Sûre Hakkında
Fecr Sûresi, Mekke döneminin ilk yıllarında, muhtemelen ilk Habeşistan hicretinden önce inmiştir. 30 âyettir. Adını, başında geçen ve “tan yerinin ağarması” anlamına gelen “fecr” kelimesinden alır; “Ve’l-Fecr” diye de anılır.
Mushafta Gâşiye sûresinden sonra, Beled sûresinden önce, seksen dokuzuncu sûredir. Baskı altındaki müminlere küfür ve zulmün sonunun yaklaştığını müjdeler; Âd, Semûd ve Firavun gibi geçmiş kavimlerin helâkiyle uyarır, insanın bencilliğine ve mala düşkünlüğüne değinip nefsine hâkim olanların cennete gireceğini bildirir.
(Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
وَٱلْفَجْرِ
Vel-fecr(i)
Tan yerinin ağarmasına andolsun,
وَلَيَالٍ عَشْرٍ
Ve leyâlin ‘aşr(in)
On geceye andolsun,
وَٱلشَّفْعِ وَٱلْوَتْرِ
Ve-şşef'i vel-vetr(i)
Çifte ve teke andolsun,
وَٱلَّيْلِ إِذَا يَسْرِ
Velleyli iżâ yesr(i)
Geçip giden geceye andolsun (ki, müşrikler azaba uğrayacaklardır).
هَلْ فِى ذَٰلِكَ قَسَمٌ لِّذِى حِجْرٍ
Hel fî żâlike kasemun liżî hicr(in)
Şüphesiz bunlarda, akıl sahibi bir kimse için üzerine yemin edilmeye değer bir özellik vardır.
أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعَادٍ
Elem tera keyfe fe'ale rabbuke bi'âd(in)
(6-10) (Ey Muhammed!) Rabbinin, (Hud'un kavmi) Ad'e, şehirler içinde benzeri kurulmamış olan, sütunlarla dolu İrem'e, vadide kayaları oyan (Salih'in kavmi) Semud'a, kazıklar sahibi Firavun'a ne yaptığını görmedin mi?
إِرَمَ ذَاتِ ٱلْعِمَادِ
İrame żâti-l'imâd(i)
(6-10) (Ey Muhammed!) Rabbinin, (Hud'un kavmi) Ad'e, şehirler içinde benzeri kurulmamış olan, sütunlarla dolu İrem'e, vadide kayaları oyan (Salih'in kavmi) Semud'a, kazıklar sahibi Firavun'a ne yaptığını görmedin mi?
ٱلَّتِى لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُهَا فِى ٱلْبِلَـٰدِ
Elletî lem yuḣlak miśluhâ fî-lbilâd(i)
(6-10) (Ey Muhammed!) Rabbinin, (Hud'un kavmi) Ad'e, şehirler içinde benzeri kurulmamış olan, sütunlarla dolu İrem'e, vadide kayaları oyan (Salih'in kavmi) Semud'a, kazıklar sahibi Firavun'a ne yaptığını görmedin mi?
وَثَمُودَ ٱلَّذِينَ جَابُوا۟ ٱلصَّخْرَ بِٱلْوَادِ
Ve śemûde-lleżîne câbû-ssaḣra bil-vâd(i)
(6-10) (Ey Muhammed!) Rabbinin, (Hud'un kavmi) Ad'e, şehirler içinde benzeri kurulmamış olan, sütunlarla dolu İrem'e, vadide kayaları oyan (Salih'in kavmi) Semud'a, kazıklar sahibi Firavun'a ne yaptığını görmedin mi?
وَفِرْعَوْنَ ذِى ٱلْأَوْتَادِ
Ve fir'avne żî-l-evtâd(i)
(6-10) (Ey Muhammed!) Rabbinin, (Hud'un kavmi) Ad'e, şehirler içinde benzeri kurulmamış olan, sütunlarla dolu İrem'e, vadide kayaları oyan (Salih'in kavmi) Semud'a, kazıklar sahibi Firavun'a ne yaptığını görmedin mi?
ٱلَّذِينَ طَغَوْا۟ فِى ٱلْبِلَـٰدِ
Elleżîne taġav fî-lbilâd(i)
(11-12) Bunlar şehirlerde azgınlık eden ve oralarda pek çok bozgunculuk çıkaran kimselerdi.
فَأَكْثَرُوا۟ فِيهَا ٱلْفَسَادَ
Fe-ekśerû fîhâ-lfesâd(e)
(11-12) Bunlar şehirlerde azgınlık eden ve oralarda pek çok bozgunculuk çıkaran kimselerdi.
فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذَابٍ
Fesabbe ‘aleyhim rabbuke sevta ‘ażâb(in)
Bu yüzden Rabbin onların üzerine azap kamçısı yağdırdı.
