Śumme yu'îdukum fîhâ ve yuḣricukum iḣrâcâ(n)
'Sonra sizi yine oraya döndürecek ve kesinlikle sizi (yeniden) çıkaracaktır.'
Sonra sizi tekrar oraya geri çevirecek ve tekrar çıkaracaktır.
Nûh Suresi 18. ayet, Allah'ın insanı topraktan yaratıp tekrar oraya döndüreceğini ve kıyamet günü yeniden oradan çıkaracağını ifade eder. Ayet, yaratılış, ölüm ve yeniden diriliş döngüsünü 'iade' ve 'ihraç' kavramları üzerinden vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'avd' (عود) kelimesinin bir şeyin önceki haline dönmesi veya bir yerden ayrıldıktan sonra oraya geri gelmesi anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yü'îdüküm' (يُعِيدُكُمْ) ifadesi, insanın yaratıldığı toprağa ölümle geri dönmesini, yani bedenin toprağa karışmasını ifade eder. Bu, yaratılışın başlangıcına bir dönüşü simgeler.
Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'avd' (عود) kökünün tekrar etme, geri dönme anlamlarını vurgular. Ayetteki 'yü'îdüküm' (يُعِيدُكُمْ) ifadesi, Allah'ın insanı topraktan yaratıp, ölümle tekrar toprağa iade etmesi, yani bedenin toprağa karışması ve çürümesi sürecini anlatır. Bu, yaratılışın döngüsel doğasına işaret eder.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'iade' (إعادة) kavramının genellikle bir başlangıca dönüşü, bir şeyin önceki durumuna geri getirilmesini ifade ettiğini belirtir. Nûh Suresi'ndeki bu kullanımda, insanın yaratıldığı 'toprak' (turâb) maddesine ölümle geri döndürülmesi, yani bedenin toprağa karışması ve oraya ait olması anlamını taşır. Bu, Allah'ın yaratma ve yok etme kudretinin bir göstergesidir.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ihrâc' (إخراج) kelimesinin bir şeyi bir yerden dışarı çıkarmak, ortaya çıkarmak anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'yuhricüküm' (يُخْرِجُكُمْ) ifadesi, Allah'ın ölü bedenleri topraktan tekrar diriltip çıkarmasını, yani kıyamet günü yeniden canlandırmasını ifade eder. Bu, Allah'ın ölümden sonraki diriliş vaadinin bir teyididir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'hurûc' (خروج) kelimesinin bir şeyin bulunduğu yerden ayrılması, dışarı çıkması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yuhricüküm' (يُخْرِجُكُمْ) ifadesi, Allah'ın insanları öldükten sonra toprağa gömüldükleri yerden tekrar diriltip çıkarmasını, yani yeniden hayata döndürmesini ifade eder. Bu, ahiret inancının temel unsurlarından biridir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hurûc' (خروج) kökünün Kur'an'da genellikle bir yerden ayrılma, ortaya çıkma ve bazen de yeniden diriliş bağlamında kullanıldığını belirtir. Nûh Suresi'ndeki bu kullanımda, 'yuhricüküm' (يُخْرِجُكُمْ) ifadesi, Allah'ın insanları ölümden sonra topraktan çıkararak yeniden diriltmesini, yani kıyamet günü hesap için ortaya çıkarmasını ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin ve ahiret inancının bir göstergesidir.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ihrâc' (إخراج) masdarının fiilin anlamını pekiştirmek için geldiğini ve burada 'yuhricüküm ihrâcen' (يُخْرِجُكُمْ إِخْرَاجًا) ifadesinin, Allah'ın insanları topraktan çıkarışının kesinliğini, mutlaklığını ve şüphe götürmezliğini vurguladığını belirtir. Bu, yeniden dirilişin kaçınılmaz bir gerçek olduğunu ifade eder.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, masdarın fiili teyit etmek için kullanılmasının Arap dilinde yaygın olduğunu belirtir. 'İhrâcen' (إِخْرَاجًا) kelimesi, 'yuhricüküm' (يُخْرِجُكُمْ) fiilinin anlamını güçlendirerek, Allah'ın insanları topraktan çıkarışının kesin ve şaşmaz bir eylem olduğunu vurgular. Bu, kıyamet günü dirilişin mutlak bir hakikat olduğunu gösterir.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, masdarın fiili teyit etmek için kullanılmasının (masdar-ı müekkide) fiilin anlamını pekiştirdiğini ve ona güç kattığını ifade eder. Ayetteki 'ihrâcen' (إِخْرَاجًا) kelimesi, Allah'ın insanları topraktan çıkarışının ne kadar kesin ve şüphe götürmez bir eylem olduğunu vurgular. Bu, yeniden dirilişin Allah'ın kudretiyle gerçekleşecek mutlak bir olay olduğunu belirtir.
Nûh Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
Sizleri (ot-bitki-nebat) olarak topraktan çıkardığı gibi, gene oraya iade edecektir. Yâni oraya - kabre gömecektir. Bu dünyadan kendini tanıyamadan ot olarak göçüp gidenler ne yazık ki, bu hükme tabîdirler.
Ancak kendi hakikatlerini tanımış olarak gidenler ise, bedenleri toprak olan asıllarına gitmiş, Rûhları ise Hakk olan Rabb’larına dönmüştür. İki dönüş arasında ise büyük fark vardır. Mühim olan daha henüz, hayat nimeti elimizde iken (ot-bitki) likten gerçek hayvanlığa, (hay-ve-an) lığa yani her an yaşadığının farkında olmağa, oradan da gerçek İnsânlığımıza doğru yol bulmamız gerekecektir.
(Ot-bitki-nebat) mertebesi “hayvan” (hay-ve-an) lığın da altında olan bir mertebedir. Çünkü toprağa köklerinden bağlı tabiatının mahkûmudur. Mahkûm tutuklu tutuk’lu ise suçludur.
“Hayvan” (hay-ve-an) ise bedenen hür gezendir, ancak o da nefsinin mahkûmu’dur. İşte bu mertebeler den geçip, hür bir İnsân olabilmemiz ancak bizi kurtaracak ve necâtımız olacaktır. Çaresi ise bir Hakk dostunun yanında ona benzemeğe çalışarak, hürriyyeti nin yollarını aramasıdır.
O gün (Tarık/86/9) sırlar ortaya çıktığı zaman. Yani; yaşanan dünya “zâhir”, âhiret “bâtın” olduğu zamanın tersi olduğu zaman. Yâni “âhiret” zâhir, dünya “bâtın” olduğu zaman. Hakk’ın zâhir ve bâtın isimleri tamamen değiştiği zaman, hüküm ve anlayışlar da tamamen değişeceğinden burada gizli olanlar yâni bâtında olanlar orada zâhir’e inkilâb edeceğinden her şey gerçekleri ile ortaya çıkacaktır. Bu dünyanın bir hayal, oyun ve eğlenceden ibaret olduğu bildirildiği halde gerçek sananların halinin nasıl ortaya çıkacağı açık olarak görülecektir. Ancak artık bu hali kabullenmekten başka yapılacak bir şey kalmayacaktır.
O gün her türlü İnsânlara çağrı aynı olacak ve her kes yeni bir toprak bedenle o günün şartlarına dayanacak şekilde bir beden ile İsrâfîl’in ikinci sûru ile tekrar yeryüzüne çıkarılacaktır. Bu âkıbet başımıza gelmeden bunları vaktiyle düşünüp kendi bünyemizde yaşamağa çalışalım, İnşeallah..[34]