Le-eḣażnâ minhu bilyemîn(i)
(44-45) Eğer (Peygamber) bize isnat ederek bazı sözler uydurmuş olsaydı, mutlaka onu kudretimizle yakalardık.
Elbette biz onu bundan dolayı kuvvetle yakalardık.
Hâkka Suresi 45. ayet, Allah'ın peygamberine atfedilen bir iftira durumunda ilahi müdahalenin kesinliğini ve şiddetini vurgular. Ayet, 'yakalama' ve 'sağ el' kavramları üzerinden ilahi kudretin mutlaklığını ve cezalandırma yetkisini dilbilimsel olarak ortaya koyar.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'أخذ' kelimesinin temel anlamının 'bir şeyi ele geçirmek, tutmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'لأخذنا' ifadesi, Allah'ın peygamberi, kendisine isnat edilen bir yalanı uydurmuş olsaydı, onu 'şiddetle yakalayacağı' ve 'cezalandıracağı' anlamında kullanılmıştır. Bu, ilahi kudretin ve cezalandırma yetkisinin mutlaklığını gösterir.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'أخذ' fiilinin Kur'an'da bazen 'cezalandırmak' ve 'helak etmek' anlamlarında mecazi olarak kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'لأخذنا' ifadesi, Allah'ın peygamberi, kendisine isnat edilen bir yalanı uydurmuş olsaydı, onu 'cezalandıracağı' ve 'güçlü bir şekilde ele geçireceği' anlamında mecazi bir tehdit ve uyarı taşır.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'أخذ' fiilinin Kur'an'da ilahi bir eylem olarak kullanıldığında genellikle 'ilahi yakalama', 'cezalandırma' ve 'hesaba çekme' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'لأخذنا' ifadesi, Allah'ın peygamberi, kendisine isnat edilen bir yalanı uydurmuş olsaydı, onu 'ilahi bir ceza ile yakalayacağını' ve 'hesaba çekeceğini' vurgular, bu da ilahi adaletin tecellisini gösterir.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'يمين' kelimesinin Arapçada hem 'sağ el' hem de 'güç, kuvvet' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'باليمين' ifadesi, Allah'ın peygamberi, kendisine isnat edilen bir yalanı uydurmuş olsaydı, onu 'güçlü bir şekilde' ve 'mutlak bir kudretle' yakalayacağını ifade eder. Bu, ilahi gücün ve otoritenin tamlığını vurgular.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'يمين' kelimesinin 'bereket, uğur' ve 'güç, kuvvet' anlamlarını içerdiğini açıklar. Ayetteki 'باليمين' ifadesi, Allah'ın peygamberi, kendisine isnat edilen bir yalanı uydurmuş olsaydı, onu 'sağ elin gücüyle' veya 'mutlak bir kudretle' yakalayacağını ifade eder. Bu, ilahi eylemin kesinliğini ve etkinliğini gösterir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'yemîn' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'sağ taraf' ve 'güç, kudret' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'باليمين' ifadesi, Allah'ın peygamberi, kendisine isnat edilen bir yalanı uydurmuş olsaydı, onu 'sağ elin gücüyle' veya 'mutlak bir kudretle' yakalayacağını ifade eder. Bu, ilahi cezalandırmanın kaçınılmazlığını ve şiddetini vurgular.
Hâkka Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِينَ {الحاقة/46}