Linuḣrice bihi habben ve nebâtâ(n)
(14-16) Taneler, bitkiler, sarmaş dolaş bahçeler çıkaralım diye yağmur yüklü yoğun bulutlardan şarıl şarıl yağmur yağdırdık.
Onunla taneler ve otlar çıkaralım diye.
Nebe' Suresi'nin 15. ayeti, Allah'ın kudretini ve rahmetini, yoğun bulutlardan indirdiği yağmur vasıtasıyla yeryüzünde bitkilerin ve tanelerin yetişmesini sağlayarak göstermektedir. Ayet, 'ihrac' (çıkarma), 'habb' (tane) ve 'nebat' (bitki) kavramları üzerinden yaratılışın döngüsünü ve rızkın kaynağını vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hurûc' (çıkmak) kelimesini bir şeyin bulunduğu yerden ayrılması olarak tanımlar. Ayetteki 'nuhric' (çıkaralım) fiili, Allah'ın kudretiyle cansız topraktan canlı bitkilerin ve tanelerin ortaya çıkarılmasını ifade eder. Bu, ilahi bir fiil olup, yağmurun bir vesile olduğunu gösterir.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, Kur'an'daki mecazi kullanımlara dikkat çeker. 'Nuhric' fiili, burada mecazi olarak 'yetiştirmek' veya 'meydana getirmek' anlamında kullanılmıştır. Yağmurun topraktan bitkiyi çıkarması, cansızdan canlıyı çıkarma kudretinin bir göstergesidir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'ihrac' kavramının, Allah'ın yaratma ve rızık verme kudretinin bir tezahürü olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'nuhric', Allah'ın tabiat olayları aracılığıyla hayatı ve besini var etme iradesini ve gücünü vurgular, bu da O'nun rububiyetinin bir delilidir.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'habb' kelimesini genel olarak 'tahıl' veya 'tohum' olarak açıklar. Ayetteki 'habbâ' ifadesi, insanların beslenmesi için temel gıda maddesi olan buğday, arpa gibi taneleri kapsar ve yağmurun bu tanelerin yetişmesindeki rolünü belirtir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'habb'ı 'bitkilerin çekirdeği' veya 'tane' olarak tanımlar. Bu ayette, Allah'ın yağmurla çıkardığı ve insanlığın rızkı olan temel besin maddelerini ifade eder. 'Habb', aynı zamanda bir şeyin özünü ve temelini de çağrıştırır.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'habb' kelimesinin Kur'an'da genellikle rızık ve beslenme bağlamında kullanıldığını belirtir. Nebe' 15'teki kullanımı, yağmurun doğrudan insan ve hayvanların yaşamını sürdürmesi için gerekli olan temel gıda kaynaklarını (taneleri) yetiştirdiğini gösterir.
Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'nebat' kelimesini 'yeryüzünden çıkan her şey' olarak geniş bir şekilde tanımlar. Ayetteki 'nebatâ' ifadesi, tanelerin yanı sıra, otlar, ağaçlar ve diğer bitki türlerini de kapsayarak, yağmurun yeryüzündeki tüm bitki örtüsünün kaynağı olduğunu vurgular.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'nebat'ın 'topraktan biten, yeşeren her şey' olduğunu belirtir. Bu ayette, 'habb' (tane) ile birlikte zikredilmesi, hem insanların doğrudan beslendiği ürünleri hem de hayvanların otladığı veya çevrenin güzelliğini oluşturan diğer bitkileri kapsadığını gösterir.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'nebat'ı 'topraktan çıkan ve büyüyen her şey' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yağmurla sadece taneleri değil, aynı zamanda tüm bitki örtüsünü, yani ekosistemin temelini oluşturan her şeyi var ettiğini ve beslediğini ifade eder.
Nebe' Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا {النبأ/16}