A'râf Sûresi 110. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 110Cüz 9 · Sayfa 164

A'râf Sûresi 110. Âyet

الأعراف

Yurîdu en yuḣricekum min ardikum(s) femâżâ te/murûn(e)

"Sizi yerinizden çıkarmak istiyor." Firavun, ileri gelenlere, "Öyle ise siz ne düşünüyorsunuz?" dedi.

Bu ayet, Firavun'un Hz. Musa'yı kendi topraklarından çıkarmak istemesi ve bu duruma karşı halkından ne yapmaları gerektiğini sorması etrafında dönmektedir. Anahtar kavramlar, 'istemek', 'çıkarmak', 'toprak' ve 'emretmek' fiilleri üzerinden, iktidar mücadelesi ve halkın iradesinin sorgulanmasını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.

1يُرِيدُr-v-d

Kök:ر و د—Bir şeyi arzu etmek, talep etmek veya bir şeye yönelmek anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'irâde' kelimesini, bir şeyi elde etmeye yönelik kalbin meyletmesi ve bu meyletmenin ardından fiile geçme azmi olarak tanımlar. Ayetteki 'yurîdu' kelimesi, Firavun'un Hz. Musa'yı memleketten çıkarma yönündeki kesin niyetini ve arzusunu ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'irâde'yi, bir şeyi yapmaya veya terk etmeye yönelik kesin bir azim olarak açıklar. Firavun'un 'yurîdu' ifadesi, onun Hz. Musa'yı memleketten uzaklaştırma konusundaki kararlılığını ve bu yöndeki planını vurgular.

2يُخْرِجَكُمْh-r-c

Kök:خ ر ج—Birini bir yerden dışarı çıkarmak, sürgün etmek veya uzaklaştırmak anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ihrâc' kelimesinin, bir kimseyi bulunduğu yerden zorla veya isteyerek dışarı çıkarmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'yuhricakum' ifadesi, Firavun'un Hz. Musa ve kavmini Mısır topraklarından zorla çıkarma niyetini açıkça ortaya koyar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ihrâc'ı, bir şeyi kendi yerinden ayırmak ve başka bir yere sevk etmek olarak açıklar. Burada, Firavun'un Hz. Musa'yı kendi 'arz'ından, yani vatanından uzaklaştırma eylemini mecazi olarak değil, doğrudan bir sürgün niyetiyle kullandığını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hurûc' ve 'ihrâc' kavramlarının Kur'an'da genellikle bir yerden ayrılma, göç etme veya zorla çıkarılma anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yuhricakum', Firavun'un siyasi bir tehdit olarak gördüğü Hz. Musa'yı kendi topraklarından kovma eylemini ifade eder.

3أَرْضِكُمْe-r-d

Kök:أ ر ض—Bir milletin yaşadığı, sahip olduğu veya üzerinde hak iddia ettiği toprak parçası, vatan anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'arz' kelimesini, üzerinde yaşanılan ve ekilip biçilen yer olarak tanımlar. Ayetteki 'ardıkum' ifadesi, sadece coğrafi bir alanı değil, aynı zamanda aidiyet ve vatan kavramını da içerir; Firavun'un Hz. Musa'yı kendi vatanından çıkarma tehdidini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'arz' kelimesinin Kur'an'da hem genel olarak yeryüzü hem de belirli bir bölge veya vatan anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'ardıkum', Hz. Musa ve kavminin yaşadığı, aidiyet hissettiği ve Firavun'un elinden almak istediği toprağı ifade eder.

4تَأْمُرُونَe-m-r

Kök:أ م ر—Birine bir şeyi yapmasını söylemek, talimat vermek veya bir konuda görüş bildirmek anlamındadır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'emr' kelimesini, bir şeyi yapmayı veya terk etmeyi talep etmek olarak açıklar. Firavun'un 'fema zâ te'murûn' ifadesi, ileri gelenlerden bu durum karşısında ne yapmaları gerektiği konusunda bir talimat veya görüş beklediğini gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'emr'in hem bir iş hem de bir talimat anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'te'murûn' kelimesi, Firavun'un danışma ve yönlendirme arayışını, yani ileri gelenlerden bu ciddi mesele hakkında bir 'emir' veya 'talimat' beklediğini ifade eder.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(110) (Yurîdu en yuhricekum min ardıkum, fe mâzâ te’murûne.)

“O, sizi yurdunuzdan çıkarmak istiyor. (Firavun): "O hâlde siz ne diyorsunuz?" dedi.”

Nefsi emmâre kendi güçlerine diyor ki, “îmân yoluyla size gelenlere inanmayın, çünkü sizi nefis âleminden çıkarmak istiyor.” Zâten Mûsâ’dan gâye Fir’avunu bu bedenden çıkarıp hükümsüz kılmaktır. Bunun üzerine Fir’avun ne yapalım diye soruyor.

Eserin tamamını oku