Fe-ashâbu-lmeymeneti mâ ashâbu-lmeymene(ti)
Ahiret mutluluğuna erenler var ya; ne mutlu kimselerdir!
Sağın adamları (var ya) ne mutludurlar onlar!
Vâkıa Suresi'nin 8. ayeti, kıyamet gününde amel defterleri sağdan verilenlerin, yani 'ashâbu'l-meymene'nin üstün konumunu ve mutluluğunu vurgulamaktadır. Ayet, bu grubun kimliğini ve akıbetini belirten temel kavramlar etrafında şekillenir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sahib' kelimesinin, bir şeyle sürekli veya geçici olarak birlikte bulunan kişi için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ashâb', 'el-meymene' ile birlikte anılarak, o grubun bir parçası olan, o özelliğe sahip olan kişileri ifade eder. Burada 'amel defterleri sağdan verilenler' anlamında, bu vasfa sahip olanları nitelemektedir.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ashâb' kelimesinin Kur'an'da 'ehl' (sahipleri, mensupları) anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de 'ashâbu'l-meymene', 'sağ tarafın ehli', yani 'sağ tarafın mensupları' veya 'sağ tarafın sahipleri' anlamında kullanılmıştır ki bu da cennetlikleri ifade eder.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ashâb' kelimesinin Kur'an'da belirli bir gruba aidiyeti veya belirli bir niteliği taşıyanları ifade etmek için kullanıldığını vurgular. 'Ashâbu'l-meymene' ifadesi, kıyamet gününde kurtuluşa eren, bahtiyar olan zümreyi tanımlayan özel bir terimdir.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'meymene' kelimesinin 'yemin' kökünden geldiğini ve 'sağ taraf' anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da bu bağlamda, amel defterlerinin sağdan verilmesiyle ilişkilendirilerek, uğurlu ve hayırlı olanları ifade ettiğini açıklar.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'yümn' ve 'meymene' kelimelerinin 'bereket, uğur, hayır' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'el-meymene', sadece fiziksel sağ tarafı değil, aynı zamanda bu sağ tarafın getirdiği hayrı, bereketi ve mutluluğu sembolize eder. Bu, cennetliklerin vasfıdır.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'meymene' kelimesinin 'sağ taraf' anlamının yanı sıra, 'uğur ve bereket' anlamını da içerdiğini belirtir. Bu ayette, amel defterleri sağdan verilenlerin, yani 'ashâbu'l-meymene'nin, uğurlu ve bahtiyar kimseler olduğunu vurgular.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'yemîn' ve 'meymene' kavramlarının Kur'an'da sadece yön belirtmekle kalmayıp, aynı zamanda 'uğur, bereket, hayır' gibi olumlu çağrışımlara sahip olduğunu belirtir. 'Ashâbu'l-meymene' ifadesi, bu olumlu nitelikleri taşıyan, kurtuluşa eren zümreyi temsil eder.
Vâkı'a Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
وَاَصْحَابُ الْمَشْـَٔمَةِ مَٓا اَصْحَابُ الْمَشْـَٔمَةِۜ ﴿٩﴾