Rahmân Sûresi 38. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âlâ' kelimesinin 'nimet' anlamına geldiğini ve 'âlâ'nın tekilinin 'ilv' veya 'elâ' olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın insanlara ve cinlere yönelik bahşettiği sayısız lütuf ve ihsanı ifade eder ki, bunlar O'nun varlığının ve kudretinin delilleridir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'âlâ' kelimesini 'nimet' olarak açıklar ve bu ayetteki tekrarının, muhatapların (insan ve cin) bu nimetleri inkâr etmelerinin veya küçümsemelerinin imkânsızlığını vurgulamak için olduğunu belirtir. O'na göre bu, bir tür retorik soru olup, nimetlerin apaçık ortada olduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Âlâ' kelimesi, sadece maddi iyilikleri değil, aynı zamanda Allah'ın insanlara bahşettiği hidayet, akıl ve diğer manevi lütufları da kapsar. Bu ayette, Allah'ın yaratılışındaki mükemmelliği ve insan yaşamını sürdürmek için sağladığı tüm imkanları ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'terbiye eden, ıslah eden, sahip olan, efendi' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, hem insanlara hem de cinlere hitaben, onların yaratıcısı, yöneticisi ve tüm nimetlerin kaynağı olan Allah'ı işaret eder. Bu, O'nun mutlak otoritesini ve besleyiciliğini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): el-Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cin üzerindeki tam egemenliğini ve onların varlıklarını sürdürmeleri için gerekli olan her şeyi sağlayan yegane güç olduğunu belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici ve koruyucu yönünü vurguladığını belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın sadece bir yaratıcı değil, aynı zamanda yarattıklarını sürekli olarak gözetip kollayan, onlara nimetler bahşeden ve onları terbiye eden bir varlık olduğunu gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'tekzîb' kelimesinin 'yalanlamak, inkâr etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' fiili, Allah'ın apaçık nimetlerini görmezden gelerek veya reddederek, O'nun varlığını ve kudretini inkâr etme eylemini ifade eder. Bu, nimetlere karşı nankörlük ve küfürdür.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kezeb' kökünden türeyen 'tekzîb'in, bir şeyi doğru olmamakla itham etmek veya gerçeği reddetmek olduğunu açıklar. Ayetteki ikil (tesniye) formu, hem insanlara hem de cinlere yöneltilmiş bir kınama olup, Allah'ın nimetlerinin inkâr edilemezliğini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'kezeb' kökünün temel anlamının 'gerçeğe aykırı beyanda bulunmak' olduğunu belirtir. Bu ayette 'tükezzibân' fiili, Allah'ın varlığına ve O'nun bahşettiği nimetlere dair apaçık deliller karşısında, bu delilleri görmezden gelerek veya inkâr ederek hakikati reddetme eylemini ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben bir inkârdır.