A'râf Sûresi 165. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 165Cüz 9 · Sayfa 172

A'râf Sûresi 165. Âyet

الأعراف

Felemmâ nesû mâ żukkirû bihi enceynâ-lleżîne yenhevne ‘ani-ssû-i veeḣażnâ-lleżîne zalemû bi'ażâbin be-îsin bimâ kânû yefsukûn(e)

Onlar kendilerine hatırlatılanı unutunca, biz de kötülükten alıkoymaya çalışanları kurtardık. Zulmedenleri yoldan çıkmaları sebebiyle, şiddetli bir azapla yakaladık.

Bu ayet, ilahi öğütleri unutanların akıbeti ile kötülükten sakındıranların kurtuluşunu karşılaştırmaktadır. Anahtar kavramlar, unutma, kötülükten men etme, zulüm ve fısktır; bunlar, ilahi emirler karşısındaki insan tutumlarını ve sonuçlarını semantik olarak derinleştirmektedir.

1نَسُوا۟n-s-w

Kök:ن س و—Kendilerine yapılan öğütleri terk etme, göz ardı etme ve unutma anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nesyan (نسيان), bir şeyi akıldan çıkarmak, unutmaktır. Ayetteki 'nesû' kelimesi, sadece zihinden çıkması değil, aynı zamanda öğütleri terk etme, onlara uymama ve gereğini yapmama anlamını da taşır. Bu, bilerek veya bilmeyerek bir şeyi ihmal etmeyi ifade eder ve burada ilahi öğütlere karşı bir ihmalkarlığı vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Nesyan, bazen terk etmek anlamında kullanılır. 'Felemmâ nesû mâ zükkirû bihî' ifadesi, kendilerine hatırlatılan şeyleri terk ettiklerinde, yani onlara uymayı bıraktıklarında demektir. Bu, fiili bir terk edişi ve öğütlere karşı kayıtsız kalışı ifade eder.

2يَنْهَوْنَn-h-y

Kök:ن ه ي—Kötülükten alıkoymak, sakındırmak ve men etmek anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nehy (نهي), bir şeyi yapmaktan alıkoymaktır. Ayetteki 'yenhovne ani's-sûi' ifadesi, başkalarını kötülükten men eden, onlara engel olmaya çalışan kimseleri tanımlar. Bu, aktif bir iyiliği emretme ve kötülükten sakındırma görevini yerine getirmeyi ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Nehy, bir fiili yapmaktan men etmektir. Kur'an'da sıkça geçen 'emr bi'l-ma'rûf ve nehy ani'l-münker' (iyiliği emretme, kötülükten sakındırma) kavramının bir parçasıdır. Burada, toplumda kötülüğün yayılmasını engellemeye çalışanların kurtuluşunu vurgular.

3ظَلَمُوا۟z-l-m

Kök:ظ ل م—Haksızlık etmek, zulmetmek ve haddi aşmak anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Zulm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmaktır. Ayetteki 'zalemû' ifadesi, Allah'ın koyduğu sınırları aşan, öğütleri dinlemeyerek kendilerine ve başkalarına haksızlık eden kimseleri ifade eder. Bu, ilahi emirlere karşı gelerek işlenen günahları ve haksızlıkları kapsar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da zulm kavramı, sadece başkalarına haksızlık etmekle kalmaz, aynı zamanda Allah'ın haklarına tecavüz etmek ve O'nun koyduğu düzeni bozmak anlamını da içerir. Bu ayette, öğütleri terk ederek Allah'a karşı gelmeleri, bir tür zulüm olarak nitelendirilmektedir.

4يَفْسُقُونَf-s-q

Kök:ف س ق—Allah'ın emrinden çıkmak, günah işlemek ve itaatsizlik etmek anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fısk (فسق), bir şeyin kabuğundan çıkması gibi, Allah'ın emrinden çıkmak, itaatsizlik etmektir. Ayetteki 'yefsükûne' ifadesi, zalimlerin Allah'ın öğütlerini terk etmeleri ve kötülük işlemeleriyle birlikte, O'nun çizdiği sınırların dışına çıkmalarını, yani günahkâr bir yaşam sürmelerini vurgular. Bu, ilahi yoldan sapmayı ve isyanı ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fısk, şeriatın sınırlarını aşmak ve Allah'a itaatten çıkmaktır. Ayetteki kullanımı, zalimlerin sadece haksızlık yapmakla kalmayıp, aynı zamanda Allah'ın emirlerine karşı gelerek büyük günahlar işlediklerini ve bu yüzden şiddetli azaba müstahak olduklarını belirtir.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(165) (Fe lemmâ nesû mâ zukkirû bihî enceynellezîne yenhevne anis sûi ve ahaznellezîne zâlemû bi azâbin beîsin bi mâ kânû yefsukûn.)

“Onlar yapılan bunca nasihatı unuttukları zaman, o kötülükten sakındıranları kurtardık, o zâlimleri de fena hareketlerinden dolayı şiddetli bir azâba uğrattık.”

Eserin tamamını oku