Kamer Sûresi 17. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Kamer 17Cüz 27 · Sayfa 529

Kamer Sûresi 17. Âyet

القمر

Ve lekad yessernâ-lkur-âne liżżikri fehel min muddekir(in)

Andolsun biz, Kur'an'ı düşünüp öğüt almak için kolaylaştırdık. Var mı düşünüp öğüt alan?

Kamer Suresi 17. ayet, Kur'an'ın anlaşılmasının ve ondan öğüt alınmasının kolaylaştırıldığını vurgulamaktadır. Ayet, 'kolaylaştırma' ve 'öğüt alma' kavramları etrafında dönerek, ilahi mesajın insan idrakine sunuluş biçimini ve bu mesaja karşı insanın sorumluluğunu ele almaktadır.

1يَسَّرْنَاy-s-r

Kök:ي س ر—Allah'ın Kur'an'ı anlamayı ve ondan faydalanmayı kolaylaştırmasıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Yesr (يسر) kelimesi, zorluğun zıddı olarak kolaylık anlamına gelir. Ayetteki 'yessernâ' (يسّرنا) fiili, Allah'ın Kur'an'ı hem lafız hem de mana itibarıyla anlaşılır kıldığını, böylece insanların ondan öğüt almasının önündeki engelleri kaldırdığını ifade eder. Bu, Kur'an'ın genel hitap tarzının ve üslubunun kolaylığını vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'yessernâ' ifadesini, Kur'an'ın Arap diliyle indirilmesi ve Arapların onu kolayca anlaması olarak yorumlar. Bu, Kur'an'ın muhataplarına yabancı bir dilde değil, kendi dillerinde ve anlayabilecekleri bir üslupla gelmesinin bir kolaylaştırma olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, bu kolaylaştırma 'zikir' yani öğüt alma amacına yöneliktir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'yesr' kavramının Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın insanlara yüklediği sorumlulukların ve emirlerin aslında onların kapasitelerinin üzerinde olmadığını, aksine kolaylaştırıldığını gösterdiğini belirtir. Bu ayetteki 'yessernâ' fiili, Kur'an'ın mesajının anlaşılabilir ve uygulanabilir kılınarak, insanların dini yükümlülüklerini yerine getirmelerinin kolaylaştırıldığını ifade eder.

2ٱلْقُرْءَانَk-r-ʾ

Kök:ق ر أ—Allah tarafından Cebrail aracılığıyla Hz. Muhammed'e vahyedilen, okunması ibadet olan ilahi kitaptır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kur'an (القرآن) kelimesi, 'karae' (قرأ) fiilinden türemiş olup, 'okumak, toplamak' anlamlarına gelir. İsfehânî'ye göre Kur'an, hem lafızları hem de manaları bir araya getirdiği için bu ismi almıştır. Ayetteki bağlamda, 'el-Kur'an' ifadesi, Allah'ın kolaylaştırdığı ve öğüt alınması beklenen ilahi vahyi temsil eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, Kur'an'ı, Allah'ın kelamı olarak tanımlar ve onun hem okunması hem de anlaşılması gereken bir kitap olduğunu vurgular. Ayetteki 'yessernâ el-Kur'an' ifadesi, bu ilahi kelamın, insanlara hitap eden ve onların idrakine uygun bir şekilde sunulduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'ın sadece bir metin değil, aynı zamanda bir 'mesaj' olduğunu ve bu mesajın temel amacının insanları doğru yola iletmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-Kur'an' kavramı, bu ilahi mesajın kendisi olup, 'zikir' (öğüt) için kolaylaştırılması, onun bu rehberlik işlevini yerine getirmesini sağlamak içindir.

3لِلذِّكْرِz-k-r

Kök:ذ ك ر—Kur'an'dan öğüt almak, hatırlamak, ibret almak ve ders çıkarmaktır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Zikr (الذكر) kelimesi, İbn Kuteybe'ye göre, 'hatırlamak, anmak, öğüt almak' gibi anlamlara gelir. Ayetteki 'li'l-zikr' (للذكر) ifadesi, Kur'an'ın kolaylaştırılmasının amacının, insanların ondan öğüt alması, geçmiş ümmetlerin kıssalarından ibret çıkarması ve Allah'ın emirlerini hatırlaması olduğunu açıkça belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, zikri, hem kalple hatırlama hem de dille anma olarak ikiye ayırır. Ayetteki 'li'l-zikr' ifadesi, Kur'an'ın hem kalplerde yer etmesi hem de dillerde okunarak sürekli hatırlanması ve bu yolla öğüt alınması amacını taşır. Bu, Kur'an'ın sadece bilgi kaynağı değil, aynı zamanda bir tefekkür ve ibret kaynağı olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, zikr kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak bu ayetteki bağlamda 'öğüt alma, ibret alma ve hatırlama' anlamlarının öne çıktığını belirtir. Kur'an'ın kolaylaştırılması, insanların bu ilahi mesajdan en üst düzeyde faydalanarak hayatlarına yön vermeleri içindir.

4مُّدَّكِرٍz-k-r

Kök:ذ ك ر—Kur'an'dan öğüt alan, ibret çıkaran ve ders alan kimsedir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Müddekir (مدّكر) kelimesi, 'müzdekir' (مزدكر) kelimesinin idğamlı şekli olup, 'zikr' kökünden türemiştir. Sicistânî, bu kelimeyi 'öğüt alan, ibret çıkaran' kişi olarak açıklar. Ayetteki 'fe hel min müddekir' (فهل من مدّكر) sorusu, Kur'an'ın kolaylaştırılmasına rağmen, bu kolaylıktan istifade edip öğüt alan bir kimsenin olup olmadığını sorgulayan bir teşvik ve sitem ifadesidir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'müddekir' kelimesinin, 'tezekkür' (تذكّر) babından türemiş bir ism-i fail olduğunu ve 'öğüt alan, düşünen, hatırlayan' anlamına geldiğini belirtir. Bu kelime, Kur'an'ın mesajına karşı aktif bir tutum sergileyen, onu sadece dinlemekle kalmayıp üzerinde düşünen ve hayatına uygulayan kişiyi ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'müddekir' kelimesini, 'zikr'in en üst seviyesi olarak tanımlar; yani sadece hatırlamak değil, aynı zamanda hatırlanan şeyden ders çıkarmak ve ona göre hareket etmektir. Ayetteki bu kelime, Kur'an'ın kolaylaştırılmasının nihai amacının, insanların pasif dinleyiciler olmak yerine, aktif bir şekilde öğüt alıp hayatlarını düzeltmeleri olduğunu vurgular.

Kamer Sûresi

Âyet-i kerime zât mertebesi ve zikir âtetlerindendir.

Kûr’ân zât, Furkan sıfâttır. Ma’nâsı A!rapça olarak, Rabça ve sonra Arapçaya ef’âl mertebesine çevrilip hatırlanması kolaylaştırılmıştır. (M.D.) Kelimelerin gerçek mânâları ile yaygın olarak kullanılan mânâları çok değişmiş olduğundan irfân ehli olmanın ilk gereklerinden biri, bu kelimelerin gerçek mânâları ile düşünülmesidir. Başka yolu da yoktur çünkü avâmi mânâda kalan kelimeler, kişiyi de anlaşıldığı yol üzere avâmi mânâda bırakır. Kişiler büyümeye başladıkları çocukluk devresinden itibaren, Allah’ın ötelerde olduğu şartlanmalarına mâruz kalmakta ve bu şartlanmalar neticesinde düşünmeyen bir konuma girmektedirler. “ İz- -T-B- ”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

Tesbih ve Zikir Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)