Necm Sûresi 59. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hadîs (حديث) kelimesi, 'yeni olan şey' anlamına gelir ve 'kadîm' (eski) kelimesinin zıttıdır. Kur'an'da ise genellikle Allah'ın kelamını, peygamberlerin sözlerini veya genel olarak haberleri ifade eder. Bu ayette 'hâzâ el-hadîs' (bu söz) ifadesiyle Kur'an'ın kendisi kastedilmektedir, zira o, Allah'tan gelen en yeni ve en önemli haberdir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'el-hadîs' kelimesinin bu ayette Kur'an'a işaret ettiğini belirtir. Araplar, önemli ve yeni bir haberi 'hadîs' olarak nitelendirirlerdi. Kur'an da Allah'tan gelen, insanlık için yeni ve eşsiz bir haber olduğu için bu isimle anılmıştır. Ayetteki 'hâzâ' (bu) zamiri, muhatapların bildiği ve kendilerine okunan Kur'an'a işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hadîs' kelimesinin Kur'an'da 'Allah'ın kelamı' anlamında kullanıldığını ve bu kullanımın, Kur'an'ın kendisini diğer sözlerden ayıran özel bir statüye sahip olduğunu gösterdiğini belirtir. Necm 59'daki 'hâzâ el-hadîs' ifadesi, Kur'an'ın ilahi kökenli ve benzersiz bir mesaj olduğunu vurgular, dolayısıyla ona karşı gösterilen şaşkınlık, onun ilahi niteliğini kavrayamamaktan kaynaklanır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'acibe' (عجب) fiilinin 'şaşırmak, hayret etmek' anlamına geldiğini belirtir. Bu şaşkınlık bazen beğeniden, bazen de yadırgamadan kaynaklanabilir. Necm 59'daki bağlamda ise, müşriklerin Kur'an'ın mesajına, özellikle de ahiret ve tevhid gibi konulara karşı gösterdikleri olumsuz, inkarcı bir şaşkınlığı ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'acb' (عجب) kelimesinin, insanın alışık olmadığı veya benzerini görmediği bir şey karşısında duyduğu hayret hali olduğunu açıklar. Bu ayetteki 'ta'cebûn' (şaşıyorsunuz) ifadesi, muhatapların Kur'an'ın getirdiği hakikatleri, kendi alışkanlıklarına ve inançlarına aykırı buldukları için gösterdikleri yadırgamayı ve inkarcı tavrı dile getirir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'acb' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle, alışılmadık veya beklenmedik bir durum karşısında duyulan şaşkınlığı ifade ettiğini belirtir. Necm 59'da bu şaşkınlık, Kur'an'ın getirdiği tevhid ve ahiret inancının, müşriklerin çok tanrılı ve dünyevi yaşam tarzlarına ters düşmesinden kaynaklanan bir yadırgama ve inkâr etme eğilimidir.