Ğâşiye Sûresi 21. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'zikr' kelimesinin asıl anlamının, unutulan veya gaip olan bir şeyi kalbe veya dile getirmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'fezekkir' emri, Peygamber'in insanlara Allah'ın ayetlerini, ahiret gününü ve dinin hakikatlerini hatırlatmasını, yani zaten fıtratlarında var olan veya daha önce kendilerine bildirilmiş olan şeyleri yeniden zihinlerine getirmesini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'zikr'in Kur'an'da 'öğüt' ve 'hatırlatma' anlamlarında kullanıldığını vurgular. 'Fezekkir' ifadesi, Peygamber'in insanlara nasihat etmesi, onları doğru yola çağırması ve Allah'ın emirlerini hatırlatması gerektiğini mecazi bir anlatımla ortaya koyar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre 'zikr', sadece hatırlama değil, aynı zamanda Allah'ı anma, O'nun ayetleri üzerinde düşünme ve bu düşüncelerle amel etme anlamlarını da içerir. Ayetteki 'fezekkir', bu geniş anlamıyla, Peygamber'in insanları Allah'ın varlığına, birliğine ve ahiret sorumluluğuna dair derin bir idrake çağırmasıdır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'müzekkir' kelimesinin 'zikr' kökünden türeyen bir ism-i fail olduğunu ve 'hatırlatma işini yapan kişi' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ente müzekkir' ifadesi, Peygamber'in görevinin sadece hatırlatmakla sınırlı olduğunu, zorlayıcı bir otoriteye sahip olmadığını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'müzekkir'in 'zikr'i (hatırlatmayı) sürekli yapan, bu işi meslek edinen kişi olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Hz. Peygamber'in temel ve yegane görevinin insanlara Allah'ın ayetlerini ve hakikatlerini sürekli olarak hatırlatmak olduğunu, bunun ötesinde bir zorlama yetkisinin bulunmadığını ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'müzekkir' kelimesinin Kur'an'daki bağlamlarda genellikle peygamberlerin tebliğ görevini tanımlamak için kullanıldığını belirtir. Bu kelime, tebliğin mahiyetini 'hatırlatma' olarak sınırlayarak, muhatapların hür iradelerine yapılan vurguyu güçlendirir. Peygamber'in görevi, hakikati unutanlara onu yeniden sunmaktır, zorla kabul ettirmek değil.