İçeriğe atla
TefsirĞâşiye
Sûre 88Mekkî26 âyet

Ğâşiye

Kaplayan

الغاشية

Sûre Hakkında

Adını ilk ayette geçen “Gâşiye” kelimesinden almaktadır. “Gâşiye”, örten, bürüyen anlamlarına gelmektedir. Gâşiye, kıyametin isimlerinden olup onun ürkütücülüğünü ve insanları kuşatacak felâket oluşunu ifade eder. Bu kelimenin yer aldığı ayetin “(Resûlüm!) Dehşeti her şeyi kaplayan kıyametin haberi sana geldi mi?” şeklinde ifade edilmesi ise, önemine dikkat çekme ve korkutma içindir. Sure, "Hel etâke" adıyla da anılmaktadır.

26. ayetten oluşan sûre, Mekke’de inmiştir.

Mushaftaki sıralamada 88., nüzul sırasına göre ise 68. sûredir.

Bu sûrenin temel konuları şunlardır:

Cennet ve cehennem tasvirleri, Allah’ın varlığının, birliğinin ve kudretinin delilleri; varlıkların yaratılışlarından hareketle Allah’a ulaşmak.

Sûrenin temel mesajları şunlardır:

- İnanmayanlar hesap gününde başları önlerine düşmüş bir halde cehenneme atılırlar. Kaynar su içerler. Açlığı gidermeyen dikenli bir tür yiyecek yerler.

- Kıyâmet gününde bir takım yüzler vardır ki, mutludurlar; dünyadaki çabalarından hoşnut olmuşlardır, yüce bir cennettedirler. Orada boş bir söz işitmezler. Bunlar da müminlerdir.

- İnsan, devenin nasıl yaratıldığına, göğün nasıl yükseltildiğine, dağların nasıl dikildiğine, yeryüzünün nasıl yayıldığına bakmalı; gerek canlı gerekse cansız varlıkların yaratılışlarını inceleyerek, Allah’ın varlığına inanmalıdır.

- Peygamberin görevlerinden biri öğüt vermektir. Surede bu durum şöyle ifade edilir: “O halde (Resûlüm), öğüt ver. Çünkü sen ancak öğüt vericisin. Onların üzerinde bir zorba değilsin. Ancak yüz çevirip inkar edene gelince, işte öylesini Allah en büyük azap ile cezalandırır. Şüphesiz onların dönüşü sadece bizedir. Sonra onların sorguya çekilmesi de sadece bize aittir.” Bu ayetten anlaşılıyor ki, mümin, Peygamberi örnek alarak, çevresindekilere öğüt vermeli, onlar üzerinde zorlayıcı olmamalıdır.


Sûre-i şerifin, kısaca sayı değerlerine bir göz atalım.

(88) Mushaf sıra numarası.

(68) Nüzul sıra numarası.

(31) Alfabetik sırası.

(30) Cüz sırası.

(26) Âyet sayısı.

(26) Fasıla harfleri.

(235) Genel toplamdır.

Bu sayı değerlerinin birçok bağlantıları vardır. Ancak fazla vaktinizi almamak için genel sayıları ve bağlantısını vermekle yetinelim.


Fâsıla harfleri ت، ة، ر، ع، م harfleridir.

“Te” 4 Adet olması Tevhid-i Ef’âl, Tevhid-i Esmâ, Tevhid-i Sıfât, Tevhid-i Zât.

“Ta-i Merbuta” 14 âdet toplam Te 18 adet “Ente” Sen’in tüm mertebeleri kapsaması “Levlâke levlâk lemâ halaktü'l- eflâk” (sen olmasaydın, sen olmasaydın âlemleri halk etmezdim.)

“Rı” 4 adet İslamın şifre sayısı içinde Rablık, terbiye…

“Ayın” 2 adet zâhir bâtın müşahade.

“Mim” 2 adet, Hazret-i Muhammed ve Hakikat-i Muhammedi.


Sûre-i şerifin sayı değerlerine bakalım;

(غاشية) Gaşiye sûre ismi “Gayın-1000” “Elif-1” “Şın-300” “Ye-100” Te: 400 harf değerlerinden oluşmaktadır.

(1000+1+300+10+400= 1711) dur. 1+7+1+1= 10 dur.

Mushaf sıralamasında (88) (8+8=16) nüzul sıralamasında (31) (13) dür. 26 âyettir. (2+6=8) dir. Genel sayı toplamı 235 idi. (5+7+3=10) durr. (10+16+13+8+10= 57) dir. 5+7=12 dir.

(12) Hakikat-i Muhammediyyedir.

Geldimi sana GAŞİYE haberi, Allah aşığının büyük değeri, Yaslanmış döşeklerine seferi, Rahman Rahiym olan Allâh'ın adıyla,

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ

1Cüz 30 · Sayfa 592

هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلْغَـٰشِيَةِ

Hel etâke hadîśu-lġâşiye(ti)

Dehşeti her şeyi kaplayan felaketin haberi sana geldi mi?

2Cüz 30 · Sayfa 592

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خَـٰشِعَةٌ

Vucûhun yevme-iżin ḣâşi'a(tun)

O gün birtakım yüzler vardır ki zillete bürünmüşlerdir.

3Cüz 30 · Sayfa 592

عَامِلَةٌ نَّاصِبَةٌ

‘Âmiletun nâsibe(tun)

Çalışmış, (boşa) yorulmuşlardır.

