Beled Sûresi 8. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Beled 8Cüz 30 · Sayfa 594

Beled Sûresi 8. Âyet

البلد

Elem nec'al lehu ‘ayneyn(i)

(8-10) Biz ona iki göz, bir dil, iki dudak vermedik mi; iki apaçık yolu (hayır ve şer yollarını) göstermedik mi?

Bu ayet, insanın yaratılışındaki mucizevi organlara dikkat çekerek Allah'ın kudretini ve lütfunu vurgulamaktadır. 'Gözler' kavramı, görme yetisinin önemini ve bu yetinin insana bahşedilmiş bir nimet olduğunu ifade eder.

1نَجْعَلَc-a-l

Kök:ج ع ل—Bu bağlamda 'yaratmak', 'var etmek' veya 'kılmak' anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek veya bir şeyi var etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'elem nec'al' ifadesi, Allah'ın insan için gözleri yoktan var etmesi, ona bu yeteneği bahşetmesi anlamındadır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ceale' fiilinin 'halk' (yaratma) ve 'sayrûret' (bir şeyi bir şeye dönüştürme) anlamlarını taşıdığını ifade eder. Burada, insanın görme yeteneğine sahip gözlerle donatılması, ilahi bir yaratma fiilidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki fiillerin genellikle Allah'ın kudretini ve yaratıcılığını vurguladığını belirtir. 'Ceale' fiili de bu bağlamda, Allah'ın insanı belirli özelliklerle donatma, ona belirli yetenekler verme eylemini ifade eder.

2عَيْنَيْنِa-y-n

Kök:ع ي ن—İnsanın görme organı olan iki gözü ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ayn' kelimesinin temel anlamının 'göz' olduğunu ve Kur'an'da bu anlamda sıkça kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ayneyn' ise ikil formda olup, insana bahşedilen iki gözü açıkça ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ayn' kelimesinin mecazi anlamları olsa da, bu ayetteki kullanımının doğrudan ve hakiki anlamıyla 'göz' olduğunu vurgular. İnsanın dünyayı algılamasını sağlayan temel organa işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ayn' kelimesinin hem maddi gözü hem de basiret gözünü ifade edebileceğini belirtir. Ancak bu ayetteki 'ayneyn' ifadesi, insanın dış dünyayı algılamasını sağlayan fiziksel görme organlarını kasteder ve Allah'ın insana verdiği büyük bir nimeti vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ayn' kelimesinin Kur'an'da genellikle somut bir organ olarak kullanıldığını ve görme eyleminin merkezi olduğunu belirtir. Ayetteki 'ayneyn' ifadesi, insanın yaratılışındaki mükemmelliği ve Allah'ın lütfunu gösteren iki önemli organı temsil eder.

Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri

Terzibaba - Necdet Ardıç

Biri Hakk’ı biri halkı görmek için, sonra bunları birlemek için iki göz vermedik’mi.? Ama sen bu gözleri sadece taşı toprağı görmek için kullandın. Aslında bu gözleri ben sana

Bu dünyada iken daha beni görmen için vermiştim ne yazıkki sana her şeyden yakın olan beni göremedinde hayal ve geçici olan bu varlıkları gerçek varlık zannedip onları kendine perde yapıp, (nereye baksan benim cemâlimi görebilecek iken) sen bu müthiş değeri taş toprakla doldurdun, işte o yüzden taş toprakla dolu olan gözlerin yarın dolu olacağından ahirette kör-görmez olarak halkedileceksin.

وَلِسَانًا وَشَفَتَيْنِ

(Ve lisânen ve şefeteyn)

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 TEDBIRAT I ILAHIYYE