En'âm Sûresi 11. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Seyr (سير), bir yerde hareket etmek, yürümek demektir. Ayetteki 'sîrû' emri, sadece fiziksel bir hareketi değil, aynı zamanda geçmiş ümmetlerin helak olduğu yerleri görerek ibret almayı ve tefekkür etmeyi de içerir. Bu, Allah'ın kudretini ve vaatlerinin gerçekleştiğini anlamak için yapılan bir yolculuktur.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Seyr, bir yerden başka bir yere intikal etmek, yürümek demektir. Kur'an'da bu kelime, genellikle ibret almak, düşünmek ve Allah'ın ayetlerini görmek amacıyla yapılan yolculuklar için kullanılır. Burada da yalanlayanların akıbetini görmek için yeryüzünde dolaşma emri verilmiştir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Nazar (نظر), gözle bakmak ve düşünmek demektir. Ayetteki 'unzuru' emri, sadece görmekle kalmayıp, görülen şeyin sonuçları üzerine tefekkür etmeyi, ibret almayı ve ondan ders çıkarmayı ifade eder. Yalanlayanların sonunun nasıl olduğuna dikkatle bakmak, onların akıbetinden ders çıkarmak içindir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Nazar, bir şeye yönelmek, onu idrak etmek ve üzerinde düşünmektir. Kur'an'da 'nazar' kelimesi, genellikle sadece fiziksel görmeyi değil, aynı zamanda akıl ve kalp ile idrak etmeyi, sonuçları değerlendirmeyi ve ibret almayı da kapsar. Burada yalanlayanların akıbetine bakmak, onların durumundan ders çıkarmak ve Allah'ın adaletini anlamak içindir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'nazar' kavramı, basit bir görme eyleminden ziyade, derinlemesine bir gözlem ve tefekkür sürecini ifade eder. Bu, görülen şeyin ardındaki anlamı, ilahi mesajı ve sonuçları kavramayı amaçlar. Ayetteki 'unzuru', geçmiş kavimlerin sonunu sadece görmek değil, aynı zamanda bu sonun nedenlerini ve sonuçlarını idrak etmek için bir çağrıdır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Akıbet (عاقبة), bir işin veya durumun sonu, neticesidir. Ayetteki 'âkıbetü'l-mükezzibîn', yalanlayanların başına gelen kötü sonu, helakı ve cezayı ifade eder. Bu, onların inkârlarının doğal bir sonucudur.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Akıbet, bir şeyin ardından gelen sonuç, son demektir. Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, inkârcıların ve zalimlerin uğradığı kötü sonu belirtmek için kullanılır. Burada da Allah'ın ayetlerini yalanlayanların kaçınılmaz sonunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Akıbet kelimesi, bir eylemin veya durumun nihai sonucunu ifade eder. Kur'an'da bu kavram, genellikle ilahi adaletin tecellisi olarak, iyi veya kötü amellerin karşılığını gösterir. Bu ayette, yalanlayanların inkârlarının bir sonucu olarak yaşadıkları helak ve azap kastedilmektedir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kezib (كذب), bir şeyin aksini söylemek veya bir şeyi gerçek dışı göstermektir. Mükezzibîn (مكذبين) ise, Allah'ın ayetlerini, peygamberlerini veya hakikatleri yalanlayan, inkâr edenlerdir. Ayetteki bağlamda, geçmiş ümmetlerden olup peygamberlerini ve ilahi mesajları yalanlayan kavimler kastedilmektedir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Tekzîb (تكذيب), bir şeyi yalanlamak, doğru olmadığını iddia etmektir. Mükezzibîn, bu eylemi sürekli yapan, hakikati bile bile inkâr edenlerdir. Bu ayette, Allah'ın gönderdiği peygamberleri ve onların getirdiği mesajları yalanlayan, böylece kendilerini helake sürükleyen topluluklar ifade edilmektedir.