En'âm Sûresi 46. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sem'' kelimesini hem işitme duyusu hem de işitilen şey olarak açıklar. Ayetteki 'sem'akum' ifadesi, Allah'ın insana bahşettiği işitme yeteneğini, yani dış dünyadan sesleri algılama kabiliyetini ifade eder. Bu yeteneğin Allah tarafından alınması, insanın en temel idrak yollarından birinin elinden gitmesi anlamına gelir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'sem'' kelimesinin Kur'an'da bazen 'idrak' ve 'anlama' anlamında da kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise daha çok fiziksel işitme duyusuna işaret etmekle birlikte, bu duygunun yokluğunun beraberinde getireceği idrak eksikliğine de dolaylı olarak vurgu yapar.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'basar' kelimesinin 'göz' ve 'görme' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'ebsârakum' ifadesi, Allah'ın insana verdiği görme yeteneğini, yani dış dünyayı algılama ve idrak etme aracını temsil eder. Bu yeteneğin alınması, insanın en önemli bilgi edinme yollarından birinin kaybedilmesi demektir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'basar' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel görme değil, aynı zamanda 'basîret' yani içgörü ve idrak anlamında da kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın gözleri alması, hem fiziksel görme yeteneğinin hem de bununla bağlantılı olarak hakikati idrak etme kabiliyetinin ortadan kalkmasına işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hatm' kelimesinin bir şeyi kapatmak, sonlandırmak ve mühürlemek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hateme alâ kulûbikum' ifadesi, kalplerin hakikati idrak etme, doğruyu anlama ve hidayeti kabul etme yeteneğinin Allah tarafından engellenmesi, mühürlenmesi demektir. Bu, genellikle kişinin kendi tercihleri sonucunda Allah'ın bir cezası olarak gerçekleşir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hatm'in bir şeyin sonuna ulaşmak ve onu kapatmak olduğunu ifade eder. Kalplerin mühürlenmesi, onların artık dışarıdan gelen hakikat mesajlarına kapalı hale gelmesi, hiçbir öğüdü ve delili kabul etmemesi durumunu anlatır. Bu, manevi bir körlük ve sağırlık halidir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'kalb' kelimesinin hem bedendeki organı hem de aklın, idrakin ve duyguların merkezi olan manevi varlığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kulûbikum' ifadesi, insanların hakikati anlama, iman etme ve doğru yolu seçme yeteneğinin merkezi olan manevi kalplerini ifade eder. Bu kalplerin mühürlenmesi, manevi idrakin tamamen kapanması anlamına gelir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, Kur'an'da 'kalb'in sadece hissetme değil, aynı zamanda akletme, anlama ve karar verme merkezi olarak da kullanıldığını vurgular. Ayetteki 'kalplerin mühürlenmesi', insanların hakikat karşısında düşünme, anlama ve doğruyu kabul etme yeteneklerinin ortadan kalktığını, böylece hidayetten tamamen uzaklaştıklarını gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'tasrîf' kelimesinin bir şeyi bir halden başka bir hale çevirmek, değiştirmek ve farklı yönlerden açıklamak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nusarrifu'l-âyât' ifadesi, Allah'ın ayetlerini, delillerini ve mucizelerini farklı üsluplarla, çeşitli açılardan ve değişik şekillerde insanlara sunarak onların anlamasını kolaylaştırmaya çalıştığını gösterir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'sarf' kelimesinin 'bir şeyi bir yönden başka bir yöne çevirmek' olduğunu ifade eder. Bu bağlamda, Allah'ın ayetleri 'tasrîf etmesi', onları farklı örneklerle, kıssalarla, delillerle ve uyarılarla çeşitlendirerek insanların idrakine sunmasıdır ki, belki düşünsünler ve doğru yolu bulsunlar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sadf' kelimesinin bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hum yasdifûn' ifadesi, Allah'ın ayetleri çeşitli şekillerde açıklamasına rağmen, insanların bu hakikatlerden yüz çevirdiğini, onları görmezden geldiğini ve kabul etmediğini ifade eder. Bu, onların inatçı ve kibirli tutumlarını gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'sadf' kelimesinin 'bir şeyden dönmek ve uzaklaşmak' olduğunu açıklar. Ayetteki kullanım, insanların kendilerine sunulan açık delillere ve ayetlere rağmen, bile bile hakikatten yüz çevirerek inkârda ısrar etmelerini ve doğru yoldan sapmalarını vurgular.