Kâf Sûresi 12. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kezzabe (كَذَّبَ) fiili, 'yalan söylemek' anlamının yanı sıra, 'bir şeyi yalanlamak, inkâr etmek' manasına da gelir. Ayetteki kullanımı, peygamberlerin getirdiği hakikatleri reddetme ve onlara inanmama eylemini ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben ve fiilen reddediştir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Tekzîb (تَكْذِيب), bir haberi veya iddiayı doğru kabul etmeyip, aksini iddia etmektir. Ayetteki 'kezzebet' fiili, geçmiş ümmetlerin peygamberlerin tebliğ ettiği vahyi ve ahiret inancını yalanlamalarını, yani onu batıl saymalarını anlatır. Bu, onların helakine sebep olan temel günahlarından biridir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'tekzîb' kavramı, peygamberlerin getirdiği mesajın, özellikle de tevhid ve ahiret inancının reddedilmesi anlamında kullanılır. Bu, sadece bir 'yalan' olarak değil, aynı zamanda ilahi hakikate karşı bir 'inkâr' ve 'direniş' olarak ele alınır. Kâf 12'deki kullanım, bu inkârın tarihsel bir tekrarını gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Kavm (قَوْم), bir araya gelmiş, birleşmiş insan topluluğudur. Genellikle bir peygamberin muhatap olduğu, belirli bir coğrafyada yaşayan ve ortak özelliklere sahip olan insan grubunu ifade eder. Ayette 'kavmu Nuh' (Nuh kavmi) şeklinde geçmesi, Nuh'un peygamber olarak gönderildiği topluluğu belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Kavm, bir peygamberin kendisine gönderildiği ve onunla birlikte veya ona karşı duran topluluktur. Kur'an'da sıkça 'kavm' kelimesi, peygamberlerin tebliğ ettiği mesajı kabul eden veya reddeden belirli bir insan grubunu tanımlamak için kullanılır. Burada da Nuh'un muhatap olduğu topluluğu işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kavm, 'kıyâm' (ayağa kalkmak) kökünden türemiştir ve bir iş için bir araya gelen, toplanan insan topluluğunu ifade eder. Kur'an'da genellikle bir peygamberin gönderildiği ve onunla ilişkili olan belirli bir topluluğu belirtmek için kullanılır. Kâf 12'de, Nuh'un tebliğ ettiği ve yalanladığı topluluğu ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Ress (الرَّسّ), 'kuyu' anlamına gelir. Bazı müfessirler, Ress Ashabı'nın, peygamberlerini bir kuyuya atarak öldürdükleri için bu isimle anıldığını belirtirler. Bu, onların peygamberlerine karşı gösterdikleri şiddetli inkârı ve düşmanlığı simgeler.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Ress, 'kuyu' veya 'maden ocağı' anlamına gelir. Ashâbu'r-Ress, kuyuların veya madenlerin bulunduğu bir yerde yaşayan bir kavimdir. Kur'an'da onların peygamberlerini yalanladıkları ve bu yüzden helak edildikleri belirtilir, ancak detayları hakkında farklı rivayetler vardır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Ress, 'bir şeyi gizlemek, örtmek' veya 'kuyu kazmak' anlamlarına gelir. Ashâbu'r-Ress, peygamberlerini yalanlayıp bir kuyuya attıkları veya kuyularının etrafında yaşadıkları için bu isimle anılan bir kavimdir. Ayetteki kullanımı, onların da Nuh ve Semud gibi peygamberlerini yalanlayan kavimlerden biri olduğunu gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Semud (ثَمُود), Salih peygamberin gönderildiği, Hicr bölgesinde yaşamış eski bir Arap kavmidir. Onlar, kayaları oyarak sağlam evler yapmalarıyla bilinirlerdi. Kur'an'da, Salih'in mucizesi olan deveyi kesmeleri ve peygamberlerini yalanlamaları nedeniyle helak edildikleri anlatılır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Semud, Kur'an'da adı geçen ve Salih peygamberin kavmi olan bir topluluktur. Onlar, Allah'ın kendilerine verdiği nimetlere nankörlük etmiş, peygamberlerini yalanlamış ve mucize olarak gönderilen deveyi öldürmüşlerdir. Bu ayette, onların da diğer yalanlayan kavimler gibi ilahi azaba uğradıkları vurgulanır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Semud kavmi, Kur'an'da sıkça zikredilen, güç ve refah içinde yaşamalarına rağmen peygamberlerini ve Allah'ın ayetlerini inkâr eden bir topluluktur. Onların hikayesi, kibir ve nankörlüğün sonuçlarını göstermek için bir ibret vesikası olarak sunulur. Kâf 12'de, onların da yalanlayanlar zincirinin bir halkası olduğu belirtilir.