A'râf Sûresi 118. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 118Cüz 9 · Sayfa 164

A'râf Sûresi 118. Âyet

الأعراف

Feveka'a-lhakku vebetale mâ kânû ya'melûn(e)

Böylece hak yerini buldu ve onların yapmış oldukları şeylerin hepsi boşa çıktı.

Bu ayet, hakikatin ortaya çıkışını ve batılın, yani sihirbazların eylemlerinin geçersizliğini vurgulamaktadır. 'Vakaa' fiili hakikatin kesinleşmesini, 'batale' fiili ise batılın hükümsüz kalmasını ifade ederken, 'hak' ve 'amel' kavramları bu karşıtlığı pekiştirmektedir.

1وَقَعَv-k-a

Kök:و ق ع—Hakikatin kesinleşmesi, meydana gelmesi ve sabit olması anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vakaa (وقوع), bir şeyin düşmesi, meydana gelmesi ve sabit olmasıdır. Ayetteki 'fe-vaka'a' ifadesi, hakkın kesin olarak ortaya çıktığını ve yerini bulduğunu, artık şüpheye yer bırakmadığını belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Vakaa, burada 'hak' ile birlikte kullanıldığında, hakkın galip gelmesi ve sabit olması anlamındadır. Sihirbazların sihrinin aksine, Musa'nın getirdiği hakikat kesinleşmiş ve yerini bulmuştur.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'vakaa' fiilinin Kur'an'da genellikle kaçınılmaz ve kesin olan olaylar için kullanıldığını belirtir. Bu ayette hakkın 'vuku bulması', onun ilahi iradeyle gerçekleşen, geri döndürülemez bir gerçeklik olduğunu vurgular.

2ٱلْحَقُّh-k-k

Kök:ح ق ق—Gerçek, doğru, sabit ve değişmez olan ilahi hakikattir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hak (حق), bir şeyin sabit ve doğru olmasıdır. Bu ayette 'el-hak' ifadesi, Musa'nın getirdiği mucizenin ve tebliğin, sihirbazların batıl eylemlerinin aksine, ilahi ve gerçek olduğunu ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Hak, varlığı sabit olan, şüphe götürmeyen ve gerçeğe uygun olandır. Ayetteki 'el-hak' sihirbazların hilelerinin karşısında, Allah'ın kudretinin ve Musa'nın peygamberliğinin doğruluğunu temsil eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hak' kavramının Kur'an'da mutlak gerçeklik, adalet ve ilahi düzen anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette 'el-hak', sihirbazların aldatmacalarına karşı ilahi gerçeğin zaferini simgeler.

3بَطَلَb-t-l

Kök:ب ط ل—Geçersiz olmak, hükümsüz kalmak, boşa gitmek ve faydasız hale gelmek anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Batale (بطل), bir şeyin faydasız hale gelmesi, hükümsüz kalmasıdır. Ayette sihirbazların yaptıkları 'batale' ile nitelendirilerek, onların hilelerinin ve çabalarının hiçbir değerinin kalmadığı, tamamen boşa çıktığı vurgulanır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Batıl (باطل), hakkın zıddıdır ve faydasız, geçersiz olanı ifade eder. 'Batale' fiili, sihirbazların eylemlerinin hakikat karşısında hiçbir geçerliliğinin kalmadığını, tamamen hükümsüz olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'batale' fiilinin Kur'an'da genellikle batılın, yani gerçeğe aykırı olanın, hak karşısında yenilgiye uğraması ve etkisiz hale gelmesi durumunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette sihirbazların eylemlerinin 'batale' olması, onların hilelerinin gerçek bir güce sahip olmadığını gösterir.

4يَعْمَلُونَa-m-l

Kök:ع م ل—Sihirbazların yaptıkları hileli ve aldatıcı eylemleri ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Amel (عمل), bir işi yapmak, icra etmek demektir. Burada 'ye'melûne' ifadesi, sihirbazların sihirlerini, hilelerini ve aldatıcı gösterilerini yapmalarını ifade eder. Bu eylemler, hakikat karşısında boşa çıkmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Amel, iradeye dayalı her türlü fiil ve eylemdir. Ayetteki 'mâ kânû ya'melûne' ifadesi, sihirbazların sürekli olarak yaptıkları sihirbazlık eylemlerini kapsar ve bu eylemlerin hakikat karşısında hiçbir değerinin kalmadığını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Amel, kasıtlı olarak yapılan her türlü fiildir. Bu ayette sihirbazların 'amel'leri, onların kasıtlı olarak insanları aldatmaya yönelik çabalarını ifade eder. Ancak bu çabalar, ilahi hakikat karşısında hükümsüz kalmıştır.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(118) (Fe vakaal hakku ve batale mâ kânû ya’melûn.)

“Artık hakîkat ortaya çıkmış ve onların bütün yaptıkları boşa gitmişti.” Asâ bizim beşeri aklımız, fakat nefsânîyet altında olan aklı cü’z değil, hakkânî ilmin gözetimindeki aklı cü’z dür. Bu asânın yere bırakılmasıyla aklı küll faaliyete geçiyor ve diğer bütün aklı cü’zleri yutuyor. Aklı küll ile hareket eden

bir kişi aklı cü’zleri ile hareket eden insânların yanına gittiğinde onların ortaya koydukları bütün ilimleri ve davranışları aklı küll hemen yutar ve onlar bu durum karşısında sessiz âciz kalırlar.

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5