إِنَّ رَبَّكَ لَبِٱلْمِرْصَادِ
İnne rabbeke lebilmirsâd(i)
Şüphesiz Rabbin, gözetlemededir.
فَأَمَّا ٱلْإِنسَـٰنُ إِذَا مَا ٱبْتَلَىٰهُ رَبُّهُۥ فَأَكْرَمَهُۥ وَنَعَّمَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّىٓ أَكْرَمَنِ
Fe-emmâ-l-insânu iżâ mâ-btelâhu rabbuhu fe-ekramehu ve na''amehu feyekûlu rabbî ekramen(i)
İnsan ise; Rabbi onu deneyip de kendisine ikramda bulunduğunda, ona bol bol nimetler verdiğinde, "Rabbim bana ikram etti" der.
وَأَمَّآ إِذَا مَا ٱبْتَلَىٰهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّىٓ أَهَـٰنَنِ
Ve emmâ iżâ mâ-btelâhu fekadera ‘aleyhi rizkahu feyekûlu rabbî ehânen(i)
Ama onu deneyip rızkını daraltınca da, "Rabbim beni aşağıladı" der.
كَلَّا ۖ بَل لَّا تُكْرِمُونَ ٱلْيَتِيمَ
Kellâ(s) bel lâ tukrimûne-lyetîm(e)
Hayır, hayır! Yetime ikram etmiyorsunuz.
وَلَا تَحَـٰٓضُّونَ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ
Velâ tehâddûne ‘alâ ta'âmi-lmiskîn(i)
Yoksulu yedirmek konusunda birbirinizi teşvik etmiyorsunuz.
وَتَأْكُلُونَ ٱلتُّرَاثَ أَكْلًا لَّمًّا
Ve te/kulûne-tturâśe eklen lemmâ(n)
Haram helal demeden mirası alabildiğine yiyorsunuz.
وَتُحِبُّونَ ٱلْمَالَ حُبًّا جَمًّا
Ve tuhibbûne-lmâle hubben cemmâ(n)
Malı da pek çok seviyorsunuz.
كَلَّآ إِذَا دُكَّتِ ٱلْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا
Kellâ iżâ dukketi-l-ardu dekken dekkâ(n)
Hayır, yeryüzü (kıyamet sarsıntısıyla) parça parça olup dağıldığı zaman,
وَجَآءَ رَبُّكَ وَٱلْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا
Ve câe rabbuke vel-meleku saffen saffâ(n)
(22-23) Rabbinin buyruğu ve saf saf dizilmiş olarak melekler geldiği ve o gün cehennem getirildiği zaman, işte o gün insan (yaptıklarını birer birer) hatırlar. Fakat bu hatırlamanın ona nasıl faydası olacak!?
وَجِا۟ىٓءَ يَوْمَئِذٍۭ بِجَهَنَّمَ ۚ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ ٱلْإِنسَـٰنُ وَأَنَّىٰ لَهُ ٱلذِّكْرَىٰ
Ve cî-e yevme-iżin bi-cehennem(e)(c) yevme-iżin yeteżekkeru-l-insânu ve ennâ lehu-żżikrâ
(22-23) Rabbinin buyruğu ve saf saf dizilmiş olarak melekler geldiği ve o gün cehennem getirildiği zaman, işte o gün insan (yaptıklarını birer birer) hatırlar. Fakat bu hatırlamanın ona nasıl faydası olacak!?
يَقُولُ يَـٰلَيْتَنِى قَدَّمْتُ لِحَيَاتِى
Yekûlu yâ leytenî kaddemtu lihayâtî
"Keşke bu hayatım için önceden bir şey yapsaydım" der.
فَيَوْمَئِذٍ لَّا يُعَذِّبُ عَذَابَهُۥٓ أَحَدٌ
Feyevme-iżin lâ yu'ażżibu ‘ażâbehu ehad(un)
Artık o gün, Allah'ın edeceği azabı kimse edemez.
وَلَا يُوثِقُ وَثَاقَهُۥٓ أَحَدٌ
Velâ yûśiku ve śâkahu ehad(un)
Onun vuracağı bağı kimse vuramaz.
يَـٰٓأَيَّتُهَا ٱلنَّفْسُ ٱلْمُطْمَئِنَّةُ
Yâ eyyetuhâ-nnefsu-lmutme-inne(tu)
(Allah, şöyle der:) "Ey huzur içinde olan nefis!"
ٱرْجِعِىٓ إِلَىٰ رَبِّكِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً
İrci'î ilâ rabbiki râdiyeten merdiyye(ten)
"Sen O'ndan razı, O da senden razı olarak Rabbine dön!"
فَٱدْخُلِى فِى عِبَـٰدِى
Fedḣulî fî ‘ibâdî
"(İyi) kullarımın arasına gir."
وَٱدْخُلِى جَنَّتِى
Vedḣulî cennetî
"Cennetime gir."