En'âm 29Cüz 7 · Sayfa 131

En'âm Sûresi 29. Âyet

الأنعام

Ve kâlû in hiye illâ hayâtunâ-ddunyâ vemâ nahnu bimeb'ûśîn(e)

Derler ki: "Hayat ancak dünya hayatımızdır. Artık biz bir daha diriltilecek de değiliz."

En'âm Suresi 29. ayet, ahireti inkâr edenlerin dünya hayatını tek gerçeklik olarak görmelerini ve yeniden dirilişi reddetmelerini ifade eder. Ayet, 'hayat' ve 'diriliş' kavramları üzerinden bu inkârcı zihniyeti ortaya koymaktadır.

1حَيَاتُنَاh-y-w

Kök:ح ي و—Burada, sadece bu dünyadaki varoluşu ifade eden 'hayatımız' anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hayat' (حياة) kelimesinin aslen 'canlılık' ve 'varoluş' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette ise, ahiret hayatının inkârı bağlamında, sadece dünya hayatına münhasır bir varoluşu ifade eder. (el-Müfredât, s. 268)

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hayat'ın (حياة) zıddının 'memat' (موت) olduğunu ve Kur'an'da hem dünya hem de ahiret hayatı için kullanıldığını ifade eder. Ancak bu ayette, inkârcıların ağzından sadece 'dünya hayatı'nın gerçekliği vurgulanmaktadır. (el-Külliyyât, s. 385)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'hayat' (حياة) kavramının genellikle 'dünya hayatı' ve 'ahiret hayatı' şeklinde ikili bir yapı arz ettiğini belirtir. Bu ayette ise, inkârcıların 'dünya hayatı'nı mutlak ve yegâne gerçeklik olarak görme eğilimleri açıkça görülmektedir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 185)

2ٱلدُّنْيَاd-n-v

Kök:د ن و—Yakın olan, aşağı olan, yani bu dünya hayatı anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'dünya' (الدنيا) kelimesinin 'ednâ' (أدنى) kökünden geldiğini ve 'en yakın' veya 'en aşağı' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, ahiret hayatının aksine, içinde yaşanılan bu fani hayatı ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 102)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'dünya' (الدنيا) kelimesinin 'denâvet' (دناوة) kökünden türediğini ve 'yakınlık' veya 'aşağılık' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayette, ahireti inkâr edenlerin gözünde tek gerçeklik olan bu geçici âlemi vurgular. (el-Müfredât, s. 293)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'dünya' (الدنيا) kavramının Kur'an'da genellikle 'ahiret' (الآخرة) kavramıyla zıtlık içinde kullanıldığını belirtir. Bu ayette, inkârcıların sadece 'dünya'yı esas alarak ahireti reddetmeleri bu zıtlığı pekiştirir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 154)

3بِمَبْعُوثِينَb-'-s̱

Kök:ب ع ث—Yeniden diriltilecek, kabirlerinden çıkarılacak olanlar anlamındadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ba's' (بعث) fiilinin 'göndermek', 'kaldırmak' ve 'diriltmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'mab'ûsîn' (مبعوثين) kelimesi, ölümden sonra yeniden diriltilmeyi, yani ahiretteki kalkışı ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 200)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ba's' (بعث) kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi yerinden kaldırmak' olduğunu ve Kur'an'da özellikle 'ölümden sonra diriltme' manasında kullanıldığını açıklar. Ayetteki inkârcılar, bu yeniden dirilişi kesin bir dille reddetmektedirler. (el-Müfredât, s. 120)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ba's' (بعث) kelimesinin 'uykudan uyandırmak' veya 'ölümden sonra diriltmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'mab'ûsîn' (مبعوثين) ise, ahiretteki yeniden dirilişi inkâr edenlerin sözünü yansıtır. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 205)

En'âm Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Ve kâlû in hiye illâ hayâtunâ-ddunyâ vemâ nahnu bimeb’ûsîn(e)” Derler ki: “Hayat ancak dünya hayatımızdır. Artık biz bir daha diriltilecek de değiliz.” (6/29)

Dünya hayatı aslen yok, hükmen vardır. Nefsi emmare yaşantısı üzere hayatını idame ettirenler hayata aslen değil, hayalen baktıklarından bardağın dolu tarafından bakamazlar ve ancak hayat dünya hayatındaki hayatımızdır derler. “Hayat” Cenâb-ı Hakk’ın subuti sıfâtlarından olduğundan hakikatte ona bağlıdır. Ve bâtın-i ahiri ilgilendiren tarafı da vardır. Bundan haberdar olmadıklarından ahirete doğumu ve hayatıda inar etmektedirler.

Hayalde yaşayan, bu dünya hayatında hakikatte dirilmeyen hayalden, hayale geçecektir.

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir