Abese Sûresi 23. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'قضى' fiilinin bir şeyi tamamlamak, bitirmek ve hükmetmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'لَمَّا يَقْضِ' ifadesi, emredilenin henüz tamamlanmadığı, yerine getirilmediği anlamına gelir ve insanın Allah'ın buyruklarını tam olarak ifa etmedeki kusurunu vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'قضى' fiilinin 'edâ' (ifa etmek, yerine getirmek) anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın insana emrettiği şeylerin henüz yerine getirilmediği, yani insanın bu emirleri ifa etme görevini tamamlamadığı kastedilir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'k-d-y' kökünün Kur'an'da hem 'hükmetmek' hem de 'bir şeyi yerine getirmek, tamamlamak' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın insana yüklediği sorumlulukların ve emirlerin henüz tam olarak yerine getirilmediği, yani insanın bu 'hükmü' ifa etmediği anlamını taşır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'أمر' kelimesinin 'buyruk, emir' anlamına geldiğini ve Allah'tan gelen talimatları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'مَا أَمَرَهُ' ifadesi, Allah'ın insana yüklediği dini ve ahlaki sorumlulukları, yapmasını istediği şeyleri kapsar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'أمر' kelimesinin hem 'iş, durum' hem de 'buyruk, talimat' anlamlarına geldiğini açıklar. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın insana yönelttiği kesin ve bağlayıcı talimatları, yani dini yükümlülükleri ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'emir'in bir şeyi yapmayı veya terk etmeyi gerektiren ilahi hitap olduğunu belirtir. Ayetteki 'مَا أَمَرَهُ' ifadesi, Allah'ın insana yüklediği tüm farzları, vacipleri ve genel olarak uyulması gereken ilahi buyrukları ifade eder.