Nûh Sûresi 18. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'avd' (عود) kelimesinin bir şeyin önceki haline dönmesi veya bir yerden ayrıldıktan sonra oraya geri gelmesi anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yü'îdüküm' (يُعِيدُكُمْ) ifadesi, insanın yaratıldığı toprağa ölümle geri dönmesini, yani bedenin toprağa karışmasını ifade eder. Bu, yaratılışın başlangıcına bir dönüşü simgeler.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'avd' (عود) kökünün tekrar etme, geri dönme anlamlarını vurgular. Ayetteki 'yü'îdüküm' (يُعِيدُكُمْ) ifadesi, Allah'ın insanı topraktan yaratıp, ölümle tekrar toprağa iade etmesi, yani bedenin toprağa karışması ve çürümesi sürecini anlatır. Bu, yaratılışın döngüsel doğasına işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'iade' (إعادة) kavramının genellikle bir başlangıca dönüşü, bir şeyin önceki durumuna geri getirilmesini ifade ettiğini belirtir. Nûh Suresi'ndeki bu kullanımda, insanın yaratıldığı 'toprak' (turâb) maddesine ölümle geri döndürülmesi, yani bedenin toprağa karışması ve oraya ait olması anlamını taşır. Bu, Allah'ın yaratma ve yok etme kudretinin bir göstergesidir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ihrâc' (إخراج) kelimesinin bir şeyi bir yerden dışarı çıkarmak, ortaya çıkarmak anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'yuhricüküm' (يُخْرِجُكُمْ) ifadesi, Allah'ın ölü bedenleri topraktan tekrar diriltip çıkarmasını, yani kıyamet günü yeniden canlandırmasını ifade eder. Bu, Allah'ın ölümden sonraki diriliş vaadinin bir teyididir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'hurûc' (خروج) kelimesinin bir şeyin bulunduğu yerden ayrılması, dışarı çıkması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yuhricüküm' (يُخْرِجُكُمْ) ifadesi, Allah'ın insanları öldükten sonra toprağa gömüldükleri yerden tekrar diriltip çıkarmasını, yani yeniden hayata döndürmesini ifade eder. Bu, ahiret inancının temel unsurlarından biridir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hurûc' (خروج) kökünün Kur'an'da genellikle bir yerden ayrılma, ortaya çıkma ve bazen de yeniden diriliş bağlamında kullanıldığını belirtir. Nûh Suresi'ndeki bu kullanımda, 'yuhricüküm' (يُخْرِجُكُمْ) ifadesi, Allah'ın insanları ölümden sonra topraktan çıkararak yeniden diriltmesini, yani kıyamet günü hesap için ortaya çıkarmasını ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin ve ahiret inancının bir göstergesidir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ihrâc' (إخراج) masdarının fiilin anlamını pekiştirmek için geldiğini ve burada 'yuhricüküm ihrâcen' (يُخْرِجُكُمْ إِخْرَاجًا) ifadesinin, Allah'ın insanları topraktan çıkarışının kesinliğini, mutlaklığını ve şüphe götürmezliğini vurguladığını belirtir. Bu, yeniden dirilişin kaçınılmaz bir gerçek olduğunu ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, masdarın fiili teyit etmek için kullanılmasının Arap dilinde yaygın olduğunu belirtir. 'İhrâcen' (إِخْرَاجًا) kelimesi, 'yuhricüküm' (يُخْرِجُكُمْ) fiilinin anlamını güçlendirerek, Allah'ın insanları topraktan çıkarışının kesin ve şaşmaz bir eylem olduğunu vurgular. Bu, kıyamet günü dirilişin mutlak bir hakikat olduğunu gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, masdarın fiili teyit etmek için kullanılmasının (masdar-ı müekkide) fiilin anlamını pekiştirdiğini ve ona güç kattığını ifade eder. Ayetteki 'ihrâcen' (إِخْرَاجًا) kelimesi, Allah'ın insanları topraktan çıkarışının ne kadar kesin ve şüphe götürmez bir eylem olduğunu vurgular. Bu, yeniden dirilişin Allah'ın kudretiyle gerçekleşecek mutlak bir olay olduğunu belirtir.