A'râf Sûresi 9. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 9Cüz 8 · Sayfa 151

A'râf Sûresi 9. Âyet

الأعراف

Vemen ḣaffet mevâzînuhu feulâ-ike-lleżîne ḣasirû enfusehum bimâ kânû bi-âyâtinâ yazlimûn(e)

Ama kimlerin sevabı da hafif gelirse, işte onlar ayetlerimize haksızlık etmiş olmaları sebebiyle kendilerini ziyana sokanlardır.

A'râf Suresi'nin 9. ayeti, ahirette amellerin tartılması ve bu tartının hafif gelmesi durumunda kişinin uğrayacağı hüsranı, Allah'ın ayetlerine karşı yapılan haksızlık bağlamında ele almaktadır. Ayet, ilahi adaletin tecellisini ve insanın kendi eylemleriyle kaderini nasıl belirlediğini vurgulamaktadır.

1خَفَّتْh-f-f

Kök:خ ف ف—Tartının hafif gelmesi, değer ve ağırlıkça az olması durumunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'haffet' kelimesinin asıl anlamının bir şeyin ağırlığının azalması olduğunu belirtir. Ayetteki 'haffet mevâzînuhû' ifadesi, kişinin ahiretteki amellerinin sevap yönünden az, günah yönünden ise ağır basması, dolayısıyla ilahi terazi karşısında değerinin düşük kalması anlamına gelir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'haffet' kelimesinin mecazi olarak 'değersizleşmek, önemsizleşmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, kişinin salih amellerinin azlığı nedeniyle ahiretteki konumunun zayıflamasını ve kurtuluş şansının azalmasını simgeler.

2مَوَٰزِينُهُۥv-z-n

Kök:و ز ن—Kişinin amellerinin tartıldığı manevi terazileri veya amellerin kendisini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mevâzîn' kelimesinin 'mîzân'ın çoğulu olduğunu ve amellerin tartıldığı ilahi teraziyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'mevâzînuhû' ifadesi, kişinin dünyada işlediği hayır ve şer amellerinin ahiretteki değerlendirme sürecini ve bu sürecin sonucunu temsil eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'mîzân' kelimesinin hem maddi ölçü aletini hem de adalet ve hakkaniyet ölçüsünü ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'mevâzîn' ise, Allah katında amellerin değerinin ve ağırlığının belirlendiği manevi ölçütleri ve bu ölçütlerin sonucunu işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'mîzân' kavramının Kur'an'da sadece bir ölçü aleti olmaktan öte, ilahi adaletin ve kozmik düzenin bir sembolü olduğunu vurgular. Ayetteki 'mevâzîn'in hafif gelmesi, kişinin ilahi adalet terazisinde yetersiz kalması ve bu düzenle uyumsuzluğunu gösterir.

3خَسِرُوٓا۟h-s-r

Kök:خ س ر—Zarar etmek, kaybetmek, hüsrana uğramak anlamlarına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'husrân' kelimesinin sermayeyi kaybetmek anlamına geldiğini ve hem dünyevi hem de uhrevi kayıplar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'hasirû enfusehum' ifadesi, kişinin kendi nefsini, yani ahiretini ve ebedi saadetini kaybetmesi, en büyük zarara uğraması demektir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'husrân'ı, bir şeyin faydasını yitirmek ve yerine zarar elde etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'kendilerini mahvetmiş olanlardır' ifadesi, kişinin Allah'ın ayetlerine karşı haksızlık yaparak kendi geleceğini ve kurtuluşunu tehlikeye atması, dolayısıyla en değerli varlığı olan nefsini kaybetmesi anlamındadır.

4أَنفُسَهُمn-f-s

Kök:ن ف س—Kişinin kendisi, benliği, ruhu veya varlığı anlamına gelir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'nefs' kelimesinin Arapçada 'ruh', 'can', 'zat' gibi geniş anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'hasirû enfusehum' ifadesi, kişinin sadece maddi bir kayba uğramadığını, aksine kendi varlığını, kimliğini ve ahiretteki ebedi saadetini kaybettiğini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'nefs'in Kur'an'da genellikle insanın özünü, benliğini ve irade sahibi varlığını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın ayetlerine haksızlık edenlerin, kendi öz varlıklarına, yani ahiret saadetlerine zarar verdikleri ve kendilerini ebedi bir hüsrana sürükledikleri anlamını taşır.

5يَظْلِمُونَz-l-m

Kök:ظ ل م—Haksızlık etmek, zulmetmek, bir şeyi yerinden saptırmak anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'zulm' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak olduğunu, yani haksızlık etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'bi-âyâtinâ yazlimûn' ifadesi, Allah'ın ayetlerinin hakikatini inkâr ederek veya onlara karşı gelerek, ayetlerin asıl amacından saptırılması ve onlara karşı haksızlık yapılması anlamına gelir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'zulm' kavramının Kur'an'da sadece başkasına zarar vermek değil, aynı zamanda Allah'ın koyduğu düzeni ve sınırları ihlal etmek, dolayısıyla kişinin kendi nefsine de haksızlık etmesi anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'ayetlerimize haksızlık etmek', Allah'ın mesajını reddederek veya çarpıtarak ilahi düzene karşı gelmek ve bu yolla kendi akıbetini kötüleştirmek demektir.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(9) (Ve men haffet mevâzînuhu fe ulâikellezîne hâsirû enfusehum bimâ kânû biâyâtinâ yazlimûn.)

“Kimin (sevap) tartıları hafif gelirse, işte onlar da Âyetlerimize haksızlık etmelerinden ötürü kendilerini ziyana sokanlardır.” Kendilerine zâhir âlem olan “Kûr’ân-ı tafsilî” de gösterdiğimiz İlâh-î hakîkatleri idrâk etmediler, nefslerindeki İlâh-î hakîkatleri de idrâk etmediler ve ortaya bir ağırlık koyamayıp hafif bir hayât yaşadılar, nefsânî yaşadıkları bu hayâtlarını hayâl ve vehim üzerine kurdukları bir bilgi ile yaşadılar.

Ağırlıktan kasıt basit malzemelerin miktar ağırlığı değildir, mânâların asâleti yönünden ağırlıdır. Cenâb-ı Hakk’ın verdiği bir “ve nefahtü” mânâsı ve hakîkati yönünden bütün âlemlerden daha ağır gelir.

Eserin tamamını oku