A'râf Sûresi 164. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 164Cüz 9 · Sayfa 172

A'râf Sûresi 164. Âyet

الأعراف

Ve-iż kâlet ummetun minhum lime te'izûne kavmen(i)(ﻻ)(A)llâhu muhlikuhum ev mu'ażżibuhum ‘ażâben şedîdâ(en)(s) kâlû ma'żiraten ilâ rabbikum vele'allehum yettekûn(e)

Hani onlardan bir topluluk demişti ki: "Siz, Allah'ın helak edeceği veya şiddetli bir azaba uğratacağı bir kavme ne diye (boş yere) öğüt veriyorsunuz?" Onlar da, "Rabbinize bir mazeret beyan etmek için, bir de belki Allah'a karşı gelmekten sakınırlar diye (öğüt veriyoruz)" demişlerdi.

Bu ayet, İsrailoğulları'ndan bir grubun, Allah'ın helak edeceği veya azap edeceği bir topluluğa öğüt vermenin anlamsızlığını sorgulamasını ve öğüt verenlerin bu eylemlerini Rablerine karşı bir mazeret ve belki de öğüt verilenlerin sakınmaları umuduyla açıklamalarını dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'ümmet', 'ta'iz', 'muhlik', 'mu'azzib' ve 'yettekûn' gibi temel kavramlar üzerinden ahlaki sorumluluk, ilahi takdir ve insan çabasının sınırlarını tartışır.

1أُمَّةٌe-m-m

Kök:أ م م—Ayette, belirli bir inanç veya amaç etrafında toplanmış, ortak bir kaderi paylaşan insan topluluğunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ümmet' kelimesini 'bir araya gelmiş, aynı hedefi veya dini paylaşan topluluk' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, İsrailoğulları içindeki belirli bir zümreyi, yani öğüt verenleri veya öğüt verenleri sorgulayanları işaret eder (el-Müfredât, s. 85).

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ümmet'in 'bir peygamberin ümmeti' veya 'belli bir zaman diliminde yaşayan insanlar topluluğu' gibi farklı anlamlara gelebileceğini belirtir. Bu ayette ise, 'onlardan bir topluluk' ifadesiyle, İsrailoğulları içindeki belirli bir fraksiyonu kasteder (el-Külliyyât, s. 102).

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'ümmet' kavramının sadece etnik veya coğrafi bir topluluğu değil, aynı zamanda ortak bir inanç ve ahlaki değerler sistemini paylaşan bir cemaati ifade ettiğini vurgular. Ayetteki 'ümmet', bu ahlaki sorumluluk çerçevesinde hareket eden veya sorgulayan bir grubu temsil eder.

2تَعِظُونَv-'-z

Kök:و ع ظ—Ayette, birine iyiliği emredip kötülükten sakındırmak, nasihat etmek ve öğüt vermek anlamında kullanılır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'va'z' kelimesini 'bir şeyi hatırlatmak, öğüt vermek ve sakındırmak' olarak açıklar. Ayetteki 'niçin öğüt veriyorsunuz' ifadesi, helak olmaya mahkum görülen bir topluluğa yapılan nasihatin faydasızlığını sorgulamayı içerir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'va'z'ın 'kalbi yumuşatacak ve ibret almayı sağlayacak söz' olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, öğüt verenlerin amacı, muhatapların kalplerini yumuşatmak ve onları doğru yola sevk etmektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'va'z'ı 'bir şeyi hatırlatmak, öğüt vermek ve sakındırmak' olarak tanımlar ve bunun 'kalbi yumuşatan, ibret almayı sağlayan söz' olduğunu ekler. Ayetteki 'te'izûn' fiili, bu nasihat etme eylemini vurgular (el-Müfredât, s. 529).

3مُهْلِكُهُمْh-l-k

Kök:ه ل ك—Ayette, Allah'ın bir topluluğu helak edici, yok edici olduğunu ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'helak' kelimesinin 'yok olmak, ortadan kalkmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'muhlikuhum' ifadesi, Allah'ın o topluluğu tamamen ortadan kaldıracağını, varlıklarına son vereceğini gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'helak'ın 'bir şeyin faydasının ortadan kalkması, yok olması' anlamına geldiğini açıklar. Allah'ın 'muhlik' olması, o topluluğun dünyevi varlığını ve ahiretteki kurtuluş umudunu ortadan kaldırması demektir (el-Müfredât, s. 838).

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'helak'ın 'bir şeyin sonunun gelmesi, yok olması' olduğunu belirtir. Ayetteki 'muhlikuhum' ifadesi, Allah'ın o topluluğun sonunu getireceğini, onları cezalandırarak yok edeceğini vurgular.

4مُعَذِّبُهُمْ'-z-b

Kök:ع ذ ب—Ayette, Allah'ın bir topluluğu şiddetli bir azapla cezalandıracağını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'azap' kelimesinin 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' kökünden geldiğini ve 'acı veren ceza' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mu'azzibuhum', Allah'ın onlara şiddetli bir ceza vereceğini, onları acı içinde bırakacağını ifade eder (el-Müfredât, s. 544).

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'azap'ın 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' anlamından türediğini ve 'insanı rahatsız eden, acı veren şey' olarak kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'mu'azzibuhum', Allah'ın onlara dünyada veya ahirette acı veren bir ceza uygulayacağını gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'azap' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi bir ceza olarak kullanıldığını ve bu cezanın hem dünyevi hem de uhrevi olabileceğini belirtir. Ayetteki 'mu'azzibuhum', Allah'ın o topluluğa hak ettikleri cezayı vereceğini vurgular.

5يَتَّقُونَv-k-y

Kök:و ق ي—Ayette, Allah'ın azabından sakınmak, korunmak ve O'na karşı gelmekten çekinmek anlamında kullanılır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'takva' kelimesinin 'bir şeyi korumak, sakınmak' kökünden geldiğini ve 'Allah'ın azabından sakınmak, O'na karşı gelmekten çekinmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yettekûn', öğüt verilenlerin belki de bu öğütler sayesinde Allah'ın azabından korunmaya çalışacaklarını ifade eder (el-Müfredât, s. 881).

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'takva'nın Kur'an'daki merkezi kavramlardan biri olduğunu ve 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, O'nun emirlerine uymak ve yasaklarından kaçınmak' anlamına geldiğini vurgular. Ayetteki 'yettekûn', öğüt verenlerin, muhatapların bu ahlaki bilince ulaşmasını umduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'takva'nın 'Allah'tan korkmak, O'nun emirlerine riayet etmek ve günahlardan sakınmak' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'yettekûn' fiili, öğüt verenlerin, muhatapların bu erdemli davranışa yönelmesini beklediğini ortaya koyar.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(164) (Ve iz kâlet ummetun minhum lime teizûne kavmenillâhu muhlikuhum ev muazzibuhum azâben şedîden, kâlû ma’zireten ilâ rabbikum ve leallehum yettekûn.)

“İçlerinden bir topluluk, "Allah'ın helâk edeceği, ya da çetin bir azâpla cezalandıracağı bir kavme ne

diye nasihat ediyorsunuz" dediği vakit, o uyarıda bulunanlar dediler ki; "Rabbiniz tarafından mazur görülmemiz için, bir de belki günahlardan sakınırlar diye." Demek ki her ne hâlde olursa olsun öğüt vermek, nasihatta bulunmak lâzım ki, “bize kimse bir şey demedi” denmesin.

Eserin tamamını oku