Tevbe Sûresi 95. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'half' (حلف) kelimesini bir şeyi kuvvetlendirmek ve pekiştirmek için Allah'ın adını anmak olarak tanımlar. Ayetteki 'seyahlifûne' ifadesi, münafıkların yalanlarını güçlendirmek ve muhataplarını ikna etmek için Allah'ı şahit tutarak yemin edeceklerini belirtir. Bu, onların samimiyetsizliğini ve aldatıcı doğasını vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'half' kelimesinin 'yemin etmek' anlamında kullanıldığını ve bu yeminlerin genellikle bir iddiayı desteklemek veya bir suçu reddetmek amacıyla yapıldığını belirtir. Ayetteki kullanım, münafıkların dönüşte kendilerine yöneltilebilecek eleştirilerden kaçınmak için bu tür yeminlere başvuracaklarını gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'i'râd' (إعراض) kelimesini bir şeyden yüz çevirmek, onu terk etmek ve ondan uzaklaşmak olarak açıklar. Ayetteki 'li-tu'ridû' ifadesi, müminlerin münafıkların yeminlerine aldanmayıp onlara karşı bir tavır takınmaları, onların sözlerine ve hallerine itibar etmemeleri gerektiğini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'i'râd' kavramının Kur'an'da genellikle bir şeyden bilinçli olarak uzaklaşma, onu görmezden gelme veya ona sırt çevirme anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, münafıkların yalanlarına ve bahanelerine karşı müminlerin takınması gereken mesafeli ve reddedici tutumu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'rics' (رجس) kelimesini hem maddi hem de manevi pislik, kir ve tiksinti verici şey olarak tanımlar. Ayetteki 'innehum ricsun' ifadesi, münafıkların sadece dış görünüşleriyle değil, iç dünyaları, inançları ve ahlaklarıyla da pis ve necis olduklarını, bu nedenle onlardan uzak durulması gerektiğini belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'rics' kelimesinin genellikle kötü ameller, şirk, küfür ve günahlar için kullanıldığını ifade eder. Münafıkların 'rics' olarak nitelendirilmesi, onların kalplerindeki nifakın, yalanlarının ve Allah'a karşı samimiyetsizliklerinin bir sonucu olarak manevi bir kirlilik içinde olduklarını gösterir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Es-Sicistânî, 'kesb' (كسب) kelimesini bir şeyi elde etmek, kazanmak ve yapmak anlamında kullanır. Ayetteki 'bimâ kânû yeksibûn' ifadesi, münafıkların cehenneme girmelerinin, dünyada kendi iradeleriyle işledikleri kötü amellerin, yalanların ve nifakın bir sonucu olduğunu, yani kendi kazançları olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'kesb' fiilinin Kur'an'da genellikle insanın kendi iradesiyle yaptığı, sorumluluğunu yüklendiği ve karşılığını göreceği fiiller için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, münafıkların ahiretteki cezalarının, dünyadaki bilinçli tercihleri ve eylemlerinin doğrudan bir sonucu olduğunu açıkça ortaya koyar.