En'âm Sûresi 64. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

En'âm 64Cüz 7 · Sayfa 135

En'âm Sûresi 64. Âyet

الأنعام

Kuli(A)llâhu yuneccîkum minhâ vemin kulli kerbin śümme entum tuşrikûn(e)

De ki: "Onlardan ve her türlü sıkıntıdan sizi Allah kurtarır. Ama siz yine de O'na ortak koşuyorsunuz."

Bu ayet, Allah'ın insanları çeşitli sıkıntılardan kurtarma kudretini vurgularken, insanların buna rağmen O'na ortak koşmalarının çelişkisini ortaya koymaktadır. Anahtar kavramlar, kurtuluş, sıkıntı ve şirk olgularını dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.

1يُنَجِّيكُمn-c-v

Kök:ن ج و—Allah'ın insanları tehlikelerden ve zorluklardan kurtarması, selamete çıkarmasıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Necât (نجاة), bir şeyden kurtulmak, selamet bulmak demektir. Ayetteki 'yünaccîküm' ifadesi, Allah'ın insanları içinde bulundukları zor durumdan, helak olmaktan veya musibetten kurtarıp güvenli bir yere çıkarmasını ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin ve merhametinin bir tecellisidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Necâ, bir şeyden ayrılıp kurtulmak anlamındadır. Ayetteki 'yünaccîküm' fiili, Allah'ın insanları 'ondan' yani önceki ayetlerde bahsedilen denizdeki tehlikelerden ve genel olarak her türlü 'kerb'den (sıkıntıdan) kurtarmasını mecazi olarak anlatır. Bu, Allah'ın yardımıyla tehlikenin bertaraf edilmesi demektir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kurtuluş (necât) kavramı, Kur'an'da genellikle dünyevi sıkıntılardan ve ahiretteki azaptan kurtulma anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'yünaccîküm', Allah'ın insanları somut bir tehlikeden (denizdeki fırtına gibi) kurtarmasını ifade ederek, O'nun mutlak kudretini ve insanlara olan lütfunu vurgular.

2كَرْبٍk-r-b

Kök:ك ر ب—İnsanı derinden etkileyen, bunaltan, üzüntü ve sıkıntı veren her türlü zor durumdur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kerb (كرب), insanı derin bir üzüntüye ve sıkıntıya sokan, nefesini daraltan durumdur. Ayetteki 'min külli kerbin' ifadesi, Allah'ın insanları sadece belirli bir tehlikeden değil, genel olarak karşılaştıkları her türlü bunaltıcı ve zor durumdan kurtarma gücünü gösterir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kerb, gam ve hüzün anlamındadır. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanları sadece fiziksel tehlikelerden değil, aynı zamanda ruhsal ve psikolojik olarak onları bunaltan her türlü keder ve üzüntüden de kurtardığını ifade eder. Bu, Allah'ın geniş rahmetini ve yardımını gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kerb kelimesi, Kur'an'da genellikle şiddetli sıkıntı, dert ve keder anlamında geçer. Bu ayette 'her kerb' ifadesiyle, Allah'ın kurtarıcılığının kapsamının ne kadar geniş olduğunu, hayatın her alanındaki zorlukları kapsadığını vurgular. İnsanların bu kurtuluşa rağmen şirk koşması, nankörlüklerinin bir göstergesidir.

3تُشْرِكُونَş-r-k

Kök:ش ر ك—Allah'a ortak koşmak, O'nun uluhiyetinde ve rububiyetinde başkalarını denk tutmaktır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şirk (شرك), iki şeyden birini diğerine ortak kılmaktır. Allah'a şirk koşmak ise, O'nunla birlikte başka bir ilah tanımak veya O'nun sıfatlarında ve fiillerinde başkalarını ortak görmektir. Ayetteki 'tüşrikûn' ifadesi, Allah'ın kendilerini kurtarmasına rağmen insanların O'na ortak koşarak nankörlük etmelerini kınamaktadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Şirk, Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka bir ilaha tapmaktır. Bu ayetteki 'tüşrikûn' fiili, insanların sıkıntı anında sadece Allah'a yönelip kurtulduktan sonra tekrar putlara veya başka varlıklara yönelerek Allah'ın birliğini inkâr etmelerini ifade eder. Bu, imandaki tutarsızlığı gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Şirk, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve tevhidin zıddıdır. Allah'ın mutlak birliğini ve tekliğini reddetmek anlamına gelir. Ayetteki 'tüşrikûn' ifadesi, Allah'ın insanları kurtarmasına rağmen, onların bu lütfu unutup O'na ortak koşmaya devam etmelerini, yani tevhid ilkesinden sapmalarını eleştirmektedir. Bu, Kur'an'ın insan doğasındaki nankörlüğe yaptığı bir vurgudur.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Şirk, Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka bir varlığa ibadet etmektir. Ayetteki 'tüşrikûn' fiili, insanların Allah'ın kudretini ve merhametini bizzat tecrübe etmelerine rağmen, bu tecrübeden ders çıkarmayıp tekrar şirk bataklığına düşmelerini anlatır. Bu, akıl ve iman arasındaki çelişkiyi gözler önüne serer.

En'âm Sûresi

“Kuli(A)llâhu yuneccîkum minhâ vemin kulli kerbin sümme entum tuşrikûn(e)” De ki: “Onlardan ve her türlü sıkıntıdan sizi Allah kurtarır. Ama siz yine de O’na ortak koşuyorsunuz.” (6/64)

Yine efendimiz (s.a.v.) in risalet mertebesi lisanıyla gelen hitap ile bu karanlıklardan kurtulmanın (Allah c.c.) Uluhiyet mertebesinin ilmi ilâhi programı neticesinden kynaklandığı bildirilmektedir.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir