En'âm Sûresi 30. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ru'yet' (görme) kelimesinin hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'terâ' ifadesi, olayın dehşetini ve ciddiyetini tasvir etmek için dinleyicinin zihninde canlandırmasını isteme anlamında kullanılmıştır. Bu, sadece fiziksel bir görme değil, aynı zamanda olayın vahametini idrak etme çağrısıdır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'terâ' fiilinin burada mecazi bir kullanım taşıdığını, 'eğer görsen' ifadesinin aslında 'eğer bilseydin' veya 'eğer idrak etseydin' anlamına geldiğini ifade eder. Bu, olayın büyüklüğünü ve dehşetini vurgulamak için kullanılan bir üsluptur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'vakf' kelimesinin bir şeyi durdurmak, sabit kılmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'vukifû' (durduruldular/çıkarıldılar) ifadesi, inkarcıların Allah'ın huzurunda hesap vermek üzere bekletilmelerini, kaçışlarının olmadığını ve yargılanacaklarını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'vakf'ın bir şeyi bir yerde tutmak ve hareketini engellemek olduğunu açıklar. Ayetteki pasif formdaki 'vukifû' kelimesi, onların kendi iradeleri dışında, ilahi bir güç tarafından Rablerinin huzurunda durdurulduklarını, yani hesaba çekilmek üzere hazır bulundurulduklarını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hak' kelimesinin hem doğru ve gerçek olanı hem de bir şeye layık olanı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'bi'l-hakki' ifadesi, kıyamet gününün, dirilişin ve hesabın şüphe götürmez bir gerçek olduğunu, inkarcıların dahi o gün bunu itiraf edeceklerini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'hak' kavramının mutlak gerçekliği, ilahi adaleti ve evrensel düzeni ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'hak', inkarcıların dünyada reddettikleri ahiret gerçeğinin, hesap gününde karşılarına çıkacak olan mutlak ve kaçınılmaz hakikat olduğunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'küfr' kelimesinin temel anlamının bir şeyi örtmek olduğunu, bu yüzden nankörlük ve inkar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'tekfurûne' ifadesi, inkarcıların dünyadayken Allah'ın varlığını, birliğini, peygamberlerini ve ahiret gerçeğini bile bile örtbas etmelerini, reddetmelerini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'küfr'ün Kur'an'daki anahtar kavramlardan biri olduğunu ve sadece inançsızlığı değil, aynı zamanda Allah'ın nimetlerine karşı nankörlüğü ve O'nun mesajını reddetmeyi de kapsadığını açıklar. Bu ayetteki 'tekfurûne', inkarcıların dünyadaki bilinçli reddedişlerinin ahiretteki azabın sebebi olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'küfr'ün Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, burada ise özellikle Allah'ın varlığına, birliğine ve ahiret gününe inanmamayı, yani temel iman esaslarını reddetmeyi ifade ettiğini belirtir. Bu reddediş, ayetteki azabın doğrudan gerekçesi olarak sunulur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'azap' kelimesinin temel anlamının bir şeyi tatlılıktan mahrum bırakmak, acı vermek olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-azâb' ifadesi, inkarcıların dünyadaki inkar ve isyanları sebebiyle ahirette karşılaşacakları, onlara acı ve elem verecek olan ilahi cezayı ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'azap'ın, kişinin hoşlanmadığı, ona eziyet veren her türlü şeyi kapsadığını belirtir. Bu ayetteki 'azap', inkarcıların dünyadaki inkarları nedeniyle hak ettikleri, kaçınılmaz ve şiddetli bir cezayı ifade eder.