Necm Sûresi 39. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Necm 39Cüz 27 · Sayfa 527

Necm Sûresi 39. Âyet

النجم

Ve-en leyse lil-insâni illâ mâ se'â

İnsan için ancak çalıştığı vardır.

Necm Suresi 39. ayet, insanın çabasının ve emeğinin karşılığını alacağını vurgulayan temel bir ilkeyi ortaya koymaktadır. Ayet, 'insan', 'çalışma' ve 'erişme' kavramları üzerinden bireysel sorumluluk ve adalet prensibini dilbilimsel bir derinlikle işlemektedir.

1لِلْإِنسَـٰنِe-n-s

Kök:أ ن س—Bu ayette 'insan' kelimesi, genel olarak insan türünü, yani her bir bireyi ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'insan' kelimesinin kökeninin 'üns' (yakınlık, alışkanlık) veya 'nisyan' (unutmak) olabileceğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, akıl ve irade sahibi, sorumluluk yüklenmiş varlık olarak insanı kasteder ve onun çabalarının karşılığını alacak yegane varlık olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'insan' kavramının hem olumlu hem de olumsuz yönleriyle ele alındığını, ancak bu ayetteki bağlamda, kendi kaderini kendi çabalarıyla şekillendiren, irade sahibi bir varlık olarak öne çıktığını ifade eder. Ayet, insanın eylemlerinin doğrudan sonuçlarıyla yüzleşeceğini belirtir.

2مَاm-a

Kök:م ا—Bu ayette 'mâ' edatı, 'o şey ki' veya 'ne ise' anlamında, 'sâ' fiilinin mastarını niteleyen bir bağlaç olarak kullanılmıştır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'mâ' edatının Kur'an'da farklı işlevlerde kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, 'ellezî' (o şey ki) anlamında olup, 'sâ' fiilinin ifade ettiği eylemin sonucunu veya kendisini işaret eder. Yani, insanın çabaladığı şeyin karşılığıdır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'mâ'nın burada mastariyye olarak kullanıldığını, yani 'sâ' fiilini mastara çevirerek 'çalışması' veya 'çabası' anlamına geldiğini açıklar. Bu da ayetin 'insan için ancak kendi çalışması vardır' şeklinde anlaşılmasını sağlar.

3سَعَىٰs-'-y

Kök:س ع ي—Bu ayette 'sa'â' fiili, bir hedefe ulaşmak için gösterilen çaba, gayret ve çalışmayı ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'sa'â' fiilinin 'yürümek, koşmak, bir iş için gayret etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, insanın dünya hayatında ahiret için veya herhangi bir hedef için gösterdiği fiili çabayı ve emeği ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sa'y' kelimesinin 'bir hedefe ulaşmak için hızlı ve kararlı bir şekilde ilerlemek' anlamına geldiğini açıklar. Bu ayette, insanın kendi iradesiyle ortaya koyduğu her türlü fiili gayreti ve çalışmayı kapsar, pasif bir bekleyişi değil, aktif bir eylemi vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'sa'y' kavramının Kur'an'da genellikle 'dünya hayatında yapılan işler, ameller' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, insanın ahirette karşılığını bulacağı amelleri ve çabaları ifade ederek, bireysel sorumluluğu ve amellerin karşılığının alınacağını vurgular.

Necm (Yıldız) Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

ve en leyse lil insâni illâ ma se’a “ve insân için kendi say’inden (çalıştığından) başkası yoktur.” Kişi kimseden birşey beklemeden kendi fiilini, kendi say’inin kendi yapmalıdır. Diğer taraftan bir kimse, diğer

kimse için kendi rızası ile Allah rızası için dua eder, ona tavsiyede bulunabilir. Ancak kişinin bu duayı hak etmesi gerekir, bu durumda o dua, o kişiye Allah izni ile nakledilebilinir. Yani netice yine kişinin kendisine kalmaktadır.

(Necm Sûresi 53/40)

سعيه سوف يرى_عوَأَنَّ ﴿٤٠٠﴾

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(5)

Er-Rahmân Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3 Kelime-i Îseviyye Terzi Baba (Cilt 1)Zâriyât Sûresi