A'râf Sûresi 149. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 149Cüz 9 · Sayfa 168

A'râf Sûresi 149. Âyet

الأعراف

Velemmâ sukita fî eydîhim veraev ennehum kad dallû kâlû le-in lem yerhamnâ rabbunâ veyaġfir lenâ lenekûnenne mine-lḣâsirîn(e)

İsrailoğulları (yaptıklarına) pişman olup, gerçekten sapmış olduklarını görünce, "Eğer Rabbimiz bize acımaz ve bizi bağışlamazsa, mutlaka ziyana uğrayanlardan oluruz" dediler.

Bu ayet, İsrailoğullarının buzağıya tapma hatasından sonra düştükleri pişmanlık ve çaresizlik durumunu dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, onların hatayı idrak edişlerini, sapkınlıklarını ve Allah'tan af dileme ihtiyacını vurgulamaktadır.

1سُقِطَs-q-t

Kök:س-ق-ط—Elleri böğründe kalmak, çaresizliğe düşmek ve pişman olmak anlamında mecazi bir ifadedir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'sükıta fî eydîhim' ifadesini, 'nedâmetü'l-vâkıa fî eydîhim' yani 'ellerine düşen pişmanlık' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda bu, İsrailoğullarının buzağıya tapma hatasından sonra içine düştükleri derin pişmanlık ve çaresizlik halini mecazi olarak ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sakât' kelimesinin asıl anlamının 'yüksekten düşmek' olduğunu belirtir. Ancak 'sükıta fî eydîhim' tabirinin, bir kişinin elinden bir şeyin düşmesi gibi, pişmanlığın ve çaresizliğin kalbe düşmesi, yani kişinin bu duruma düşürülmesi anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayette, İsrailoğullarının hatalarını fark ettiklerinde yaşadıkları şok ve pişmanlığı anlatır.

2ضَلُّوا۟d-l-l

Kök:ض-ل-ل—Doğru yoldan sapmak, şaşırmak ve haktan uzaklaşmak demektir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'dalâl' kelimesini 'haktan sapmak, doğru yolu kaybetmek' olarak açıklar. Ayetteki 'dallû' ifadesi, İsrailoğullarının Allah'ın birliğini terk edip buzağıya tapmakla düştükleri büyük hatayı ve doğru yoldan tamamen uzaklaşmalarını ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'dalâl' kavramının Kur'an'da genellikle 'doğru yoldan sapma, hakikatten uzaklaşma' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu sapmanın hem bilinçli bir tercih hem de bilgisizlikten kaynaklanabileceğini ifade eder. Ayetteki kullanım, İsrailoğullarının bilinçli olarak Allah'ın emrinden yüz çevirip buzağıya yönelerek düştükleri manevi sapkınlığı vurgular.

3يَرْحَمْنَاr-h-m

Kök:ر-ح-م—Allah'ın merhamet etmesi, acıması ve lütfuyla muamele etmesidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'rahmet' kelimesinin 'kalpteki incelik ve şefkat' anlamına geldiğini, Allah için kullanıldığında ise 'ihsan ve nimet verme' anlamında olduğunu belirtir. Ayetteki 'yerhamnâ' ifadesi, İsrailoğullarının işledikleri günahtan sonra Allah'ın kendilerine acımasını, merhamet edip cezalandırmamasını ve bağışlamasını dilemelerini ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'rahmet' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, genellikle Allah'ın kullarına yönelik lütuf, ihsan, bağışlama ve koruma gibi fiillerini kapsadığını belirtir. Ayetteki 'yerhamnâ', İsrailoğullarının Allah'tan günahlarına rağmen kendilerine şefkatle muamele etmesini ve azabından kurtarmasını talep etmelerini yansıtır.

4يَغْفِرْğ-f-r

Kök:غ-ف-ر—Allah'ın günahları örtmesi, bağışlaması ve affetmesidir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ğafr' kelimesinin asıl anlamının 'örtmek' olduğunu, 'istiğfar'ın ise 'günahları örtmesini istemek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yeğfir lenâ', İsrailoğullarının işledikleri buzağıya tapma günahının Allah tarafından örtülmesini, yani affedilmesini ve cezalandırılmamasını dilemelerini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ğafr' kelimesinin 'günahları örtmek ve affetmek' anlamında kullanıldığını, bu fiilin Allah'a nispet edildiğinde kulun günahlarını silmesi ve onu cezalandırmaması anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, İsrailoğullarının büyük bir günah işledikten sonra Allah'tan bu günahın izlerini silmesini ve kendilerini bağışlamasını umduklarını gösterir.

5الْخَاسِرِينَh-s-r

Kök:خ-س-ر—Zarara uğrayanlar, hüsrana düşenler ve kayba uğrayanlardır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'husran' kelimesinin 'sermayeyi kaybetmek' anlamına geldiğini, hem dünyevi hem de uhrevi kayıplar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'el-hâsirîn', İsrailoğullarının Allah'ın rahmetinden ve bağışlamasından mahrum kalmaları durumunda hem dünya hem de ahirette büyük bir kayba uğrayacaklarını, yani helak olacaklarını ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hasâra'nın 'kârın zıttı' olduğunu ve 'zarar etmek' anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da genellikle manevi ve uhrevi kayıplar için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'el-hâsirîn', İsrailoğullarının Allah'ın affına mazhar olamazlarsa, imanlarını, ahiretlerini ve dolayısıyla tüm varlıklarını kaybedecekleri, yani ebedi hüsrana uğrayacakları anlamını taşır.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(149) (Ve lemmâ sukıta fî eydîhim ve reev ennehum kad dallû kâlû le in lem yerhamnâ rabbunâ ve yağfir lenâ le nekûnenne minel hâsirîn.)

“Ne zaman ki, ellerine kırağı düşürüldü (yaptıklarına pişman oldular), o zaman sapıtmış olduklarını gördüler. "Yemin olsun ki; eğer Rabbimiz bize merhamet etmez ve bizi bağışlamazsa, muhakkak biz kötü akıbete düşenlerden olacağız." dediler.” Buzağıya taptıktan sonra baktılar ki böğürmesinden başka bir şey yok ve pişman oldular, sonra Âdem (a.s.)’ın duasına benzer dua yaptılar.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah