygı, korku ve O'nun rızasını kazanma çabası olduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, takvanın imanın ve salih amelin bir üst seviyesi olarak sunulduğunu gösterir.

5أَحْسَنُوا۟h-s-n

Kök:ح س ن—İyilik yapmak, güzel davranmak, bir işi en güzel şekilde yapmak; Allah'ı görüyormuşçasına ibadet etmek ve insanlara karşı iyi muamelede bulunmak.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İhsan, bir şeyi güzel yapmak ve iyilikte bulunmaktır. İbadette ihsan, Allah'ı görüyormuşçasına ibadet etmektir. Ayetteki 'ahsenû' ifadesi, takva ve imandan sonra gelen en üst mertebe olarak, her şeyi en güzel şekilde yapma ve insanlara karşı en iyi şekilde davranma halini ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): İhsan, hem fiillerin güzelliğini hem de başkalarına karşı yapılan iyiliği kapsar. Ayetteki 'Allah muhsinleri sever' ifadesi, ihsanın Allah katındaki değerini ve müminlerin ulaşması gereken en yüksek ahlaki seviyeyi gösterir.

Mâide Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(93) Leyse alellezîne amenu ve amilus salihati cünahun fîma taımu izâ mettekav ve amenu ve amilus salihati sümmettekav ve âmenu sümmettekav ve ahsenu* vAllahu yuhıbbul muhsinîn;)

“İmân edip salih amel işleyenler, Allah'tan korktukları, imânlarında sebat ettikleri, salih amel işlemeye devam ettikleri, sonra Allah'tan sakındıkları, imânlarından ayrılmadıkları, yine Allah'tan korktukları ve iyilikte bulundukları müddetçe, daha önce yediklerinden dolayı kendilerine bir günah yoktur. Allah iyilikte bulunanları sever.”

Eserin tamamını oku