Ve feccernâ-l-arda ‘uyûnen feltekâ-lmâu ‘alâ emrin kad kudir(a)
Yeryüzünü pınar pınar fışkırttık. Derken sular takdir edilmiş bir iş için birleşti.
Yeri de kaynaklar halinde fışkırttık, derken sular takdir edilmiş bir iş için birleşti.
Kamer Suresi 12. ayet, Nuh Tufanı bağlamında suyun yeryüzünden fışkırması ve gökten inen suyla birleşmesini tasvir eder. Ayet, ilahi kudretin ve takdirin suyun hareketindeki rolünü vurgulayarak, bu olayın bir mucizevi birleşme olduğunu anlatır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fecr kelimesi, bir şeyi yarmak, açmak anlamına gelir. 'Fecertü'l-mâe' denildiğinde suyu akıtmak, fışkırtmak kastedilir. Ayetteki 'fecceernâ' fiili, Allah'ın yeryüzünü yararak suları şiddetle ve bolca akıtmasını ifade eder ki bu, Nuh Tufanı'ndaki suyun kaynağını açıklar.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Fecr, bir şeyin yarılması ve içinden bir şeyin çıkmasıdır. Burada yeryüzünün yarılıp içinden suların fışkırması mecazıyla kullanılmıştır. Ayetteki kullanımı, yeryüzünün adeta bir damar gibi açılarak suları dışarı vermesini anlatır.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'fecr' kökünden türeyen kelimeler genellikle bir şeyin aniden ve şiddetle ortaya çıkışını, bir engelin yarılıp geçilmesini ifade eder. Bu ayetteki 'fecceernâ' fiili, ilahi bir müdahale ile yeryüzünün içindeki suların kontrolsüz bir şekilde dışarıya akıtılmasını, yani bir patlama ve fışkırma eylemini vurgular.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): 'Uyun', 'ayn' kelimesinin çoğuludur ve suyun çıktığı yere denir. Ayetteki 'uyunen' kelimesi, yeryüzünden fışkıran çok sayıda su kaynağını, pınarı ifade eder ve Nuh Tufanı'ndaki suyun bolluğunu ve her yerden çıktığını gösterir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): 'Ayn', bir şeyin kendisi, özü anlamına geldiği gibi, suyun çıktığı yer olan pınar için de kullanılır. Ayetteki 'uyunen' kelimesi, yeryüzünün adeta gözleri gibi açılıp suları dışarı akıtmasını, yani yeryüzünden çıkan pınarları mecazi bir anlatımla ifade eder.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): 'Ayn' kelimesi Kur'an'da hem göz hem de pınar anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'uyunen' kelimesi, yeryüzünün her yerinden fışkıran, bol ve sürekli akan su kaynaklarını, yani pınarları ifade ederek tufanın şiddetini ve kapsamını vurgular.
Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): 'İltika', iki şeyin bir araya gelmesi, karşılaşmasıdır. Ayetteki 'felteka' fiili, yeryüzünden fışkıran sular ile gökten inen suların bir noktada buluşmasını, birleşmesini anlatır ve bu birleşmenin ilahi bir takdirle gerçekleştiğini vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): 'Lika', bir şeyin diğerine ulaşmasıdır. 'İltika' ise iki şeyin karşılıklı olarak birbirine ulaşması, birleşmesidir. Ayetteki 'felteka' fiili, yeryüzü suları ile gök sularının bir araya gelerek büyük bir su kütlesi oluşturmasını, yani tufanın meydana gelişini ifade eder.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Lika, bir şeyin diğerine ulaşması ve onunla karşılaşmasıdır. 'İltika' ise daha çok iki tarafın birbirine yönelerek birleşmesini ifade eder. Ayetteki 'felteka' fiili, gökten yağan ve yerden fışkıran suların, ilahi bir iradeyle birleşerek tufanı oluşturmasını anlatır.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): 'Emr', Allah'ın iradesi, hükmü ve takdiridir. Ayetteki 'alâ emrin' ifadesi, suların birleşmesinin rastgele değil, Allah'ın kesin ve değişmez bir emri, takdiri ve planı doğrultusunda gerçekleştiğini belirtir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): 'Emr', hem fiil hem de söz anlamına gelir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratma ve yönetme iradesini ifade eder. Ayetteki 'alâ emrin' ifadesi, tufanın ve suların birleşmesinin, Allah'ın önceden belirlediği ve gerçekleştirdiği bir planın sonucu olduğunu vurgular.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'emr' kavramı, genellikle Allah'ın mutlak iradesini, evreni yönetme gücünü ve yaratma buyruğunu ifade eder. Bu ayetteki 'alâ emrin' ifadesi, Nuh Tufanı'ndaki suların birleşmesinin, tamamen ilahi bir buyruk ve takdirin sonucu olduğunu, insan iradesinin ötesinde bir olay olduğunu gösterir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): 'Kadr', bir şeyin miktarını, ölçüsünü belirlemek anlamına gelir. 'Kudire' fiili, bir şeyin önceden belirlenmiş, ölçülmüş ve takdir edilmiş olduğunu ifade eder. Ayetteki 'kad kudire' ifadesi, suların birleşmesinin, Allah tarafından önceden belirlenmiş, kesin bir ölçü ve plan dahilinde gerçekleştiğini vurgular.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): 'Kadr', bir şeyin miktarını ve sınırını tayin etmektir. 'Kudire' fiili, ilahi bir iradeyle bir şeyin belirli bir ölçüye göre ayarlanması ve takdir edilmesidir. Ayetteki kullanımı, tufan sularının birleşmesinin, Allah'ın ilmi ve iradesiyle belirlenmiş, şaşmaz bir ölçüye tabi olduğunu gösterir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): 'Kadr' kelimesi Kur'an'da genellikle Allah'ın evrendeki her şeyi belirli bir ölçü ve düzen içinde yaratmasını ifade eder. Bu ayetteki 'kad kudire' ifadesi, Nuh Tufanı'ndaki suların birleşmesinin, Allah'ın mutlak kudreti ve bilgisi dahilinde, önceden belirlenmiş bir plan ve ölçüye göre gerçekleştiğini, dolayısıyla tesadüfi olmadığını belirtir.
Kamer Sûresi
Âyet-i kerime zât mertebesi âyetlerindendir.
Gökten inen yağmurlar yerden fışkıran pınarlarla sular toplanmağa ve coğalmaya başladı gök suyu ile yer suyu bir birine kavuştu.
Beden toprağımızdan da gözlerimizden akan yaşlar gök suyu, bedenimizin terlemesi de yer suyudur. Bu iki su birleştiği zaman kişi bunun üzüntüsü yüzünden hüzne gark olur. Tekrar temizlenip huzur bulması için Hakk ehlinin rahmet suyuna ihtiyacı olur ki, onunla tekrar yıkanıp tâhir olsun.[95] “ İz- -T-B- ”