Tevbe Sûresi 50. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Tevbe 50Cüz 10 · Sayfa 195

Tevbe Sûresi 50. Âyet

التوبة

İn tusibke hasenetun tesu/hum(s) ve-in tusibke musîbetun yekûlû kad eḣażnâ emranâ min kablu veyetevellev vehum ferihûn(e)

Sana bir iyilik gelirse, bu onları üzer. Eğer başına bir musibet gelirse, "Biz tedbirimizi önceden almıştık" derler ve sevinerek dönüp giderler.

Bu ayet, münafıkların müminlere karşı ikiyüzlü tavırlarını ve onların başına gelen iyi ya da kötü durumlara verdikleri tepkileri dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, münafıkların iç dünyasını ve dışa vuran davranışlarını semantik bir derinlikle ortaya koymaktadır.

1حَسَنَةٌh-s-n

Kök:ح س ن—Bu kelime, müminlere isabet eden olumlu ve güzel bir durumu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hasene' kelimesinin kök anlamının 'güzellik' olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda ise, Allah'tan gelen bir nimet, başarı veya zafer gibi müminler için hayırlı olan her türlü olumlu durumu ifade eder. Münafıklar için bu durum, onların hoşuna gitmeyen bir gelişmedir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hasene'nin hem maddi hem de manevi güzellikleri kapsadığını, Kur'an'da ise genellikle Allah'ın lütfu ve ihsanı olarak kullanıldığını vurgular. Bu ayette, müminlerin lehine olan her türlü iyi hal ve durum olarak anlaşılmalıdır.

2تَسُؤْهُمْs-v-e

Kök:س و أ—Bu fiil, müminlere gelen iyiliğin münafıkları üzmesi, onlara kötü gelmesi anlamını taşır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'sâe' fiilinin 'kötü olmak, üzmek, hoşnutsuzluk vermek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tesu'hum' ifadesi, müminlerin başarısının münafıkların içlerinde uyandırdığı kıskançlık ve rahatsızlığı açıkça ortaya koyar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, bu fiilin mecazi olarak 'birine kötü gelmek, onu rahatsız etmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Müminlerin iyiliği, münafıkların kalplerindeki hastalığı ve düşmanlığı açığa çıkararak onlara kötü gelir.

3مُصِيبَةٌs-v-b

Kök:ص و ب—Bu kelime, müminlere isabet eden olumsuz, kötü bir durumu veya musibeti ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'musîbe' kelimesinin 'isabet etmek' kökünden geldiğini ve genellikle istenmeyen, kötü bir olayın başına gelmesi anlamında kullanıldığını açıklar. Ayette, müminlerin karşılaştığı bir zorluk, sıkıntı veya yenilgi gibi olumsuz durumları ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'musîbe'nin Allah'tan gelen bir imtihan veya ceza olabileceğini belirtir. Bu ayette, münafıkların sevinçle karşıladığı, müminlerin başına gelen her türlü olumsuzluktur.

4أَخَذْنَآe-h-z

Kök:أ خ ذ—Bu fiil, münafıkların 'tedbir almak, ihtiyatlı davranmak' anlamında kullandıkları bir eylemi ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ahz' fiilinin 'almak, ele geçirmek' gibi temel anlamlarının yanı sıra, 'tedbir almak, bir şeyi önceden yapmak' anlamında da kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki 'ahaznâ emranâ' ifadesi, münafıkların kendilerini güvenceye aldıklarını, önceden tedbirlerini aldıklarını iddia etmelerini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ahz' fiilinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve bağlama göre 'bir şeyi ele geçirmek, benimsemek, uygulamak' gibi anlamlara gelebileceğini belirtir. Burada, münafıkların kendi çıkarları doğrultusunda önceden bir tavır belirlediklerini ve buna göre hareket ettiklerini iddia etmelerini yansıtır.

5فَرِحُونَf-r-h

Kök:ف ر ح—Bu kelime, münafıkların müminlere gelen kötülük karşısında duydukları sevinci ve neşeyi ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ferah' kelimesinin 'sevinç, neşe' anlamına geldiğini belirtir. Ancak Kur'an'da bazen olumsuz bir bağlamda, yani kibir ve şımarıklıkla karışık bir sevinç için de kullanıldığına dikkat çeker. Bu ayette, münafıkların müminlerin başına gelen musibetten duydukları kötücül sevinci ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ferah' kavramının Kur'an'da genellikle dünya nimetlerine aşırı bağlılık ve şımarıklıkla ilişkilendirildiğini vurgular. Burada, münafıkların müminlerin sıkıntısından duydukları, ahlaki olmayan bir sevinci ve bu durumdan memnuniyetlerini gösterir.

Tevbe Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

İn tusibke hasenetun tesu/hum ve-in tusibke musîbetun yekûlû kad ehaznâ emranâ min kablu veyetevellev vehum ferihûn(e) Sana bir iyilik gelirse, bu onları üzer. Eğer başına bir musîbet gelirse, “Biz tedbirimizi önceden almıştık” derler ve sevinerek dönüp giderler. (9/50)

Eserin tamamını oku