En'âm Sûresi 26. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nehy, bir şeyi yapmaktan alıkoymak, men etmektir. Ayetteki 'yenhevne' ifadesi, müşriklerin insanları Kur'an'ı dinlemekten ve ona tabi olmaktan alıkoyma çabalarını ifade eder. Bu, sadece kendileri uzak durmakla kalmayıp, başkalarının da hidayet yoluna girmesini engelleme gayretleridir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Nehy, bir şeyi yasaklamak ve ondan uzaklaştırmaktır. Burada 'yenhevne anhu' ifadesi, onların Kur'an'dan yüz çevirmelerini ve başkalarını da ondan uzaklaştırma girişimlerini mecazi olarak anlatır. Bu, Kur'an'ın mesajına karşı düşmanca bir tavrı gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Nehy kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın yasaklarını ifade etmekle birlikte, burada insanların başkalarını doğru yoldan alıkoyma eylemini belirtir. Bu, 'emr bi'l-ma'rûf ve nehy ani'l-münker' (iyiliği emretme, kötülükten sakındırma) kavramının olumsuz bir tezahürü olarak, kötülüğe çağırma ve iyilikten alıkoyma anlamını taşır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ne'y, uzaklaşmak ve ayrılmaktır. 'Yen'evne anhu' ifadesi, onların Kur'an'dan fiziksel ve manevi olarak uzak durduklarını, ona yaklaşmadıklarını ve ondan yüz çevirdiklerini gösterir. Bu, alıkoyma eyleminin bir sonucu olarak kendi içlerinde de bir uzaklaşma halidir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Ne'y, bir şeyden uzak durmak, ondan kaçınmaktır. Ayetteki bu kullanım, müşriklerin Kur'an'ın hidayetinden ve mesajından bilinçli olarak uzak durduklarını, onu dinlemeye ve anlamaya yanaşmadıklarını ifade eder. Bu, onların kalplerindeki inkârın bir yansımasıdır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Ne'y kelimesi, Kur'an'da genellikle bir şeyden fiziksel veya manevi olarak uzaklaşmayı ifade eder. Bu ayette, Kur'an'ın getirdiği hakikatlerden uzak durma, onu reddetme ve ondan yüz çevirme anlamında kullanılmıştır. Bu, 'yenhevne' fiiliyle birlikte, hem başkalarını engellemeyi hem de kendilerinin uzak durmasını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Helak, bir şeyin yok olması, bozulması veya faydasız hale gelmesidir. 'Yühlikûne illâ enfusehum' ifadesi, onların Kur'an'dan alıkoyma ve uzaklaşma eylemlerinin nihayetinde kendilerine zarar verdiğini, kendi ahiretlerini mahvettiklerini ve ebedi azaba sürüklediklerini belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Helak, bir şeyin sonunun gelmesi, yok olmasıdır. Ayetteki 'yühlikûne' fiili, onların bu yanlış tutumlarının kendileri için bir felaket ve yıkım getireceğini, dünyada ve ahirette kendilerini zarara uğratacaklarını ifade eder. Bu, eylemlerinin kaçınılmaz sonucudur.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Helak, bir şeyin varlığının sona ermesi veya işlevini yitirmesidir. Burada 'yühlikûne enfusehum', onların kendi elleriyle kendilerini manevi bir yıkıma sürüklediklerini, hidayet yolundan saparak ebedi kurtuluşlarını tehlikeye attıklarını anlatır. Bu, kendi kendilerine verdikleri zararın büyüklüğünü gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şu'ur, bir şeyi hissetmek, idrak etmek ve farkına varmaktır. 'Ve mâ yeş'urûn' ifadesi, onların kendilerini helak ettiklerinin, bu eylemlerinin kötü sonuçlarının farkında olmadıklarını, gaflet içinde olduklarını ve hakikati idrak edemediklerini vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Şu'ur, bir şeyin bilgisini edinmek ve onu anlamaktır. Ayetteki 'mâ yeş'urûn', onların kendi zararlarına olan bu durumun bilincinde olmadıklarını, cehaletleri yüzünden bu yıkımı fark edemediklerini belirtir. Bu, onların basiretlerinin kapalı olduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Şu'ur kavramı, Kur'an'da genellikle bir şeyin içsel olarak hissedilmesi, sezilmesi veya farkına varılması anlamında kullanılır. 'Mâ yeş'urûn' ifadesi, bu kişilerin kendi eylemlerinin nihai sonuçlarını, yani kendilerini helak ettiklerini idrak edememelerini, manevi bir körlük içinde olmalarını ifade eder.