Tevbe Sûresi 78. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Tevbe 78Cüz 10 · Sayfa 199

Tevbe Sûresi 78. Âyet

التوبة

Elem ya'lemû enna(A)llâhe ya'lemu sirrahum venecvâhum veenna(A)llâhe ‘allâmu-lġuyûb(i)

Allah'ın, içlerinde gizlediklerini ve fısıltılarını bildiğini ve Allah'ın gaybleri çok iyi bilen olduğunu bilmediler mi?

Bu ayet, münafıkların Allah'ın her şeyi bildiği gerçeğinden gafil oluşlarını eleştirmekte ve Allah'ın ilminin sırları ve gizli konuşmaları dahi kuşattığını vurgulamaktadır. Ayet, Allah'ın 'gaybı bilen' sıfatını öne çıkararak, O'nun mutlak ve sınırsız ilmine dikkat çekmektedir.

1يَعْلَمُوا۟a-l-m

Kök:ع ل م—Bilmek, haberdar olmak, idrak etmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İlim, bir şeyin hakikatini idrak etmektir. Ayetteki 'elem ya'lemû' ifadesi, münafıkların Allah'ın kendileri hakkındaki bilgisini idrak edememelerini, bu konuda cahil kalmalarını kınamaktadır. Onlar, Allah'ın sırlarını bildiğini bilmezlikten gelmektedirler.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İlim kavramı Kur'an'da genellikle 'bilgi' veya 'anlama' anlamında kullanılır ve Allah'ın mutlak bilgisi bağlamında sıkça geçer. Burada, münafıkların Allah'ın kendileri hakkındaki 'bilgisini' göz ardı etmeleri, onların iman eksikliğini ve Allah'a karşı samimiyetsizliklerini göstermektedir.

2سِرَّهُمْs-r-r

Kök:س ر ر—Gizli tutulan şey, sır, içte saklanan düşünce veya niyet.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Sır, kişinin başkalarından gizlediği, açığa vurmadığı her şeydir. Ayetteki 'sirrahum' ifadesi, münafıkların kalplerinde sakladıkları niyetleri, düşünceleri ve inançsızlıklarını ifade eder ki Allah bunları bilmektedir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Sır, kişinin iç dünyasında sakladığı, kimseye açmadığı şeylerdir. Burada Allah'ın münafıkların sırlarını bilmesi, onların iç yüzlerini ve gizli niyetlerini tamamen kuşattığını, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığını mecazi olarak anlatır.

3وَنَجْوَىٰهُمْn-j-w

Kök:ن ج و—Gizli konuşma, fısıltı, başkalarından saklı yapılan istişare veya toplantı.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Necvâ, iki veya daha fazla kişinin başkalarından gizli olarak fısıltıyla konuşmasıdır. Ayetteki 'necvâhum' münafıkların kendi aralarında yaptıkları gizli toplantıları, planları ve fısıltılarını ifade eder. Allah, bu gizli konuşmaları da bilmektedir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Necvâ, bir topluluğun gizlice konuşması veya bir kişinin diğerine fısıldamasıdır. Ayetteki kullanımı, münafıkların Müslümanlara karşı kurdukları gizli entrikaları ve yaptıkları fısıltı halindeki istişareleri kapsar. Allah'ın bunları bilmesi, onların hiçbir eyleminin O'ndan gizlenemeyeceğini gösterir.

4عَلَّـٰمُa-l-m

Kök:ع ل م—Çok iyi bilen, her şeyi bilen, ilmi sonsuz olan.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Allâm, 'çok bilen' anlamına gelen mübalağalı bir sıfattır. Allah'ın 'Allâmü'l-ğuyûb' olması, O'nun sadece görünenleri değil, aynı zamanda tüm gizli ve bilinmeyen şeyleri de eksiksiz bildiğini ifade eder. Bu, O'nun ilminin mutlak ve sınırsız olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Allâm, ilimde kemale ermiş, her şeyi kuşatmış olan demektir. Ayetteki 'Allâmü'l-ğuyûb' ifadesi, Allah'ın gayb âlemine dair her şeyi, geçmişi, geleceği ve insanların kalplerindeki en gizli düşünceleri dahi bildiğini, hiçbir şeyin O'nun ilminden kaçamayacağını belirtir.

5ٱلْغُيُوبِğ-y-b

Kök:غ ي ب—Görünmeyenler, bilinmeyenler, duyularla idrak edilemeyenler, geleceğe ait sırlar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Gayb, duyularla idrak edilemeyen, gözden uzak olan her şeydir. Ayetteki 'el-ğuyûb' ifadesi, Allah'ın sadece insanların sırlarını ve gizli konuşmalarını değil, aynı zamanda geleceği, kaderi ve tüm bilinmeyen âlemleri de bildiğini vurgular. Bu, Allah'ın ilminin kapsamını genişletir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Gayb kavramı Kur'an'da genellikle insan idrakinin ötesindeki, duyularla algılanamayan ve sadece Allah'ın bildiği şeyleri ifade eder. 'Allâmü'l-ğuyûb' terkibi, Allah'ın bu tür gizli ve bilinmeyen her şeyi eksiksiz ve tam olarak bildiğini, O'nun ilminin mutlaklığını pekiştirir.

Tevbe Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Elem ya’lemû enna(A)llâhe ya’lemu sirrahum venecvâhum veenna(A)llâhe allâmu-lguyûb(i) Allah’ın, içlerinde gizlediklerini ve fısıltılarını bildiğini ve Allah’ın gaybleri çok iyi bilen olduğunu bilmediler mi? (9/78)

Zât-ı mutlak kendini daha henüz her hangi bir vasfı ile vasıflandırmazdan evvel, yâni kendini bir isim ile vasıflandırmazdan evvel Ahadiyyetinde iken inniyyet-i ile Hadîs-i Kûds-î de bildirildiği üzere, (Küntü kenzen mahfiyyen fe ahbebtü en u’rafe fe halektül halke li uğrafe bihi.)

(Ben gizli bir hazine idim bilinmekliğimi sevdim-arzu ettim ve bu halkı, onunla bilinmekliğim için halkettim.) Cenâb-ı Hakk kendi gizinden-sırrından halk ettiğinin içinde ne gizlediğini-sırladığını ve ona neyin fısıldayıp vehmi ettiğini bilmez mi?

Ahadiyet mertebesi Uluhiyet mertebesi tenzih hakikati ile gizliyi bildiğiniifade etmektedir.

Ahadiyet mertebesi Uluhiyet mertebesinin teşbih hakikatini gaybleri bilendir diye dile getirmektedir.

Hakk’ın kendilerinde Tevhid yani bir olarak var olduğunu bilmediler mi?

Eserin tamamını oku