Velcibâle evtâdâ(n)
(6-7) Biz, yeryüzünü bir döşek, dağları da birer kazık yapmadık mı?
Nebe' Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
Nasıl ki dünya üzerinde tepeler, dağlar, sıra dağlar vardır. Biz insanların sırtı dağları ve omuzlarıda tepeleridir. Bir bakıma tûr dağımızdır.
Her birerlerimizin vücûtlarında tabîattan kaynaklanan toprak oluşumları yani dağlarımız kazık gibi çakılmışmıştır. (M.D.)
İbnü’l‑Arabî’nin Fütûhât-ı Mekkiyye’sinde sıkça bahsettiği “Ricalü’l-Gayb” (Gayb erenleri) hiyerarşisinde “evtâd” (tekili “veted”), “dünyanın manevî direkleri” olarak nitelendirilen yüksek makamlı velîlerdir. Bunlar, tıpkı fiziksel dağların yeryüzünü sarsıntılardan koruması gibi, manevî âlemin dengesini sağlayan, ilâhî feyzi âleme yayan ve Allah’ın izniyle belirli bölgelerin manevî güvenliğini koruyan kullardır. Bu perspektiften âyet, fiziksel dağlara ek olarak, bu manevî “dağları” ve “kazıkları” da işaret eder. (Bu konu yalnız istismar edilmektedir. Gavs, kutup diye bahsedilenin hakikati Allah, Rahman, Rahiym esmâlarıdır. “Allah, Allahlığını kimseye vermez” denilmiştir. (M.D.)