Ve tuhibbûne-lmâle hubben cemmâ(n)
Malı da pek çok seviyorsunuz.
Malı öyle bir seviyorsunuz ki, yığmacasına.
Bu ayet, insanın mala karşı duyduğu aşırı sevgiyi ve bu sevginin yoğunluğunu vurgulamaktadır. 'Hubben cemmen' ifadesi, bu sevginin nicelik ve nitelik olarak büyüklüğünü pekiştirmektedir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hubb' kelimesini, bir şeye karşı duyulan meyil ve arzu olarak tanımlar. Ayetteki 'tuhıbbûne' fiili, bu meylin ve arzunun insanlar tarafından mal edinme konusunda gösterilen aşırı düşkünlüğü ve tutkuyu ifade ettiğini belirtir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hubb' kavramının Kur'an'da hem olumlu hem de olumsuz bağlamlarda kullanılabileceğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, insanın dünya malına karşı duyduğu ve ahiret hayatını ihmal etmesine yol açabilecek aşırı ve kınanmış bir sevgiyi işaret eder.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'mâl' kelimesinin genel olarak sahip olunan her türlü varlığı kapsadığını belirtir. Ayetteki kullanımı, insanların biriktirmeye ve çoğaltmaya düşkün olduğu maddi değerleri, yani para, altın, gümüş, hayvanlar gibi servet unsurlarını ifade eder.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'mâl' kelimesinin kökeninin 'meyl' (eğilim) ile ilişkili olduğunu ve insanların kendisine meylettiği, arzuladığı şeyleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-mâl' ifadesi, insanların fıtraten yöneldiği ve aşırıya kaçtığında kınanan dünya servetini temsil eder.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'hubben' kelimesinin 'tuhıbbûne' fiilinin te'kidi (pekiştirmesi) olduğunu ve bu sevginin sadece varlığını değil, aynı zamanda şiddetini ve derinliğini de ifade ettiğini belirtir. Bu, mala karşı duyulan tutkunun sıradan bir sevgi olmadığını gösterir.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'hubben' kelimesinin burada mef'ûl-i mutlak olarak geldiğini ve fiilin anlamını kuvvetlendirdiğini açıklar. Bu kullanım, insanların mala karşı duyduğu sevginin ne denli büyük ve baskın olduğunu dilbilgisel olarak vurgular.
Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'cemm' kelimesinin 'kesîr' (çok) anlamına geldiğini ve 'hubben cemmen' ifadesinin 'çokça sevmek' veya 'aşırı derecede sevmek' manasına geldiğini belirtir. Bu, mala karşı duyulan sevginin miktar olarak da çokluğunu gösterir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'cemm' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir şeyin niceliksel fazlalığını ve yoğunluğunu ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, mala karşı duyulan sevginin sadece varlığını değil, aynı zamanda bu sevginin boyutunun ve şiddetinin de çok büyük olduğunu vurgular.
Fecr Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
كَلَّا إِذَا دُكَتِ الْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا
(Kellâ izâ dukketil ardu dekken dekkâ. )