Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû kâtilû-lleżîne yelûnekum mine-lkuffâri velyecidû fîkum ġilza(ten)(c) va'lemû enna(A)llâhe me'a-lmuttekîn(e)
Ey iman edenler! Kafirlerden (öncelikle) yakınınızda olanlarla savaşın ve sizde bir sertlik bulsunlar. Bilin ki, Allah kendisine karşı gelmekten sakınanlarla beraberdir.
Ey iman edenler, önce yakın çevrenizdeki kâfirlerle savaşın ki, sizde bir güç ve kuvvet olduğunu görsünler. Ve iyi bilin ki, Allah müttakilerle beraberdir.
Tevbe Suresi 123. ayet, müminlere yakınlarındaki kâfirlerle savaşma ve onlara karşı sert davranma emrini vermektedir. Ayet, bu emrin Allah'ın takva sahipleriyle beraber olduğu bilgisiyle pekiştirilerek, cihadın ve takvanın önemini vurgulamaktadır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Katl (قتل), bir şeyi ortadan kaldırmak, yok etmektir. Mücâhede (مقاتلة) ise, iki tarafın birbirini öldürmeye çalışmasıdır. Ayetteki 'kâtilû' (قاتلوا) emri, müminlerin düşmanla karşılıklı olarak savaşmasını, yani cihad etmesini ifade eder. Bu, sadece öldürmek değil, aynı zamanda düşmanın gücünü kırmak ve direncini zayıflatmaktır.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Katl (قتل) kelimesi, Kur'an'da bazen mecazi anlamda da kullanılır. Ancak bu ayetteki 'kâtilû' (قاتلوا) fiili, doğrudan düşmanla fiili olarak mücadele etme, savaşma anlamındadır. Bu, müminlerin düşmana karşı aktif bir direniş göstermesi gerektiğini belirtir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'kital' (قتال) kavramının Kur'an'da genellikle 'cihad' (جهاد) ile eş anlamlı olarak kullanıldığını belirtir. Bu, sadece fiziksel bir çatışma değil, aynı zamanda Allah yolunda gösterilen her türlü çabayı kapsar. Ancak bu ayetteki bağlam, 'yakınınızdaki inkarcılarla' ifadesiyle, öncelikli olarak silahlı mücadeleyi işaret eder.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Yelûnekum (يلونكم) kelimesi, 'size yakın olanlar' anlamına gelir. Bu yakınlık, coğrafi olabileceği gibi, kabile veya akrabalık bağı gibi sosyal bir yakınlık da olabilir. Ayet, öncelikle en yakın düşmanla mücadele etmenin stratejik önemini vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Velâ (ولاء) kelimesi, yakınlık, dostluk ve yardım etme anlamlarına gelir. 'Yelûnekum' (يلونكم) fiili ise, 'size yakın olanlar' demektir. Bu, müminlerin düşmanla mücadeleye en yakın çevreden başlaması gerektiğini, böylece düşmanın gücünü içeriden zayıflatabileceğini gösterir.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Yelûnekum (يلونكم) ifadesi, 'size bitişik olanlar, komşularınız' anlamındadır. Bu, cihadın öncelikli olarak en yakın çevreden başlaması gerektiğini, çünkü bu düşmanların müminlere daha doğrudan bir tehdit oluşturduğunu belirtir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Küfr (كفر), bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şer'i anlamda ise, Allah'ın nimetlerini veya hakikati örtmek, inkar etmektir. 'Kuffâr' (كفار) ise, bu inkarı sürekli hale getiren, hakikati bile bile reddeden kimselerdir. Ayetteki bağlamda, müminlerin düşmanı olarak tanımlanan, İslam'ı ve müminleri hedef alan inkarcı toplulukları ifade eder.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Küfr (كفر), imanın zıddıdır ve hakikati gizlemek, örtmek demektir. 'Kuffâr' (كفار) kelimesi, bu vasfı taşıyan, Allah'ın ayetlerini ve peygamberlerini inkar eden kimseler için kullanılır. Ayette, müminlerin savaşması gereken düşmanların kimler olduğunu açıkça belirtir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'küfr' (كفر) kavramının Kur'an'da sadece inançsızlık değil, aynı zamanda nankörlük ve Allah'ın lütuflarını reddetme anlamlarını da taşıdığını belirtir. Bu ayetteki 'kuffâr' (كفار) ise, İslam toplumuna karşı düşmanca tavır sergileyen, inançsız ve muhalif grupları ifade eder.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğılza (غلظة), bir şeyin katı, sert ve kalın olmasıdır. Mecazi olarak ise, birine karşı sert ve haşin davranmak anlamına gelir. Ayetteki 'ğılza' (غلظة) ifadesi, müminlerin düşmana karşı zayıf ve gevşek değil, kararlı ve caydırıcı bir duruş sergilemeleri gerektiğini belirtir.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ğılza (غلظة) kelimesi, burada 'şiddet' ve 'katılık' anlamında kullanılmıştır. Düşmanın müminlerde görmesi gereken bu sertlik, onların korkmasını ve müminlere karşı saldırganlıklarını azaltmasını sağlamalıdır. Bu, caydırıcılık ilkesini vurgular.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Ğılza (غلظة), kalpteki katılık ve sertlik olarak da tanımlanır. Ancak bu ayetteki bağlamda, düşmana karşı gösterilen dışsal bir sertlik, kararlılık ve tavizsiz bir tutumdur. Bu, düşmanın müminlerin gücünü ve azmini hissetmesini sağlamak içindir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Takvâ (تقوى), bir şeyi korumak, sakınmak anlamına gelir. Şer'i anlamda ise, nefsi günahlardan ve Allah'ın azabından korumaktır. 'Müttakîn' (متقين) ise, bu vasfı taşıyan, Allah'tan korkan ve O'nun emirlerine riayet eden kimselerdir. Ayet, Allah'ın yardımının bu nitelikteki kullarla beraber olduğunu müjdeler.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Müttakîn (متقين), Allah'ın azabından sakınan, O'nun emirlerini yerine getiren ve yasaklarından kaçınanlardır. Bu ayette, Allah'ın müminlere yardımının ve desteğinin, onların takva sahibi olmalarına bağlı olduğunu vurgular.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, takva kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak temelinde 'korunma' ve 'sakınma' olduğunu belirtir. 'Müttakîn' (متقين) ise, Allah'ın rızasını kazanmak için bilinçli bir çaba gösteren, günahlardan uzak duran ve ibadetlerini yerine getiren kimselerdir. Ayet, cihad emrinin takva ile birlikte anılmasının, bu mücadelenin sadece fiziksel değil, aynı zamanda manevi bir boyut taşıdığını gösterdiğini ifade eder.
Tevbe Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
Yâ eyyuhâ-llezîne âmenû kâtilû-llezîne yelûnekum mine-lkuffâri velyecidû fîkum ġilza(ten) va’lemû enna(A)llâhe me’a-lmuttekîn(e) Ey iman edenler! Kâfirlerden (öncelikle) yakınınızda olanlarla savaşın ve sizde bir sertlik bulsunlar. Bilin ki, Allah kendisine karşı gelmekten sakınanlarla beraberdir. (9/123)