Nebe' Sûresi 20. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Seyr (سير), bir şeyin hareket etmesi veya hareket ettirilmesi demektir. Ayetteki 'suyyirat' (سُيِّرَتِ) fiili, meçhul sigada kullanılarak dağların kendi iradeleri dışında, ilahi bir güç tarafından hareket ettirileceğini, yerlerinden koparılıp yürütüleceğini ifade eder. Bu, kıyamet alametlerinden biri olarak dağların sabitliğinin bozulacağını gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Buradaki 'suyyirat' (سُيِّرَتِ) ifadesi, dağların yerlerinden sökülüp hareket ettirilmesi, yani 'yürütülmesi' mecazını taşır. Normalde dağlar sabitken, kıyamet gününde bu sabitliklerinin ortadan kalkacağı ve hareketli hale gelecekleri anlatılmaktadır. Bu, dünyanın düzeninin bozulduğuna işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'seyr' kökünden türeyen kelimeler genellikle hareket, yolculuk ve bir yerden başka bir yere gitme anlamlarını taşır. Bu ayetteki 'suyyirat' ise, dağlar gibi en sabit addedilen varlıkların bile kıyamet gününde hareket ettirilerek, mevcut düzenin tamamen değişeceğini ve yok olmaya yüz tutacağını gösteren kozmik bir dönüşümü ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Cebel (جبل), yeryüzündeki büyük ve yüksek kütlelerdir. Kur'an'da genellikle yeryüzünün sabitliğini sağlayan unsurlar olarak zikredilirler. Bu ayette ise, kıyamet gününde bu sabitliğin ortadan kalkacağı, dağların yerlerinden oynatılacağı ve dağılacağı anlatılmaktadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cebel (جبل), yeryüzünde yükselen, büyük ve sağlam kütlelerdir. Kur'an'da dağlar, genellikle yeryüzünün kazıkları (evted) olarak tasvir edilir ve onların sabitliği vurgulanır. Ancak bu ayette, kıyamet gününde bu sabitliğin bozulacağı ve dağların hareket ettirilerek yok olmaya doğru gideceği belirtilir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Cebel (جبل) kelimesi, Kur'an'da genellikle yeryüzünün denge unsuru olarak geçer. Bu ayette ise, dağların 'yürütülmesi' ve 'serap olması' ifadeleriyle, kıyamet gününde evrensel düzenin bozulacağı ve en sağlam görünen varlıkların bile yok olacağı vurgulanır. Bu, dünyanın geçiciliğinin ve ahiret hayatının kesinliğinin bir göstergesidir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Serab (سراب), çölde uzaktan su gibi görünen, ancak gerçekte su olmayan bir yanılsamadır. Ayette dağların serap haline gelmesi, onların katı ve somut varlıklarının yok olacağını, bir hiçliğe dönüşeceğini ve gözden kaybolacağını ifade eder. Bu, kıyamet gününde dünyanın fiziksel gerçekliğinin ortadan kalkışını sembolize eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Serab (سراب), güneşin etkisiyle çölde uzaktan su gibi görünen, ancak yaklaşıldığında hiçbir şey bulunamayan bir optik yanılsamadır. Dağların serap olması, onların katı ve heybetli yapılarının dağılıp yok olacağını, adeta bir hayal gibi ortadan kalkacağını anlatır. Bu, dünyanın geçiciliğini ve kıyamet günündeki dönüşümünü vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Serab (سراب), gözün aldanmasıyla oluşan, gerçekte var olmayan bir görüntüdür. Ayette dağların serap olması, onların maddesel varlıklarının dağılıp yok olacağını, bir hiçliğe dönüşeceğini ve geride hiçbir iz bırakmayacağını ifade eder. Bu, kıyamet gününde evrenin yok oluşunun ve dünyanın fani oluşunun çarpıcı bir tasviridir.