Nebe' Sûresi 36. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nebe' 36Cüz 30 · Sayfa 583

Nebe' Sûresi 36. Âyet

النبإ

Cezâen min rabbike ‘atâen hisâbâ(n)

(36-38) Bunlar kendilerine; Rabbinden, göklerin ve yerin ve ikisi arasındakilerin Rabbinden, Rahman'dan bir mükafat, yeterli bir ihsan olarak verilmiştir. Onlar, Ruh'un (Cebrail'in) ve meleklerin saf duracakları gün Allah'a hitap edemeyeceklerdir. Sadece Rahman'ın izin vereceği ve doğru söyleyecek olan kimseler konuşabilecektir.

Nebe' Suresi'nin 36. ayeti, ahiret mükafatının ilahi bir karşılık ve hesaplanmış bir ihsan olduğunu vurgular. Ayet, 'ceza', 'Rab' ve 'ata' kavramları üzerinden bu ilahi adaleti ve lütfu dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.

1جَزَآءًc-z-y

Kök:ج ز ي—Yapılan amellerin karşılığı olarak verilen mükafat veya ceza.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cezâ, bir fiilin karşılığı olarak verilen şeydir. Hem hayır hem şer için kullanılır. Ayetteki bağlamda, takva sahiplerine verilen cennet nimetleri için kullanılarak, bu karşılığın ilahi bir lütuf ve adil bir mükafat olduğunu ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Cezâ, bir şeyin karşılığıdır. Bu ayette, Allah'ın takva sahiplerine vaat ettiği nimetlerin, onların amellerine karşılık olarak verildiğini, yani bir 'ödül' olduğunu mecazi olarak belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Cezâ kavramı, Kur'an'da genellikle 'karşılık' veya 'ödül' anlamında kullanılır ve ilahi adalet prensibini yansıtır. Bu ayetteki 'cezâ', Allah'ın kullarına amelleri mukabilinde vereceği nihai karşılığı, yani cennet nimetlerini ifade eder.

2رَّبِّكَr-b-b

Kök:ر ب ب—Terbiye eden, sahip olan, yöneten ve nimet veren yüce varlık, Allah.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rab, terbiye eden, bir şeyi kemale erdiren demektir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, yönetme ve terbiye etme gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayetteki 'Rabbinin katından' ifadesi, bu mükafatın kaynağının ilahi lütuf ve kudret olduğunu vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Rab, malik, seyyid, mürebbi ve muslih anlamlarına gelir. Allah için kullanıldığında, O'nun her şeyin sahibi, yöneticisi ve ıslah edicisi olduğunu ifade eder. Ayetteki 'Rabbinin' ifadesi, verilen mükafatın mutlak otorite ve cömertlik sahibi olan Allah'tan geldiğini belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Rab kelimesi, Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, rızık verici, terbiye edici ve hükmedici sıfatlarını kapsayan geniş bir anlama sahiptir. Bu ayette, cennet nimetlerinin 'Rabbinin katından' gelmesi, bu nimetlerin ilahi bir lütuf ve ihsan olduğunu, O'nun kullarına olan merhametini ve cömertliğini gösterir.

3عَطَآءًa-t-v

Kök:ع ط و—Karşılıksız verilen şey, ihsan, bağış.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Atâ, bir şeyi karşılıksız olarak vermektir. Ayetteki 'atâen' kelimesi, cennet nimetlerinin sadece amellerin karşılığı değil, aynı zamanda Allah'ın bir lütfu ve cömertliği olduğunu ifade eder. Bu, ilahi mükafatın sadece hak edişe değil, aynı zamanda ilahi ihsana dayandığını gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Atâ, bir şeyin karşılıksız olarak verilmesidir. Bu ayetteki 'atâen', Allah'ın takva sahiplerine bahşettiği nimetlerin, onların amellerine ek olarak, O'nun sonsuz cömertliğinden kaynaklanan bir bağış olduğunu vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Atâ, Allah'ın kullarına verdiği rızık ve nimetlerdir. Ayetteki 'atâen', cennet ehlinin elde ettiği nimetlerin, Allah'ın onlara olan lütfu ve ihsanı olduğunu, yani bir 'vergi' olduğunu belirtir.

4حِسَابًاh-s-b

Kök:ح س ب—Hesaplanmış, yeterli, bol ve ölçülü bir karşılık.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hisâb, bir şeyi saymak, ölçmek ve yeterli olmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'hisâben' kelimesi, verilen mükafatın hem yeterli ve bol olduğunu hem de ilahi adaletle ölçülüp biçildiğini ifade eder. Bu, mükafatın rastgele değil, belirli bir ölçü ve hikmetle verildiğini gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Hisâb, 'kâfî' (yeterli) anlamına gelir. Ayetteki 'hisâben', cennet ehlinin alacağı mükafatın kendilerine yetecek, hatta fazlasıyla bol olacağını mecazi olarak ifade eder. Bu, Allah'ın lütfunun sınırsızlığını ve cömertliğini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Hisâb, 'kâfî' (yeterli) veya 'muhasib' (hesaplayıcı) anlamında masdardır. Ayetteki 'hisâben', verilen mükafatın hem bol ve yeterli olduğunu hem de Allah tarafından adil bir şekilde hesaplanarak verildiğini gösterir. Bu, ilahi adaletin ve cömertliğin birleştiği bir noktayı işaret eder.

Nebe' Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Âyet-i kerime rububiyet mertebesi âyetlerindendir.

İyiliğin de kötülüğün de karşılığı “ceza”dır.

“İhsan” kelimesi de, iki yönlü ifadelidir. Biri genelde kullanılan herhangi maddi bir şeyin karşılıksız verilmesi, diğeri ise marifetullah yönünden ilmi ilahinin şuhud mertebesinden zati ihsanıdır.

Enes (r.a)’tan yapılan rivâyette;

Rasülüllah (S.A.V) “hel cezaül ıhsani ille’l ıhsanü” âyetini okuyarak, oradakilere:

“Biliyor musunuz rabbiniz ne buyuruyor?” diye sormuş.

Bunun üzerine onlar da,

“Allah ve Rasülü en iyisini bilir” diye cevap vermişler.

Hz. Peygamber (S.A.V) de,

“O, benim kendisine Tevhidi nimet olarak verdiğim, kimsenin mükafatı ancak cennettir, buyuruyor” diye karşılık vermiştir.

Rahman sûresi 60. Âyette bu onu hakında geniş açıklama vardır. Oraya müracaat edilebilir. (M.D.)

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç