Kâf Sûresi 14. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Kâf 14Cüz 26 · Sayfa 518

Kâf Sûresi 14. Âyet

Ve ashâbu-l-eyketi ve kavmu tubba'(in)(c) kullun keżżebe-rrusule fehakka va'îd(i)

(12-14) Onlardan önce Nuh kavmi, Ress halkı ve Semud kavmi, Ad ve Firavun, Lut'un kardeşleri, Eykeliler, Tübba'ın kavmi de yalanlamıştı. Bütün bunlar (kendilerine gönderilen) peygamberleri yalanladılar, böylece kendilerini uyardığım şey gerçekleşti.

Bu ayet, geçmiş kavimlerin peygamberleri yalanlaması ve bunun sonucunda ilahi tehdidin gerçekleşmesini konu almaktadır. Anahtar kavramlar, yalanlama eylemi ve bu yalanlamanın doğurduğu kaçınılmaz akıbet üzerine odaklanmaktadır.

1أَصْحَـٰبُs-h-b

Kök:ص ح ب—Bir şeye sahip olanlar, bir şeyle birlikte bulunanlar veya bir topluluğa mensup olanlar anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sahib kelimesi, bir şeyle birlikte bulunma, ona eşlik etme veya ona sahip olma anlamlarını taşır. Ayetteki 'Ashâbü'l-Eyke' ifadesi, Eyke denilen yere mensup olan, orada yaşayan topluluğu ifade eder. Bu, onların o yerle olan aidiyetini ve kimliğini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ashâb, bir şeye bağlı olanlar, onunla birlikte olanlar demektir. Burada 'Ashâbü'l-Eyke' tabiri, Eyke'nin halkı, sakinleri anlamında kullanılmıştır. Bu, onların o bölgeye özgü bir topluluk olduğunu belirtir.

2ٱلْأَيْكَةِe-y-k

Kök:أ ي ك—Sık ağaçlıklı, çalılık ve ormanlık alan anlamına gelir ve özel bir kavmin yaşadığı bölgeyi ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Eyke, sık ağaçlarla kaplı bir yerdir. Kur'an'da 'Ashâbü'l-Eyke' olarak geçen bu ifade, Medyen yakınlarında yaşayan ve Hz. Şuayb'ın gönderildiği kavmi belirtir. Bu, onların yaşadığı coğrafi bölgeye atıfta bulunur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Eyke, birbirine girmiş, sık ağaçlardan oluşan ormanlık alandır. Ayetteki kullanımı, belirli bir kavmin mesken tuttuğu ve adını aldığı coğrafi bir bölgeyi işaret eder. Bu, o kavmin kimliğinin bir parçasıdır.

3تُبَّعٍt-b-'-

Kök:ت ب ع—Yemen'de hüküm sürmüş krallara verilen genel bir unvan olup, burada belirli bir kavmi temsil eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Tübba', Yemen krallarının genel unvanıdır. Ayette 'kavmu Tubba'' ifadesi, bu krallardan birinin veya onların hüküm sürdüğü dönemin halkını ifade eder. Bu, onların tarihi ve siyasi kimliğini belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Tübba', Yemen'deki Himyerî krallarının lakabıdır. Bu ayette, bu krallardan birinin yönettiği kavmin peygamberleri yalanlaması anlatılmaktadır. Bu, belirli bir tarihi döneme ve topluluğa işaret eder.

4كَذَّبَk-z-b

Kök:ك ذ ب—Yalanlamak, doğru olmadığını iddia etmek, inkâr etmek anlamındadır ve peygamberlerin getirdiği mesajı reddetmeyi ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kezzabe fiili, bir şeyi yalan saymak, doğru olmadığını iddia etmek demektir. Ayetteki 'küllün kezzabe' ifadesi, adı geçen tüm kavimlerin peygamberlerin getirdiği hakikatleri ve mesajları reddettiğini, onları yalanladığını vurgular. Bu, onların inançsızlıklarını ve karşı duruşlarını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kezzabe kavramı, Kur'an'da sadece sözlü bir yalanı değil, aynı zamanda bir hakikati veya peygamberin getirdiği ilahi mesajı tamamen reddetmeyi, ona karşı çıkmayı ifade eder. Bu ayette, peygamberlerin risaletini ve tebliğini inkâr etme eylemini derinlemesine anlatır.

5ٱلرُّسُلَr-s-l

Kök:ر س ل—Allah tarafından insanlara mesaj iletmek üzere gönderilen elçiler, peygamberler anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Resul kelimesi, bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişi demektir. Ayetteki 'er-Rusul' ifadesi, Allah'ın insanlara doğru yolu göstermek için gönderdiği elçileri, yani peygamberleri ifade eder. Bu, onların ilahi görevlerini ve tebliğ ettikleri mesajın önemini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Resul, Allah'tan vahiy alıp insanlara tebliğ eden kişidir. Ayetteki 'er-Rusul' ifadesi, geçmiş kavimlere gönderilmiş olan peygamberler zincirini kapsar ve onların ortak misyonunu belirtir. Bu, peygamberlerin evrensel mesajını ve kavimlerin onlara karşı tutumunu gösterir.

6فَحَقَّh-k-k

Kök:ح ق ق—Gerçekleşmek, sabit olmak, kaçınılmaz olmak anlamındadır ve ilahi tehdidin vuku bulduğunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hakka fiili, bir şeyin sabit olması, gerçekleşmesi ve kaçınılmaz hale gelmesi demektir. Ayetteki 'fehakka va'îdî' ifadesi, peygamberleri yalanlayan kavimler için vaat edilen azabın veya tehdidin kesin olarak gerçekleştiğini, vuku bulduğunu belirtir. Bu, ilahi adaletin tecellisini gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Hak fiili, bir şeyin kesinleşmesi, zorunlu hale gelmesi anlamındadır. Burada 'fehakka va'îdî' ifadesi, Allah'ın tehdidinin, yani azabının, o kavimlerin yalanlamaları sebebiyle kesinleştiğini ve üzerlerine indiğini ifade eder. Bu, eylemlerin sonuçlarının kaçınılmazlığını vurgular.

Kâf Sûresi

Eyke – Medyen, Hz. Şuayb’ın peygamber olarak gönderildiği kavmin ve bu kavmin yaşadığı yerin adı.

Şuayb a.s. kavmi terazide hile yapmaktaydı.

Gönül göğünü ve beden arzını (toprağını) adaletle korumak için tartıyı koymuştur.

Her mertebede, o mertebenin gereği olan ilmi almak, daha fazlasını yüklememek için tartıyı koymuştur.

Şuayb a.s. ın kavmi bu hakikatlerleri kabul etmemiş ve yalanlamıştı.

Tübba‘ adı Kur’ân-ı Kerîm’de iki yerde geçmekte (ed-Duhân 44/37; Kāf 50/14), bu isimle anılan kavmin günahkârlıkları ve elçileri yalanlamaları yüzünden helâk edildiği bildirilmektedir. Firavun Mısır, kisrâ İran, kayser Bizans ve necâşî Habeş krallarının unvanı olduğu gibi tübba‘ da (çoğulu tebâbia) Yemen (Himyer) krallarının unvanıydı. İslâm kaynaklarına göre onlara bu adın verilmesinin sebebi, kralların birbirinin yolunu izleyerek krallık yapmaları veya kendilerine tâbi olanların çokluğudur.^[14]

Eserin tamamını oku