A'râf Sûresi 65. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'Ad' kelimesinin 'dönmek, tekrar etmek' anlamındaki 'avd' kökünden geldiğini belirtir. Kur'an'da ise bu kelime, Nuh kavminden sonra gelen ve helak edilen bir kavmin özel ismi olarak kullanılmıştır. Ayette, bu kavme yapılan peygamber gönderilişini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'Ad' kelimesini özel isim olarak ele alır ve Kur'an'da bu ismin, geçmişte yaşamış, güçlü ve azgın bir kavmi temsil ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, bu kavme yönelik ilahi mesajın iletilmesini göstermektedir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ahâhum' ifadesinin, peygamberin gönderildiği kavimden biri olduğunu, onlarla aynı soydan geldiğini veya aynı bölgede yaşadığını belirtmek için kullanıldığını açıklar. Bu, peygamberin kavmi tarafından tanınan ve güvenilen bir kişi olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ah' (kardeş) kelimesinin sadece kan bağı olan kardeşler için değil, aynı kabileden, aynı dinden veya aynı meslekten olan kişiler için de kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'ahâhum' ifadesi, Hz. Hud'un Ad kavminin içinden, onlara yabancı olmayan bir fert olduğunu belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da peygamberlerin kendi kavimlerinden seçilmesinin, mesajın daha kolay kabul görmesi ve peygamberin kavmiyle olan bağının vurgulanması açısından önemli olduğunu belirtir. 'Ahâhum' ifadesi, bu yakınlığı ve aidiyeti sembolize eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ubûdiyyet'in (kulluk), tevazu ve boyun eğme ile birlikte Allah'a itaat etmek olduğunu belirtir. 'İbâdet' ise, kulluğun en üst derecesi olup, Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve huşu ile yapılan fiillerdir. Ayetteki emir, Ad kavminden Allah'a tam bir teslimiyetle ibadet etmelerini istemektedir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'abd' kelimesinin kökeninde 'boyun eğme, zelil olma' anlamının yattığını ifade eder. 'İbâdet' ise, bu boyun eğmenin en yüce şekli olup, sadece Allah'a mahsustur. Ayetteki 'u'budû' emri, Ad kavminin Allah'ın ulûhiyetini kabul edip O'na tam bir itaatle yönelmelerini talep eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'abd' ve 'ibâdet' kavramlarının Kur'an'daki merkeziyetini vurgular. Ona göre 'ibâdet', sadece ritüelistik eylemlerden ibaret olmayıp, tüm yaşamı kapsayan bir teslimiyet ve Allah'ın iradesine boyun eğme halidir. Ayetteki bu emir, Ad kavminin hayatlarını Allah'ın hükümlerine göre düzenlemeleri çağrısıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ilâh' kelimesinin 'el-lehe' (şaşırmak, hayran kalmak) veya 'el-lehe' (sığınmak, yardım istemek) köklerinden geldiğini belirtir. Buna göre 'ilâh', kendisine hayran kalınan, akılların idrak etmekte aciz kaldığı ve kendisine sığınılan varlıktır. Ayetteki 'min ilâhin gayruh' ifadesi, Allah'tan başka hiçbir varlığın bu vasıflara sahip olmadığını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ilâh' kelimesinin 'ibadet edilen, tapınılan' anlamında olduğunu ve 'Allah' isminin de bu kökten türediğini ifade eder. Ayetteki kullanım, Ad kavminin taptığı sahte ilahları reddederek, tek gerçek ilahın Allah olduğunu beyan etmektedir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ilâh' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'tapınılacak tek varlık' olduğunu belirtir. Kur'an, 'ilâh' kavramını, insanların kendisine yöneldiği, yardım dilediği ve nihai otorite olarak kabul ettiği varlık olarak tanımlar. Ayetteki 'mâ lekum min ilâhin gayruh' ifadesi, bu tekil ve mutlak ilahlık vasfının sadece Allah'a ait olduğunu kesin bir dille ortaya koyar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'takvâ'nın kökeninde 'korunma, sakınma' anlamının yattığını belirtir. Dini bağlamda ise 'takvâ', kişinin kendisini Allah'ın azabından, gazabından ve haramlarından korumasıdır. Ayetteki soru, Ad kavminin Allah'a karşı gelmenin sonuçlarından neden sakınmadığını sorgulamaktadır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'takvâ'nın, Allah'ın emirlerine uyup yasaklarından kaçınarak O'nun rızasını kazanma çabası olduğunu ifade eder. Ayetteki 'e-felâ tettekûn' ifadesi, Ad kavmine, Allah'ın birliğini kabul edip O'na kulluk etmeyerek kendilerini azaptan korumaları gerektiğini hatırlatır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'takvâ' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve genellikle 'Allah'tan korkma, O'na karşı sorumluluk bilinci taşıma, günahlardan sakınma' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki kullanım, Ad kavminin Allah'ın gücünden ve azabından gafil olmaması gerektiği uyarısını içerir.