En'âm Sûresi 31. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Husrân (خسران), sermayenin tamamen veya kısmen yok olmasıdır. Ticarette sermayenin azalması veya tamamen gitmesi durumunda kullanılır. Ayetteki 'kad hasira' ifadesi, Allah'a kavuşmayı yalanlayanların ahiret saadetini kaybetmeleri, ebedi zarara uğramaları anlamındadır. Bu, sadece dünyevi bir kayıp değil, ebedi bir hüsrandır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Hasira (خسر), 'helâk oldu' demektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın vaadini yalanlayanların ahiretteki durumlarının kötü olacağını, helak olacaklarını mecazi olarak ifade eder. Onlar, kendileri için hazırlanan cennet nimetlerini kaybetmişlerdir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'husrân' kavramı, genellikle ahiret bağlamında, insanın kendi eylemleri sonucunda ebedi kurtuluşu kaybetmesi ve cehenneme düşmesi anlamında kullanılır. Bu ayette, Allah'a kavuşmayı inkâr etmenin getirdiği nihai ve geri dönülmez bir kayıp olarak vurgulanır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Kezzebe (كذب), 'yalanladı' demektir. Bu ayette 'bilikâillâh' (Allah'a kavuşmayı) ile birlikte kullanıldığında, Allah'ın vaat ettiği ahiret gününü, hesaplaşmayı ve O'nun huzuruna çıkmayı inkâr etme anlamını taşır. Bu, sadece bir sözü yalanlamak değil, bir inanç sistemini reddetmektir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Kezzâbe (كذّب) fiili, tekzib babından olup, bir şeyi yalanlamak, doğru olmadığını iddia etmek demektir. Ayetteki 'kazzebû bilikâillâh' ifadesi, Allah'ın huzuruna çıkma gerçeğini ve ahiret gününü kesin bir dille reddetmelerini, bu konuda şüpheye düşmelerini değil, bilerek ve isteyerek inkâr etmelerini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'tekzib' kavramı, sadece bir sözü yalanlamakla sınırlı değildir; aynı zamanda peygamberleri, ilahi mesajları ve ahiret gibi temel inanç esaslarını reddetmeyi de kapsar. Bu ayette, Allah'a kavuşma inancının reddi, kişinin ahiret hayatına dair tüm gerçekleri inkâr etmesi anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Bağtetün (بغتة), bir şeyin ansızın, beklenmedik bir anda gelmesidir. Ayetteki 'câet-humu's-sâatu bağteten' ifadesi, kıyamet saatinin inkarcılara hiçbir uyarı veya hazırlık olmaksızın, aniden gelerek onları gafil avlayacağını belirtir. Bu, onların pişmanlıklarını daha da artıracak bir durumdur.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Bağteten (بغتة), 'fec'eten' (ansızın) demektir. Kıyamet saatinin ansızın gelmesi, insanların ona hazırlıksız yakalanacağını ve bu durumun inkarcılar için büyük bir şok ve dehşet kaynağı olacağını gösterir. Bu, onların dünyadaki gafletlerinin bir sonucudur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hasret (حسرة), bir şeyin elden çıkmasından dolayı duyulan şiddetli pişmanlık ve üzüntüdür. Sanki kişi, o şeyin peşinden koşmaktan yorulmuş (hasir) ve artık gücü kalmamıştır. Ayetteki 'yâ hasretanâ' ifadesi, inkarcıların dünyada yaptıkları ihmallerden dolayı duydukları tarifsiz pişmanlığı ve çaresizliği dile getirir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Hasret (حسرة), bir şeyin kaçırılmasından veya kaybedilmesinden dolayı duyulan derin üzüntü ve pişmanlıktır. Bu ayette, 'yâ hasretanâ' nidası, onların dünyada Allah'ın emirlerini yerine getirmemeleri ve ahirete hazırlanmamaları nedeniyle hissettikleri büyük bir iç yanmasını ve keşkelerini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Tefrît (تفريط), bir şeyi yapmada aşırıya gitmek veya eksik bırakmak, ihmal etmek demektir. Ayetteki 'mâ ferratnâ fîhâ' ifadesi, onların dünyada Allah'ın haklarına riayet etmede, ibadetleri yerine getirmede ve ahirete hazırlanmada gösterdikleri kusurları ve ihmalleri itiraf etmelerini anlatır. Bu, onların pişmanlıklarının temel sebebidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Tefrît (تفريط), bir işi yapılması gereken şekilde yapmamak, eksik bırakmak veya ihmal etmektir. Bu ayetteki 'ferratnâ fîhâ' (onda kusur ettik) ifadesi, onların dünya hayatında kendilerine verilen fırsatları değerlendiremediklerini, Allah'ın emirlerine karşı görevlerini ihmal ettiklerini ve bu yüzden pişman olduklarını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vizr (وزر), ağır yük demektir ve mecazi olarak günah için kullanılır, çünkü günah da taşıyana ağır gelir. Ayetteki 'yahmilûne evzârahum alâ zuhûrihim' ifadesi, inkarcıların dünyada işledikleri günahların ahirette somut bir yük gibi sırtlarına yükleneceğini, bu yükün ağırlığı altında ezileceklerini tasvir eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Evzâr (أوزار), 'günahlar' demektir. 'Yüklenmek' fiiliyle birlikte kullanılması, günahların ahirette bir yük gibi hissedileceğini ve taşıyanı zorlayacağını mecazi olarak ifade eder. Bu, onların dünyadaki kötü amellerinin bir karşılığıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'vizr' kavramı, genellikle 'günah' anlamında kullanılır ve bu günahların ahiretteki sonuçlarının bir yük gibi kişiyi takip edeceği vurgulanır. Bu ayetteki 'evzârahum' ifadesi, inkarcıların işledikleri tüm kötü fiillerin, kıyamet günü somut bir ağırlık olarak omuzlarına yükleneceğini ve bu durumun onların azabını artıracağını gösterir.