Beled Sûresi 6. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Beled 6Cüz 30 · Sayfa 594

Beled Sûresi 6. Âyet

البلد

Yekûlu ehlektu mâlen lubedâ(n)

"Yığınla mal harcadım" diyor.

Bu ayet, malın yığılması ve harcanması kavramları üzerinden insanın dünya malına olan düşkünlüğünü ve bu düşkünlüğün ahiretteki sorgulanışını ele almaktadır. Özellikle 'ehlektü' fiili ve 'lübedâ' kelimesi, malın israfı ve yığılması arasındaki ilişkiyi vurgular.

1يَقُولُk-v-l

Kök:ق و ل—Bu kelime, kişinin sözlü ifadesini, beyanını ve iddia etmesini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kavl' kelimesinin hem sözlü hem de bazen fiilî ifadeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'yakûlu' ifadesi, kişinin kendi ağzından sarf ettiği, bir iddia niteliğindeki sözü vurgular. (el-Müfredât, s. 415)

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'kavl'in, bir düşünceyi veya inancı dile getirme eylemi olduğunu ifade eder. Burada, malın harcanmasıyla ilgili bir iddiayı dile getirme anlamında kullanılmıştır. (el-Külliyyât, s. 770)

2أَهْلَكْتُh-l-k

Kök:هـ ل ك—Bu kelime, malı tüketmek, harcamak, yok etmek veya israf etmek anlamında kullanılır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ehlektü' fiilinin burada 'sarf ettim, harcadım' anlamında olduğunu belirtir. Özellikle malın çokça harcanması durumunu ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 518)

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ehlektü' kelimesinin mecazi olarak 'çokça harcadım, tükettim' anlamında kullanıldığını açıklar. Malın yok edilmesi değil, büyük miktarlarda sarf edilmesi kastedilir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 303)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'helâk' kelimesinin bir şeyin faydasının veya varlığının ortadan kalkması olduğunu belirtir. Ayetteki 'ehlektü' ise, malın faydasız yere veya aşırıya kaçarak harcanması, yani israf edilmesi anlamındadır. (el-Müfredât, s. 836)

3مَالًاm-v-l

Kök:م و ل—Bu kelime, sahip olunan her türlü serveti, mülkü ve zenginliği ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mâl' kelimesinin insanın sahip olduğu, elde ettiği ve üzerinde tasarruf hakkı bulunan her şeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kişinin harcadığını iddia ettiği maddi serveti ifade eder. (el-Müfredât, s. 777)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'mâl' kavramının genellikle dünya hayatının geçici bir süsü ve imtihan vesilesi olarak ele alındığını vurgular. Bu ayette de malın, kişinin gururlandığı ve harcadığını iddia ettiği bir değer olarak sunulduğunu belirtir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 185-187)

4لُّبَدًاl-b-d

Kök:ل ب د—Bu kelime, çok, yığın yığın, üst üste yığılmış ve bol miktarda olan şeyi ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'lübedâ' kelimesinin 'çok ve yığılmış' anlamına geldiğini, malın bolluğunu ve üst üste birikmişliğini ifade ettiğini belirtir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 410)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'lübedâ' kelimesinin 'çokluk ve yoğunluk' ifade ettiğini, malın sadece çok değil, aynı zamanda birikmiş ve yığılmış olduğunu vurguladığını açıklar. (Umdetü'l-Huffâz, c. 4, s. 226)

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'lübed'in, birbiri üzerine yığılmış, yoğun ve çok miktarda olan şey için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mâlen lübedâ' ifadesi, harcanan malın miktarının aşırı derecede çok olduğunu gösterir. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 436)

Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri

Terzibaba - Necdet Ardıç

********** 7

Hakk yolunda mal sarfeden, ben mal sarfettim demez mümkün olduğu kadar gizlemeye çalışır. Bura da ise kişi açık olarak mal tükettiğini ifade etmektedir ki, burada bahsedilen nefs-i emmâresinin hükmü altında yaşayan kimseler anlatılmaktadır, onlar çok para harcamakla ve lüks yaşamakla iftihar ederler ancak hazıra dağlar dayanmaz denilmiştir, bir gün bunlar iflâs ederler dünyada etmeseler bile ahrette bunlar müflistirler, ayrıca hem ellerinde bir şeyleri yoktur hem de o mallarının hesabını vereceklerdir. İşte böyle “mal tükettim” deyenlerin hazin sonları çok acı olacaktır. Cenâb-ı Hakk her birerlerimizi muhafaza etsin.

أَيَحْسَبُ أَنْ لَمْ يَرَهُ أَحَدٌ

(E yahsebu en lem yerahû ehad)

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)