A'râf Sûresi 8. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 8Cüz 8 · Sayfa 151

A'râf Sûresi 8. Âyet

الأعراف

Velveznu yevme-iżini-lhakk(u)(c) femen śekulet mevâzînuhu feulâ-ike humu-lmuflihûn(e)

O gün amellerin tartılması da haktır. Kimlerin sevabı ağır basarsa, işte onlar kurtuluşa erenlerdir.

A'râf Suresi'nin 8. ayeti, kıyamet günündeki ilahi adaleti ve amellerin tartılmasını ele almaktadır. Ayet, 'vezn' (tartı), 'hak' (gerçek), 'sekule' (ağır gelmek) ve 'efleha' (kurtuluşa ermek) gibi temel kavramlar üzerinden ahiret muhasebesinin mahiyetini ve sonucunu dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.

1وَٱلْوَزْنُv-z-n

Kök:وزن—Kıyamet gününde amellerin değerlendirilmesi için kurulacak olan adalet ölçüsünü ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vezn kelimesi, bir şeyin miktarını bilmek için kullanılan ölçü aletidir. Kur'an'da ise genellikle ahirette amellerin değerlendirilmesi ve adil bir şekilde karşılığının verilmesi anlamında mecazi olarak kullanılır. Bu ayetteki 'vezn', Allah'ın adaletinin tecellisi olarak amellerin tartılmasını ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Vezn, burada hak ve adalet anlamındadır. Amellerin tartılması, onların değerinin ve karşılığının belirlenmesi demektir. Bu, somut bir tartıdan ziyade, Allah'ın adaletinin tecellisi ve amellerin hak ettiği karşılığı bulmasıdır.

2ٱلْحَقُّh-k-k

Kök:حقق—Tartının mutlak adaletli ve şaşmaz bir gerçeklik olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Hak kavramı, Kur'an'da 'gerçek, doğru, adalet' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahiptir. Bu ayette 'vezn' ile birlikte kullanılması, kıyamet günündeki tartının mutlak ve şaşmaz bir adaletle gerçekleşeceğini, hiçbir haksızlığın olmayacağını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hak, bir şeyin sabit ve doğru olmasıdır. Bu ayetteki 'veznü'l-hak', tartının adil, doğru ve şaşmaz bir şekilde gerçekleşeceğini, kimseye zerre kadar haksızlık yapılmayacağını belirtir. Bu, Allah'ın adaletinin bir tecellisidir.

3ثَقُلَتْs-k-l

Kök:ثقل—Amellerin tartıda ağır gelmesi, onların Allah katında değerli ve makbul olduğunu ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Sekule fiili, bir şeyin ağırlık kazanması, kıymetli olması anlamındadır. Ayette 'mevâzîn' (tartılar) ile birlikte kullanılması, kişinin salih amellerinin çokluğu ve Allah katındaki değerinin yüksekliği sebebiyle tartısının ağır basmasını ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Sekule, maddi ağırlığın yanı sıra manevi ağırlık ve değer için de kullanılır. Bu ayette, kişinin imanının ve salih amellerinin Allah katındaki kıymetinin bir göstergesi olarak tartısının ağır gelmesi kastedilir. Bu, kurtuluşa ermenin bir alametidir.

4مَوَٰزِينُهُۥv-z-n

Kök:وزن—Kişinin amellerinin tartıldığı ölçü birimlerini veya amellerin kendisini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Mevâzîn, mîzân kelimesinin çoğuludur ve tartı aletleri anlamına gelir. Ancak Kur'an'da genellikle amellerin kendisi veya amellerin değerlendirildiği ölçütler için kullanılır. Bu ayette, kişinin yaptığı iyi amellerin ve imanının toplam değerini ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Mevâzîn, amellerin tartıldığı teraziler veya amellerin kendisi olarak anlaşılır. 'Mevâzîni ağır gelenler', salih amelleri çok olan ve Allah katında değeri yüksek olan kimselerdir. Bu, ahiretteki kurtuluşun anahtarıdır.

5ٱلْمُفْلِحُونَf-l-h

Kök:فلح—Dünya ve ahirette kurtuluşa, başarıya ve mutluluğa eren kimseleri ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Felâh (iflah olmak), Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'kurtuluş, başarı, mutluluk' anlamlarını içerir. Bu ayette 'müflihûn', amelleri ağır gelenlerin ahirette Allah'ın rızasına ve cennetine kavuşarak nihai kurtuluşa ereceklerini belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Felâh, bir şeyin istenilen sonuca ulaşması, başarıya ermesi demektir. 'Müflihûn', dünya ve ahiret saadetine nail olan, Allah'ın azabından kurtulup cennetine giren kimselerdir. Bu ayette, tartısı ağır gelenlerin bu kurtuluşa erecekleri müjdelenir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Felâh, dünya ve ahiret hayırlarını elde etmek ve şerlerden kurtulmaktır. 'Müflihûn', Allah'ın emirlerine uyarak ve salih ameller işleyerek bu iki cihan saadetine ulaşanlardır. Ayetteki bağlamda, amelleri ağır gelenlerin bu felaha erecekleri vurgulanır.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(8) (Vel veznu yevme izinil hakk, fe men sekulet mevâzînuhu fe ulâike humul muflihûn.)

“O gün (amelleri tartacak) terâzi haktır. Kimin (sevap) tartıları ağır gelirse, işte onlar kurtulanlardır.” Terâzide tartılacak en büyük malzeme kişinin kendi hakîkatini idrâk ederek kendi ağırlığını terâziye koymasıdır. Amellerin terâziye konması başka, kişinin kendi şahsiyetinin terâziye konması başka bir şeydir. İnsânoğlu kendisini ne kadar iyi tanır ve kendisindeki “ve nefahtü” yü (15/29) ne kadar güzel meydana çıkarırsa ağırlığı o kadar artar. Terâzide onun ağırlığını karşılayacak her hangi bir şey olamayacaktır, işte onlar en üst mertebeden kurtuluşa erenlerdir.

İsim ve sıfât mertebesinde fiiller ile kurtuluşa ermek mümkündür fakat zât mertebesindeki terâzinin ağırlığı için yeterli değildir.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(4)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6 Cem'o ve Fark'o Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)