Tevbe Sûresi 85. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'acb' kökünü, bir şeyin güzelliği veya tuhaflığı karşısında duyulan hayranlık ve şaşkınlık olarak açıklar. Ayetteki 'tü'cibke' ifadesi, münafıkların mal ve evlatlarının zahiri cazibesinin, müminleri aldatmaması gerektiği uyarısını taşır; zira bu cazibe, gerçekte bir imtihan ve azap vesilesidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ucb' kelimesinin, kişinin kendi nefsini beğenmesi ve başkalarını küçümsemesi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımında ise, dışarıdan gelen bir şeye karşı duyulan hayranlık ve beğeniyi ifade eder, ancak bu beğeninin olumsuz sonuçlarına dikkat çekilir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mâl' kelimesini, insanın sahip olduğu, faydalandığı her şey olarak tanımlar. Ayetteki 'emvâlühüm' ifadesi, münafıkların dünyevi zenginliklerine işaret eder ve bu zenginliğin, Allah katında bir değer taşımadığını, aksine bir imtihan aracı olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'mâl' kavramının genellikle dünya hayatının geçici bir süsü ve imtihan vesilesi olarak ele alındığını belirtir. Bu ayette de münafıkların mallarının, Allah'ın onlara azap etme vesilesi kılındığı, dolayısıyla gerçek bir nimet değil, bir yük olduğu anlatılır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'azâb' kelimesini, kişiye acı veren, sıkıntı veren şey olarak açıklar. Ayetteki 'yu'azzibehum' ifadesi, Allah'ın münafıklara, sahip oldukları mal ve evlatlar aracılığıyla dünyada sıkıntı ve meşakkat vereceğini, bunun da bir tür ceza olduğunu belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'azâb'ın, bir şeyi engellemek, alıkoymak anlamından geldiğini ve bu nedenle acı veren şeylere 'azâb' denildiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın münafıkları malları ve çocukları vasıtasıyla dünyada huzursuzluk ve sıkıntı içinde bırakarak cezalandırması kastedilir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'zeheka' fiilini, bir şeyin batıl olması, yok olması ve canın bedenden ayrılması olarak açıklar. Ayetteki 'tezheka enfusuhum' ifadesi, münafıkların canlarının, küfür üzereyken bedenlerinden ayrılacağını, yani iman etmeden öleceklerini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'zeheka' kelimesinin, bir şeyin tamamen ortadan kalkması, helak olması anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, münafıkların canlarının, küfür hali üzereyken çıkmasıyla, onların ahiretteki kötü akıbetlerine işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'küfr' kelimesinin temel anlamının bir şeyi örtmek olduğunu, bu nedenle nimeti örtüp nankörlük edene veya hakkı örtüp inkar edene 'kâfir' denildiğini açıklar. Ayetteki 'kâfirûn' ifadesi, münafıkların canlarının, iman etmemiş, gerçeği örtmüş bir halde çıkacağını, dolayısıyla ahiretteki cezalarının kaçınılmaz olduğunu belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'küfr' kavramının Kur'an'da Allah'ın varlığını ve birliğini, peygamberlerini ve getirdiği dini inkar etme anlamında kullanıldığını vurgular. Ayetteki 'kâfirûn' kelimesi, münafıkların son nefeslerini dahi iman etmeden, inkar üzere vereceklerini ve bu durumun onların nihai akıbetini belirleyeceğini ifade eder.