4Cüz 30 · Sayfa 592

تَصْلَىٰ نَارًا حَامِيَةً

Teslâ nâran hâmiye(ten)

Kızgın ateşe girerler.

5Cüz 30 · Sayfa 592

تُسْقَىٰ مِنْ عَيْنٍ ءَانِيَةٍ

Tuskâ min ‘aynin âniye(tin)

Son derece kızgın bir kaynaktan içirilirler.

6Cüz 30 · Sayfa 592

لَّيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلَّا مِن ضَرِيعٍ

Leyse lehum ta'âmun illâ min darî'(in)

Onlara, acı ve kötü kokulu bir dikenli bitkiden başka yiyecek yoktur.

7Cüz 30 · Sayfa 592

لَّا يُسْمِنُ وَلَا يُغْنِى مِن جُوعٍ

Lâ yusminu velâ yuġnî min cû'(in)

O, ne besler ne de açlıktan kurtarır.

8Cüz 30 · Sayfa 592

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاعِمَةٌ

Vucûhun yevme-iżin nâ'ime(tun)

O gün birtakım yüzler vardır ki, nimet içinde mutludurlar.

9Cüz 30 · Sayfa 592

لِّسَعْيِهَا رَاضِيَةٌ

Lisa'yihâ râdiye(tun)

Yaptıklarından dolayı hoşnutturlar.

10Cüz 30 · Sayfa 592

فِى جَنَّةٍ عَالِيَةٍ

Fî cennetin ‘âliye(tin)

Yüksek bir cennettedirler.

11Cüz 30 · Sayfa 592

لَّا تَسْمَعُ فِيهَا لَـٰغِيَةً

Lâ tesme'u fîhâ lâġiye(ten)

Orada hiçbir boş söz işitmezler.

12Cüz 30 · Sayfa 592

فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ

Fîhâ ‘aynun câriye(tun)

Orada akan bir kaynak vardır.

13Cüz 30 · Sayfa 592

فِيهَا سُرُرٌ مَّرْفُوعَةٌ

Fîhâ sururun merfû'a(tun)

(13-16) Orada yüksek tahtlar, konulmuş kadehler, sıra sıra yastıklar, serilmiş gösterişli yaygılar vardır.

14Cüz 30 · Sayfa 592

وَأَكْوَابٌ مَّوْضُوعَةٌ

Ve ekvâbun mevdû'a(tun)

(13-16) Orada yüksek tahtlar, konulmuş kadehler, sıra sıra yastıklar, serilmiş gösterişli yaygılar vardır.

15Cüz 30 · Sayfa 592

وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ

Ve nemâriku masfûfe(tun)

(13-16) Orada yüksek tahtlar, konulmuş kadehler, sıra sıra yastıklar, serilmiş gösterişli yaygılar vardır.

16Cüz 30 · Sayfa 592

وَزَرَابِىُّ مَبْثُوثَةٌ

Ve zerâbiyyu mebśûśe(tun)

(13-16) Orada yüksek tahtlar, konulmuş kadehler, sıra sıra yastıklar, serilmiş gösterişli yaygılar vardır.

17Cüz 30 · Sayfa 592

أَفَلَا يَنظُرُونَ إِلَى ٱلْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ

Efelâ yenzurûne ilâ-l-ibili keyfe ḣulikat

Deveye bakmıyorlar mı, nasıl yaratılmıştır!

18Cüz 30 · Sayfa 592

وَإِلَى ٱلسَّمَآءِ كَيْفَ رُفِعَتْ

Ve-ilâ-ssemâ-i keyfe rufi'at

Göğe bakmıyorlar mı, nasıl yükseltilmiştir!

19Cüz 30 · Sayfa 592

وَإِلَى ٱلْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْ

Ve-ilâ-lcibâli keyfe nusibet

Dağlara bakmıyorlar mı, nasıl dikilmişlerdir!

20Cüz 30 · Sayfa 592

وَإِلَى ٱلْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ

Ve-ilâ-l-ardi keyfe sutihat

Yeryüzüne bakmıyorlar mı, nasıl yayılmıştır!

21Cüz 30 · Sayfa 592

فَذَكِّرْ إِنَّمَآ أَنتَ مُذَكِّرٌ

Feżekkir innemâ ente mużekkir(un)

Artık sen öğüt ver! Sen ancak bir öğüt vericisin.

22Cüz 30 · Sayfa 592

لَّسْتَ عَلَيْهِم بِمُصَيْطِرٍ

Leste ‘aleyhim bimusaytir(in)

Sen, onlar üzerinde bir zorba değilsin.

23Cüz 30 · Sayfa 593

إِلَّا مَن تَوَلَّىٰ وَكَفَرَ

İllâ men tevellâ ve kefer(a)

(23-24) Ancak, kim yüz çevirir, inkar ederse, Allah onu en büyük azaba uğratır.

24Cüz 30 · Sayfa 593

فَيُعَذِّبُهُ ٱللَّهُ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَكْبَرَ

Feyu'ażżibuhu(A)llâhu-l'ażâbe-l-ekber(a)

(23-24) Ancak, kim yüz çevirir, inkar ederse, Allah onu en büyük azaba uğratır.

25Cüz 30 · Sayfa 593

إِنَّ إِلَيْنَآ إِيَابَهُمْ

İnne ileynâ iyâbehum

Şüphesiz onların dönüşü ancak bizedir.

26Cüz 30 · Sayfa 593

ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُم

Śumme inne ‘aleynâ hisâbehum

Sonra onların sorguya çekilmesi de sadece bize aittir.